II CZ 91/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił zażalenie na orzeczenie o kosztach w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności, uznając je za niedopuszczalne z uwagi na specyfikę tego postępowania.
Sprawa dotyczyła zażalenia na orzeczenie o kosztach postępowania o nadanie klauzuli wykonalności. Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego, oddalając wniosek o nadanie klauzuli i nie obciążając wierzyciela kosztami. Uczestniczka postępowania wniosła zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach. Sąd Najwyższy odrzucił to zażalenie, argumentując, że art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. dotyczący zażaleń na postanowienia sądu drugiej instancji w zakresie kosztów procesu, nie ma zastosowania w postępowaniu klauzulowym, które ma charakter pomocniczy wobec postępowania egzekucyjnego.
Przedmiotem postępowania było zażalenie U. C. na orzeczenie o kosztach zawarte w postanowieniu Sądu Okręgowego z dnia 27 października 2010 r. W pierwszej instancji Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek wierzyciela A. W. o nadanie klauzuli wykonalności prawomocnemu nakazowi zapłaty i zasądził od uczestniczki postępowania, małżonki dłużnika, kwotę 110 zł tytułem zwrotu kosztów. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie uczestniczki, zmienił postanowienie, oddalając wniosek o nadanie klauzuli i nie obciążając wierzyciela kosztami. Uczestniczka wniosła następnie zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach postępowania przed Sądem Okręgowym, domagając się zasądzenia od wierzyciela kosztów poniesionych przez nią w tym postępowaniu oraz kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 3941 § 1 i 2 k.p.c., stwierdził, że zażalenie do Sądu Najwyższego jest dopuszczalne tylko w ściśle określonych przypadkach, w tym w odniesieniu do postanowień sądu drugiej instancji w zakresie kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy podkreślił, że pojęcie „kosztów procesu” odnosi się do postępowania sądowego związanego z rozpatrywaniem sprawy wszczętej w wyniku powództwa. Zgodnie z art. 13 § 2 k.p.c., przepisy o procesie stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań. Jednakże, stosowanie „odpowiednie” wymaga uwzględnienia istoty i odrębności postępowania. Sąd Najwyższy uznał, że postępowanie o nadanie klauzuli wykonalności, mające charakter pomocniczy wobec postępowania egzekucyjnego, nie przystaje do niego pojęcie „kosztów procesu” w rozumieniu art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. Przepis ten, jako przepis wyjątkowy, podlega wykładni restryktywnej i nie ma zastosowania w postępowaniu klauzulowym. W związku z tym, zażalenie na orzeczenie sądu drugiej instancji o kosztach postępowania było niedopuszczalne, co skutkowało jego odrzuceniem na podstawie art. 373 w związku z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji w zakresie kosztów postępowania klauzulowego nie jest dopuszczalne na podstawie art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pojęcie „kosztów procesu” w art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. odnosi się do postępowania procesowego, a nie pomocniczego postępowania klauzulowego. Przepis ten, jako przepis wyjątkowy, podlega wykładni restryktywnej i nie ma zastosowania w postępowaniu klauzulowym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie zażalenia
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. W. | osoba_fizyczna | wierzyciel |
| U. C. | osoba_fizyczna | małżonka dłużnika / uczestniczka postępowania |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 3941 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten dotyczy zażaleń na postanowienia sądu drugiej instancji w zakresie kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Nie ma zastosowania do postępowania klauzulowego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy o procesie stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań unormowanych w kodeksie.
k.p.c. art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia niedopuszczalnego zażalenia.
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący stosowania przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania przed Sądem Najwyższym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie klauzulowe ma charakter pomocniczy wobec postępowania egzekucyjnego i nie jest postępowaniem procesowym. Przepis art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. dotyczy kosztów procesu i podlega wykładni restryktywnej, nie obejmując kosztów postępowania klauzulowego.
Godne uwagi sformułowania
Stosowanie „odpowiednie” oznacza w szczególności niezbędną adaptację (i ewentualnie zmianę niektórych elementów) normy do zasadniczych celów i form danego postępowania Pomocniczy, w odniesieniu do postępowania egzekucyjnego, charakter postępowania klauzulowego powoduje, że nie przystaje do niego pojęcie „kosztów procesu”.
