II Cz 896/13

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2013-12-30
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
klauzula wykonalnościprzelew wierzytelnościprawo o notariaciek.p.c.dokumenty prywatnepoświadczenie podpisuwierzycielegzekucja

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wierzyciela na postanowienie odmawiające nadania klauzuli wykonalności, uznając, że przejście uprawnień nie zostało wykazane dokumentem z podpisem notarialnie poświadczonym zgodnie z wymogami prawa.

Wierzyciel domagał się nadania klauzuli wykonalności, powołując się na umowę przelewu wierzytelności. Sąd Rejonowy odmówił, uznając, że przedłożone kserokopie umów i aneksów z notarialnie poświadczonymi podpisami nie spełniają wymogów art. 788 § 1 k.p.c., ponieważ podpisy nie zostały złożone w obecności notariusza, a jedynie uznane za własnoręczne w sposób niezgodny z prawem. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, podzielił to stanowisko, podkreślając, że przepisy Prawa o notariacie nie przewidują możliwości ponownego podpisywania umów w obecności notariusza w celu poświadczenia podpisów złożonych wcześniej.

Sprawa dotyczyła wniosku o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz nowego wierzyciela, spółki z o.o., na podstawie umowy przelewu wierzytelności. Sąd Rejonowy w Kaliszu odmówił nadania klauzuli, stwierdzając, że przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Sąd Rejonowy uznał, że przedłożone kserokopie umów przelewu i aneksów, mimo posiadania notarialnych poświadczeń podpisów, nie spełniają wymogów art. 788 § 1 k.p.c. Wskazał, że podpisy na dokumentach prywatnych, aby mogły rodzić skutki prawne w kontekście nadania klauzuli wykonalności, muszą być urzędowo poświadczone. Sąd Rejonowy ustalił, że notarialne poświadczenia podpisów miały miejsce po datach zawarcia umów i aneksów, a sposób poświadczenia nie odpowiadał wymogom Prawa o notariacie, które wymaga, aby podpisy były składane w obecności notariusza lub aby osoba podpisała się wcześniej, a następnie uznała podpis za własnoręczny w obecności notariusza, co powinno zostać odnotowane. Wierzyciel złożył zażalenie, zarzucając błędną wykładnię i zastosowanie art. 788 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił zażalenie. Sąd Okręgowy podkreślił, że zgodnie z art. 88 Prawa o notariacie, podpisy na dokumentach są składane w obecności notariusza, lub jeśli zostały złożone wcześniej, osoba podpisująca powinna uznać je za własnoręczne przed notariuszem, co musi zostać odnotowane. Sąd uznał, że twierdzenia wierzyciela o ponownym podpisaniu umów w obecności notariusza w celu poświadczenia wcześniej złożonych podpisów są sprzeczne z prawem i nie znajdują oparcia w przepisach. Sąd Okręgowy stwierdził, że przepisy nie przewidują możliwości dwukrotnego podpisywania tej samej umowy ani tworzenia nowych zasad poświadczania podpisów. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uznał, że przedłożony dokument prywatny nie zawiera podpisów urzędowo poświadczonych w sposób wymagany przez prawo, co uniemożliwia nadanie klauzuli wykonalności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli podpisy nie zostały złożone w obecności notariusza lub nie zostały uznane za własnoręczne zgodnie z art. 88 Prawa o notariacie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy Prawa o notariacie (art. 88) jasno określają sposób poświadczania podpisów. Podpisy muszą być złożone w obecności notariusza lub, jeśli złożono je wcześniej, osoba podpisująca musi uznać je za własnoręczne przed notariuszem, co musi zostać odnotowane. Ponowne podpisywanie umów w obecności notariusza w celu poświadczenia wcześniej złożonych podpisów jest niedopuszczalne i stanowi próbę obejścia przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

uczestnik (I. K.) / wierzyciel (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. nie wygrał

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółka z o.o. z siedzibą w S.spółkawierzyciel
I. K.inneuczestnik
(...) Kasą (...) (...) Z. C. w L.innepierwotny wierzyciel
(...) S.a. (...) z siedzibą w L.inneinna strona umowy

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 788 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym.

Prawo o notariacie art. 88

Ustawa Prawo o notariacie

Reguluje sposób poświadczania podpisów, wymagając ich złożenia w obecności notariusza lub uznania za własnoręczne przed notariuszem z odpowiednim zaznaczeniem.

Pomocnicze

k.p.c. art. 244

Kodeks postępowania cywilnego

Określa, co jest dokumentem urzędowym.

k.p.c. art. 245

Kodeks postępowania cywilnego

Określa moc dowodową dokumentu prywatnego.

Prawo o notariacie art. 79 § pkt 1

Ustawa Prawo o notariacie

Wskazuje, że sporządzanie poświadczeń jest czynnością notariusza.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia apelacji/zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznawania zażaleń.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów k.p.c. do innych postępowań.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedłożone dokumenty (kserokopie umów i aneksów) nie stanowią dokumentów urzędowych. Podpisy na dokumentach prywatnych nie zostały złożone w obecności notariusza, a sposób ich poświadczenia nie odpowiada wymogom art. 88 Prawa o notariacie. Przepisy prawa nie przewidują możliwości ponownego podpisywania umów w obecności notariusza w celu poświadczenia wcześniej złożonych podpisów.

Odrzucone argumenty

Zażalenie wierzyciela zarzucające naruszenie art. 788 § 1 k.p.c. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Twierdzenie, że stawający u notariusza ponownie podpisali umowy i aneksy, a notariusz potwierdził własnoręczność tych podpisów, co miało wykazać przejście uprawnień.

Godne uwagi sformułowania

przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym Podpisy na poświadczonych dokumentach składane są w obecności notariusza. Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba, która podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznacza w sporządzonym dokumencie skarżący w swych rozważaniach zupełnie pominął treść art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, iż zdanie pierwsze art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie ma zastosowanie do umów już wcześniej podpisanych bez obecności notariusza

Skład orzekający

Henryk Haak

przewodniczący-sprawozdawca

Marian Raszewski

sędzia

Paweł Szwedowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące poświadczania podpisów na dokumentach prywatnych przy nadawaniu klauzuli wykonalności na podstawie umowy przelewu wierzytelności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji interpretacji art. 88 Prawa o notariacie w kontekście art. 788 § 1 k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe, choć techniczne, wymogi formalne w postępowaniu egzekucyjnym, które mogą prowadzić do oddalenia wniosku mimo istnienia umowy przelewu.

Uważaj na poświadczanie podpisów: Jak błąd formalny może zablokować klauzulę wykonalności?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 896/13 POSTANOWIENIE K. , dnia 30 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: S.S.O. Henryk Haak – spr. Sędziowie : S.S.O. Marian Raszewski S.S.O. Paweł Szwedowski po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2013 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. z udziałem I. K. o nadanie klauzuli wykonalności w związku z przejściem uprawnień na skutek zażalenia wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 21 października 2013 r., sygn. akt I Co 1803/13 postanawia: oddalić zażalenie. Sygn. akt II Cz 896/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 21 października 2013 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu nie znalazł podstaw do nadania klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty wydanemu w postępowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowy w Kaliszu z dnia 15 grudnia 2009 r. w sprawie VII Nc 3878/09 oddalając wniosek (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. . W uzasadnieniu ustalił, że do wniosku wnioskodawca załączył kserokopię umowy przelewu wierzytelności z dnia 4 czerwca 2012 r. zawartą pomiędzy pierwotnym wierzycielem (...) Kasą (...) (...) Z. C. w L. a (...) z siedzibą w L. wraz z kserokopią aneksu nr (...) z dnia 25 stycznia 2013 r. Dołączono także kserokopię umowy z dnia 4 czerwca 2012 r. dotyczącą obsługi wierzytelności 21B w odniesieniu do segmentu 21 wraz z kserokopią aneksu nr (...) z dnia 25 stycznia 2013 r. zawartą pomiędzy (...) S.a. (...) z siedzibą w L. a (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. . Ponadto w aktach sprawy znajdują się dołączone do każdego z wymienionych dokumentów kserokopie notarialnych poświadczeń podpisów osób działających w imieniu zawierających poszczególne umowy podmiotów oraz kserokopie notarialnych poświadczeń zgodności z oryginałem poszczególnych kserokopii dokumentów. Wszystkie przedłożone kserokopie dokumentów zostały poświadczone za zgodność z oryginałem przez fachowego pełnomocnika działającego w sprawie. Rozstrzygając w przedmiocie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności Sąd Rejonowy powołał przepis art. 788 § 1 k.p.c. zauważając, że przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Co jest dokumentem urzędowym określa art. 244 k.p.c. Przedłożone w sprawie dokumenty mające potwierdzić przejście uprawnień na nowego wierzyciela nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu tego przepisu. Sąd Rejonowy wskazał nadto, że dokumenty prywatne stanowią dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie ( art. 245 k.p.c. ). Podpis pod dokumentem prywatnym, aby mógł rodzić skutki wynikające z art. 788 k.p.c. , musi zostać urzędowo poświadczony przez powołane do tego podmioty. Przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty nie mogą stanowić podstawy nadania klauzuli wykonalności zgodnie z żądaniem wniosku. Umowy przelewu wierzytelności, których kserokopie przedłożył wnioskodawca, zawierane były w dniu 4 czerwca 2012 r., aneksy do nich podpisano w dniu 25 stycznia 2013 r., natomiast notarialne poświadczenie podpisów pod powyższymi dokumentami miało miejsce 31 stycznia 2013 r. i 25 lutego 2013 r. Zatem podpisy stron pod powyższymi dokumentami nie były faktycznie składane w obecności notariusza. W myśl art. 79 pkt 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U. z 2008r., Nr 189, poz. 1158 ze zm.), jedną z czynności wykonywanych przez notariusza jest sporządzanie poświadczeń. Podpisy na poświadczonych dokumentach składane są w obecności notariusza. Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba, która podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznacza w sporządzonym dokumencie (art. 88 ustawy). Zażalenie od tego rozstrzygnięcia złożył wierzyciel zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 788 § 1 k.p.c. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie, a w konsekwencji odmowę nadania klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień mimo spełnienia przesłanek opisanych w tym przepisie. W oparciu o ten zarzut wniósł o zmianę postanowienia przez uwzględnienie wniosku o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień i zasądzenie kosztów. Sąd Okręgowy zważył, co następuje . Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 96 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U. z 2008 r., Nr 189, poz. 1158 ze. zm.) notariusz poświadcza między innymi własnoręczność podpisu. Zgodnie natomiast z art. 88 cytowanej ustawy podpisy na aktach notarialnych i poświadczonych dokumentach są składane w obecności notariusza. Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba, która podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznaczy w sporządzonym dokumencie. Wnioskodawca w zażaleniu wskazuje, że w niniejszej sprawie stawający u notariusza ponownie podpisali podpisane przez nich wcześniej umowy przelewu wierzytelności i dotyczące obsługi wierzytelności, a także aneksy do tych umów, zaś notariusz potwierdził własnoręczność tych podpisów. Twierdzi więc, że w niniejszej sprawie notariusz poświadczył własnoręczność złożonych w jego obecności podpisów. Z tej przyczyny, w ocenie skarżącego, w niniejszej sprawie wykazano przejście uprawnień w rozumieniu art. 788 § 1 k.p.c. dokumentem prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Powyższe twierdzenia nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Wskazać trzeba, że skarżący w swych rozważaniach zupełnie pominął treść art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie , który nie przewiduje możliwości ponownego podpisania umowy w obecności notariusza ani poświadczania podpisów, które w istocie nie kreowały zawartych między stronami umów. Również żaden inny przepis prawa nie przewiduje możliwości dwukrotnego podpisywania tej samej umowy. W art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie wskazano jasno dwie i tylko dwie sytuacje. Pierwszą, gdy podpis pod umową składany jest w obecności notariusza, a drugi, gdy umowa została podpisana wcześniej. Wówczas osoba, która ją podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz winien zaznaczyć w sporządzonym dokumencie. Skoro z twierdzeń wnioskodawcy i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że umowy i aneksy zostały podpisane wcześniej, obowiązkiem stawających przed notariuszem było uznanie znajdujących się na umowie podpisów za własnoręczne, co notariusz winien zaznaczyć w sporządzonym dokumencie. W ocenie Sądu Okręgowego nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, iż zdanie pierwsze art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie ma zastosowanie do umów już wcześniej podpisanych bez obecności notariusza, gdyż oczywistym jest, że dotyczy on tylko pierwszy raz podpisywanej umowy, co ma mieć miejsce w obecności notariusza. Przepisy nie przewidują żadnej innej możliwości poświadczenia podpisów, a uznanie za słuszne twierdzeń skarżącego prowadziłoby w istocie do ominięcia przepisów i stworzenia nowych zasad poświadczania podpisów, nieznajdujących oparcia w przepisach prawa. Trafnie więc Sąd Rejonowy uznał, że przedłożony dokument prywatny nie zawiera podpisów urzędowo poświadczonych. Twierdzenia skarżącego są bowiem zupełnie dowolne i sprzeczne z obowiązującymi przepisami. Z tych przyczyn nie ma podstaw do nadania klauzuli wykonalności wobec nie spełnienia przesłanek wymaganych przez art. 788 § 1 k.p.c. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało zgodnie z art. 385 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI