II CZ 9/13

Sprawa dotyczyła odmowy dokonania przez notariusza czynności notarialnej polegającej na ustanowieniu i przeniesieniu na rzecz B. i Z. małżonków P. prawa własności lokalu mieszkalnego. Małżonkowie P. powołali się na prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie, który zobowiązał Spółdzielnię Mieszkaniową do złożenia oświadczenia woli w tej sprawie, uznając, że wyrok ten zastępuje oświadczenie dłużnika. Notariusz odmówił, wskazując na szereg wątpliwości prawnych i faktycznych. Po pierwsze, zakwestionował sposób wykonania wyroku, sugerując, że mógł być on błędnie interpretowany jako zastępujący oświadczenie woli w trybie art. 1047 k.p.c., podczas gdy mógł wymagać egzekucji na podstawie art. 1050 k.p.c., co potwierdzałaby nadana klauzula wykonalności. Po drugie, i co kluczowe, notariusz ustalił, że stan faktyczny nieruchomości jest inny niż wynikałoby z wyroku. Budynek, w którym znajduje się lokal, jest dwulokalowy, a oba lokale zostały już wcześniej wyodrębnione i sprzedane, z udziałami po 50% w nieruchomości wspólnej. Wyrok Sądu Okręgowego dotyczył lokalu nr (...) z udziałem 25/100, podczas gdy małżonkowie P. zajmują lokal nr 2 z udziałem 50/100. Ustanowienie odrębnej własności trzeciego lokalu byłoby fizycznie niemożliwe, a suma udziałów przekroczyłaby 100%, co jest sprzeczne z ustawą o własności lokali. Notariusz uznał, że czynność byłaby sprzeczna z prawem. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie małżonków P., podzielił stanowisko notariusza. Podkreślił, że notariusz ma obowiązek odmówić dokonania czynności sprzecznej z prawem, w tym z prawomocnym orzeczeniem sądowym. Sąd stwierdził, że wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie był wadliwy, gdyż nie uwzględniał rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości (już wyodrębnione lokale, suma udziałów). W konsekwencji, wyrok ten nie mógł zastąpić oświadczenia woli spółdzielni w zakresie przeniesienia własności lokalu zajmowanego przez małżonków P., ponieważ dotyczył innego lokalu i innego udziału. Sąd wskazał, że małżonkowie P. powinni ponownie wystąpić z powództwem przeciwko spółdzielni, domagając się przeniesienia własności konkretnie zajmowanego lokalu wraz z właściwym udziałem w nieruchomości wspólnej, co pozwoliłoby na wydanie orzeczenia zgodnego z rzeczywistym stanem prawnym.

Zagadnienia prawne (3)