Skład orzekający
Jan Górowski
przewodniczący
Anna Kozłowska
sprawozdawca
Agnieszka Piotrowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności zażaleń na postanowienia o kosztach w postępowaniu klauzulowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku zażalenia na postanowienie o kosztach w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością zażalenia, co jest istotne dla praktyków prawa, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Kiedy zażalenie na koszty nie jest możliwe? Sąd Najwyższy wyjaśnia w sprawie klauzuli wykonalności.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 91/11 POSTANOWIENIE Dnia 9 listopada 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) SSA Agnieszka Piotrowska w sprawie z wniosku wierzyciela A. W. o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu przeciwko małżonce dłużnika – U. C., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 listopada 2011 r., zażalenia U. C. na orzeczenie o kosztach zawarte w pkt 2 postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 27 października 2010 r., odrzuca zażalenie. 2 Uzasadnienie W postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika, postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2010 r. Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek wierzyciela i nadał klauzulę wykonalności prawomocnemu nakazowi zapłaty wydanemu przez ten Sąd w sprawie sygn. akt I Co 750/09 oraz zasądził od uczestniczki postępowania – małżonki dłużnika, na rzecz wierzyciela kwotę 110 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na skutek zażalenia uczestniczki, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie i oddalił wniosek oraz postanowił nie obciążać wierzyciela obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania na rzecz uczestniczki. Zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w instancji odwoławczej wniosła uczestniczka, domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia we wskazanej części i zasądzenia od wierzyciela na jej rzecz kosztów poniesionych przez nią w postępowaniu przez Sądem Okręgowym oraz zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje : Z art. 3941 § 1 i 2 k.p.c. wynika, że zażalenie do Sądu Najwyższego może być wniesione tylko w ściśle określonych wypadkach. Zgodnie z punktem drugim paragrafu pierwszego tego artykułu zażalenie wchodzi w rachubę w odniesieniu do postanowienia sądu drugiej instancji w zakresie kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Z przytoczonego przepisu wynika jednoznacznie, że dotyczy on „kosztów procesu”. Sformułowanie to wskazuje zatem wyraźnie, że chodzi o koszty postępowania sądowego związanego z rozpatrywaniem sprawy wszczętej w wyniku powództwa. Skoro tak, to należy podkreślić, że zgodnie z art. 13 § 2 k.p.c., jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, przepisy o procesie stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań unormowanych w tym kodeksie. Formuła art. 13 § 2 k.p.c. wyraźnie wobec tego wskazuje, że w postępowaniu 3 klauzulowym zastosowanie art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., mogłoby być tylko odpowiednie. Stosownie do ogólnie przyjętego w orzecznictwie i w doktrynie pojmowania zasad „odpowiedniego” stosowania przepisów, niektóre z nich znajdują zastosowanie wprost, bez żadnych modyfikacji i zabiegów adaptacyjnych, inne tylko pośrednio, a więc z uwzględnieniem konstrukcji, istoty i odrębności postępowania, w którym znajdują zastosowanie, a jeszcze inne nie będą mogły w ogóle być wykorzystane. Stosowanie „odpowiednie” oznacza w szczególności niezbędną adaptację (i ewentualnie zmianę niektórych elementów) normy do zasadniczych celów i form danego postępowania, jak również pełne uwzględnienie charakteru i celu danego postępowania oraz wynikających stąd różnic w stosunku do uregulowań, które mają być zastosowane (zob. np. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 15 września 1995 r., III CZP 110/95, OSNC 1995, z. 12, poz. 177). Postępowanie o nadanie klauzuli wykonalność, również przeciwko małżonkowi dłużnika, nie jest w kodeksie postępowania cywilnego ukształtowane jako postępowanie samodzielne, niezależne od postępowania egzekucyjnego. Jakkolwiek postępowanie to łączy obie fazy postępowania cywilnego, rozpoznawczego i egzekucyjnego, co nadaje mu pewną samodzielność jednakże, uwzględniając systematykę kodeksu postępowania cywilnego, nie można nie dostrzec, że jest ono usytuowane w ramach postępowania egzekucyjnego Pomocniczy, w odniesieniu do postępowania egzekucyjnego, charakter postępowania klauzulowego powoduje, że nie przystaje do niego pojęcie „kosztów procesu”. Stosowanie „odpowiednie” oznaczałoby w tym więc wypadku potrzebę dokonania wykładni rozszerzającej art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. Powołany przepis, względu na pozycję ustrojową Sądu Najwyższego i jego konstytucyjną rolę, musi być jednak traktowany jako przepis wyjątkowy, a jako taki – podlega wykładni restryktywnej, co tym samym oznacza, że nie ma zastosowania w postępowaniu klauzulowym. W tym zakresie podzielić należy stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 11 maja 2011 r., I CZ 127/10 (niepubl.). 4 W świetle powyższego zażalenie na orzeczenie sądu drugiej instancji o kosztach postępowania było niedopuszczalne, wobec czego na podstawie art. 373 w związku z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. orzeczono, jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI