II Cz 900/14

Sąd Okręgowy w SzczecinieSzczecin2014-06-06
SAOSnieruchomościdrogi konieczneŚredniaokręgowy
droga koniecznasłużebnośćnieruchomościpostępowanie nieprocesowezażaleniesąd okręgowysąd rejonowykoszty postępowania

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego o umorzeniu postępowania wobec jednego z uczestników i zasądzeniu kosztów, uznając je za przedwczesne.

Sąd Okręgowy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego, które umorzyło postępowanie wobec Akademii (...) w S. i zasądziło od uczestniczki (...) Spółki z o.o. koszty postępowania. Sąd Rejonowy uznał dalszy udział Akademii za zbędny po oględzinach nieruchomości, wskazując na brak możliwości ustanowienia drogi koniecznej przez działkę nr (...). Sąd Okręgowy uznał jednak, że umorzenie było przedwczesne, gdyż nie rozważono całokształtu materiału dowodowego, w tym konieczności przeprowadzenia szczegółowego postępowania dowodowego i potencjalnej potrzeby ustanowienia dwóch dróg koniecznych. W związku z tym zaskarżone postanowienie zostało uchylone.

Sąd Okręgowy w Szczecinie rozpoznał zażalenie uczestniczki (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na postanowienie Sądu Rejonowego, które umorzyło postępowanie wobec Akademii (...) w S. (pkt 2) oraz zasądziło od uczestniczki na rzecz Akademii kwotę 257 zł kosztów postępowania (pkt 3). Sąd Rejonowy uzasadnił swoje rozstrzygnięcie tym, że sprawa dotyczy ustanowienia służebności drogi koniecznej dla działki (...), a jedyne wejście do budynku znajduje się na działce nr (...). Sąd Rejonowy uznał, że nie ma możliwości ustanowienia drogi koniecznej przez działkę nr (...) i dlatego dalsze uczestnictwo Akademii (...) w sprawie jest zbędne. Sąd Okręgowy, analizując zażalenie, uznał je za uzasadnione. Podkreślił, że zgodnie z art. 510 § 1 k.p.c., zainteresowanym w sprawie jest każdy, czyich praw dotyczy wynik postępowania. Sąd Okręgowy stwierdził, że umorzenie postępowania wobec Akademii (...) było przedwczesne, ponieważ Sąd Rejonowy dokonał merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy bez rozważenia całokształtu materiału dowodowego. Wskazał na szczególny charakter nieruchomości (zabudowana, granice po obrysie ścian), potrzebę remontu i możliwość adaptacji na mieszkania, co uniemożliwia przesądzenie o sposobie przeprowadzenia drogi koniecznej na obecnym etapie. Ponadto, nie wykluczono konieczności ustanowienia dwóch dróg koniecznych. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie w pkt 2 i 3, uznając, że umorzenie postępowania wobec Akademii (...) jest przedwczesne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, umorzenie postępowania wobec uczestnika w sprawie o ustanowienie drogi koniecznej nie było uzasadnione na tym etapie, jeśli nie rozważono całokształtu materiału dowodowego i nie przeprowadzono szczegółowego postępowania dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że umorzenie postępowania wobec Akademii (...) było przedwczesne, ponieważ Sąd Rejonowy dokonał merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy bez rozważenia całokształtu materiału dowodowego. Wskazano na potrzebę przeprowadzenia szczegółowego postępowania dowodowego, uwzględniając specyfikę nieruchomości i możliwość ustanowienia dwóch dróg koniecznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S.

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S.spółkawnioskodawca
(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S.spółkauczestniczka postępowania
Akademia (...) w S.instytucjauczestnik postępowania

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 510 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Definiuje krąg zainteresowanych w postępowaniu nieprocesowym, którzy mogą wziąć udział w sprawie.

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna umorzenia postępowania.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o procesie do postępowań nieprocesowych.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasądzenia kosztów postępowania nieprocesowego.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów przez sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umorzenie postępowania wobec Akademii (...) było przedwczesne, ponieważ Sąd Rejonowy nie rozważył całokształtu materiału dowodowego. Ustalenie możliwości ustanowienia drogi koniecznej wymaga wiedzy specjalnej i szczegółowego postępowania dowodowego, a nie tylko oględzin. Nieruchomość ma szczególny charakter, co może wymagać ustanowienia dwóch dróg koniecznych.

Odrzucone argumenty

Brak możliwości ustanowienia drogi koniecznej przez działkę nr (...). Udział Akademii (...) w sprawie jest zbędny.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie pozwanej okazało się uzasadnione. W niniejszej sprawie na wniosek uczestnika (...) Spółki z o.o. , postanowieniem z dnia 15 października 2013 roku Sąd wezwał Akademię (...) do udziału w sprawie w charakterze uczestnika. W ocenie Sądu Okręgowego powyższe może nastąpić jedynie wtedy, gdy jest niewątpliwe, że dalszy udział danego uczestnika jest w sprawie zbędny. W istocie zatem Sąd Rejonowy dokonał merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy bez rozważenia całokształtu materiału dowodowego w sprawie. Na obecnym etapie postępowania przed przeprowadzeniem szczegółowego postępowania dowodowego nie sposób jest przesądzić w jaki sposób winna być przeprowadzona droga konieczna do nieruchomości wnioskodawcy.

Skład orzekający

Karina Marczak

przewodniczący

Sławomir Krajewski

sędzia

Tomasz Szaj

sędzia (sprawozdawca)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących udziału uczestników w postępowaniu nieprocesowym oraz zasad umarzania postępowania w sprawach o ustanowienie drogi koniecznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania nieprocesowego i konkretnych okoliczności sprawy dotyczącej drogi koniecznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia praktycznego zagadnienia drogi koniecznej i procedury sądowej, w tym prawidłowego ustalania kręgu uczestników i momentu umorzenia postępowania.

Czy sąd może umorzyć postępowanie, zanim zbierze wszystkie dowody? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 900/14 POSTANOWIENIE Dnia 6 czerwca 2014 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący SSO Karina Marczak Sędziowie SO Sławomir Krajewski SO Tomasz Szaj (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 czerwca 2014 roku w S. sprawy z wniosku (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. przy udziale (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. oraz Akademii (...) w S. o ustanowienie drogi koniecznej na skutek zażalenia uczestniczki (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na pkt 2 i 3 postanowienia Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie z dnia 21 marca 2014 r. w sprawie o sygn. akt II Ns 1277/13 zmienia zaskarżone postanowienie w pkt 2 i 3 w ten sposób, że je uchyla. SSO Tomasz Szaj SSO Karina Marczak SSO Sławomir Krajewski sygn. akt II Cz 900/14 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 21 marca 2014 roku, Sąd Rejonowy umorzył postępowanie wobec Akademii (...) w S. (pkt 2) oraz zasądził od uczestniczki (...) Spółki z o.o. na rzecz Akademii (...) kwotę 257,- zł kosztów postępowania (pkt 3). Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że sprawa dotyczy ustanowienia służebności drogi koniecznej dla działki (...) . Jak wynika z dowodu oględzin nieruchomości, jedyne wejście do budynku znajdującego się na działce (...) znajduje się na działce nr (...) . Od strony działki nr (...) nie ma możliwości wejścia do budynku, a tym samym niemożliwe i niecelowe jest prowadzenie przez działkę nr (...) drogi koniecznej do tego budynku. Nadto sama działka nr (...) nie ma uregulowanego prawnie dojazdu, a korzysta jedynie grzecznościowo z działki nr (...) . Z tych powodów Sąd Rejonowy uznał za zbędne dalsze uczestnictwo w sprawie właściciela działki nr (...) , a na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. zasądził na jego rzecz koszty postępowania od tego uczestnika, który spowodował wezwanie do udziału w sprawie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła uczestniczka (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 510 § 1 k.p.c. , 520 § 3 k.p.c. oraz art. 233 § 1 k.p.c. poprzez ustalenie jedynie na podstawie dowodu z oględzin nieruchomości, że nie ma możliwości wejścia do budynku od strony działki (...) oraz przyjęcie, że Akademia (...) nie jest zainteresowanym w sprawie. Wskazując na te zarzuty wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uchylenie pkt 2 i 3. Uzasadniając zażalenie wskazał, że ustalenie czy istnieje możliwość ustanowienia służebności drogi koniecznej przez działkę (...) wymaga wiedzy specjalnej, a samo przeprowadzenie oględzin nie jest wystarczające do poczynienia takich ustaleń. Tym samym Sąd Rejonowy wydał powyższe rozstrzygnięcie w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie pozwanej okazało się uzasadnione. Stosownie do art. 510 § 1 k.p.c. zainteresowanym w sprawie jest każdy, czyich praw dotyczy wynik postępowania, może on wziąć udział w każdym stanie sprawy aż do zakończenia postępowania w drugiej instancji. W niniejszej sprawie na wniosek uczestnika (...) Spółki z o.o. , postanowieniem z dnia 15 października 2013 roku Sąd wezwał Akademię (...) do udziału w sprawie w charakterze uczestnika. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej za dnia (...) . (...) , kto jest uczestnikiem postępowania nieprocesowego, musi być dokonana przy wykładni art. 510 k.p.c. na tle konkretnej sprawy poddanej rozpoznaniu sądu. Jeżeli w trakcie postępowania okaże się, że osoba będąca uczestnikiem postępowania nie jest – z przyczyn pierwotnych lub następczych – zainteresowana jego wynikiem, sąd może odmówić dalszego udziału w sprawie (postanowienie SN z dnia (...) lub postanowienie SN z dnia (...) (...) ) ewentualnie może wobec takiej osoby umorzyć postępowanie ze względu na zbędność wydawania w stosunku do niej orzeczenia co do istoty sprawy ( art. 355 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. – uzasadnienie postanowienia SN z dnia (...) , (...) W ocenie Sądu Okręgowego powyższe może nastąpić jedynie wtedy, gdy jest niewątpliwe, że dalszy udział danego uczestnika jest w sprawie zbędny. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy wprawdzie nie wskazał podstawy prawnej umorzenia postępowania, lecz z treści uzasadnienia jednoznacznie wynika, że podstawą taką jest art. 355 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. , albowiem Sąd Rejonowy uznał za zbędny dalszy udział Akademii (...) w sprawie, uznając po przeprowadzeniu oględzin, iż z uwagi na położenie wejścia do budynku na działce (...) nie ma możliwości ustanowienia drogi koniecznej przez działkę (...) . Powyższe stanowisko kwestionuje uczestnik postępowania (...) Spółka z o.o. , podnosząc, że zadaniem biegłego jest stwierdzenie czy jest możliwe wykonanie wejścia do budynku od strony działki (...) . W istocie zatem Sąd Rejonowy dokonał merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy bez rozważenia całokształtu materiału dowodowego w sprawie. Podkreślenia wymaga okoliczność, że nieruchomość, dla której ma być w niniejszym postępowaniu ustanowiona droga konieczność ma charakter szczególny, gdyż jest w całości zabudowana, a granice działki przebiegają po obrysie ścian budynku. Jednocześnie jak wynika z materiału fotograficznego w sprawie wymaga remontu, ma w znacznej części zamurowane otwory okienne. Jednocześnie wnioskodawca rozważa możliwość adaptacji budynków na mieszkania. W konsekwencji na obecnym etapie postępowania przed przeprowadzeniem szczegółowego postępowania dowodowego nie sposób jest przesądzić w jaki sposób winna być przeprowadzona droga konieczna do nieruchomości wnioskodawcy. Nadto nie sposób jest tracić z pola uwagi okoliczności, że poprowadzenie drogi koniecznej poprzez działkę (...) nie zapewni wnioskodawcy dostępu do ściany nieruchomości graniczącej z działką (...) . Tym samym nie jest wykluczone, że może zajść konieczność ustanowienia do nieruchomości wnioskodawcy dwóch dróg koniecznych. Natomiast argument, że działka nr (...) nie ma uregulowanego dostępu do drogi publicznej nie ma znaczenia dla kwestii poprowadzenia drogi koniecznej do działki nr (...) . Z tych względów, uznając, że umorzenie postępowania wobec uczestnika Akademii (...) w S. jest przedwczesne, na podstawie art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. , należało uchylić postanowienie w zaskarżonym zakresie. Konsekwencją uchylenia postanowienia o umorzeniu postępowania wobec uczestnika jest również uchylenie orzeczenia o kosztach postępowania w stosunku do niego. (...) (...) 1) (...) 2) (...) : - (...) - (...) 3) (...) 4) (...) (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI