II Cz 896/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił zażalenie wierzyciela na postanowienie odmawiające nadania klauzuli wykonalności, uznając, że przejście uprawnień nie zostało wykazane dokumentem z podpisem notarialnie poświadczonym zgodnie z wymogami prawa.
Wierzyciel domagał się nadania klauzuli wykonalności, powołując się na umowę przelewu wierzytelności. Sąd Rejonowy odmówił, uznając, że przedłożone kserokopie umów i aneksów z notarialnie poświadczonymi podpisami nie spełniają wymogów art. 788 § 1 k.p.c., ponieważ podpisy nie zostały złożone w obecności notariusza, a jedynie uznane za własnoręczne w sposób niezgodny z prawem. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, podzielił to stanowisko, podkreślając, że przepisy Prawa o notariacie nie przewidują możliwości ponownego podpisywania umów w obecności notariusza w celu poświadczenia podpisów złożonych wcześniej.
Sprawa dotyczyła wniosku o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz nowego wierzyciela, spółki z o.o., na podstawie umowy przelewu wierzytelności. Sąd Rejonowy w Kaliszu odmówił nadania klauzuli, stwierdzając, że przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Sąd Rejonowy uznał, że przedłożone kserokopie umów przelewu i aneksów, mimo posiadania notarialnych poświadczeń podpisów, nie spełniają wymogów art. 788 § 1 k.p.c. Wskazał, że podpisy na dokumentach prywatnych, aby mogły rodzić skutki prawne w kontekście nadania klauzuli wykonalności, muszą być urzędowo poświadczone. Sąd Rejonowy ustalił, że notarialne poświadczenia podpisów miały miejsce po datach zawarcia umów i aneksów, a sposób poświadczenia nie odpowiadał wymogom Prawa o notariacie, które wymaga, aby podpisy były składane w obecności notariusza lub aby osoba podpisała się wcześniej, a następnie uznała podpis za własnoręczny w obecności notariusza, co powinno zostać odnotowane. Wierzyciel złożył zażalenie, zarzucając błędną wykładnię i zastosowanie art. 788 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił zażalenie. Sąd Okręgowy podkreślił, że zgodnie z art. 88 Prawa o notariacie, podpisy na dokumentach są składane w obecności notariusza, lub jeśli zostały złożone wcześniej, osoba podpisująca powinna uznać je za własnoręczne przed notariuszem, co musi zostać odnotowane. Sąd uznał, że twierdzenia wierzyciela o ponownym podpisaniu umów w obecności notariusza w celu poświadczenia wcześniej złożonych podpisów są sprzeczne z prawem i nie znajdują oparcia w przepisach. Sąd Okręgowy stwierdził, że przepisy nie przewidują możliwości dwukrotnego podpisywania tej samej umowy ani tworzenia nowych zasad poświadczania podpisów. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uznał, że przedłożony dokument prywatny nie zawiera podpisów urzędowo poświadczonych w sposób wymagany przez prawo, co uniemożliwia nadanie klauzuli wykonalności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli podpisy nie zostały złożone w obecności notariusza lub nie zostały uznane za własnoręczne zgodnie z art. 88 Prawa o notariacie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy Prawa o notariacie (art. 88) jasno określają sposób poświadczania podpisów. Podpisy muszą być złożone w obecności notariusza lub, jeśli złożono je wcześniej, osoba podpisująca musi uznać je za własnoręczne przed notariuszem, co musi zostać odnotowane. Ponowne podpisywanie umów w obecności notariusza w celu poświadczenia wcześniej złożonych podpisów jest niedopuszczalne i stanowi próbę obejścia przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
uczestnik (I. K.) / wierzyciel (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. nie wygrał
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. | spółka | wierzyciel |
| I. K. | inne | uczestnik |
| (...) Kasą (...) (...) Z. C. w L. | inne | pierwotny wierzyciel |
| (...) S.a. (...) z siedzibą w L. | inne | inna strona umowy |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 788 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym.
Prawo o notariacie art. 88
Ustawa Prawo o notariacie
Reguluje sposób poświadczania podpisów, wymagając ich złożenia w obecności notariusza lub uznania za własnoręczne przed notariuszem z odpowiednim zaznaczeniem.
Pomocnicze
k.p.c. art. 244
Kodeks postępowania cywilnego
Określa, co jest dokumentem urzędowym.
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
Określa moc dowodową dokumentu prywatnego.
Prawo o notariacie art. 79 § pkt 1
Ustawa Prawo o notariacie
Wskazuje, że sporządzanie poświadczeń jest czynnością notariusza.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji/zażalenia.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznawania zażaleń.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów k.p.c. do innych postępowań.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedłożone dokumenty (kserokopie umów i aneksów) nie stanowią dokumentów urzędowych. Podpisy na dokumentach prywatnych nie zostały złożone w obecności notariusza, a sposób ich poświadczenia nie odpowiada wymogom art. 88 Prawa o notariacie. Przepisy prawa nie przewidują możliwości ponownego podpisywania umów w obecności notariusza w celu poświadczenia wcześniej złożonych podpisów.
Odrzucone argumenty
Zażalenie wierzyciela zarzucające naruszenie art. 788 § 1 k.p.c. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Twierdzenie, że stawający u notariusza ponownie podpisali umowy i aneksy, a notariusz potwierdził własnoręczność tych podpisów, co miało wykazać przejście uprawnień.
Godne uwagi sformułowania
przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym Podpisy na poświadczonych dokumentach składane są w obecności notariusza. Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba, która podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznacza w sporządzonym dokumencie skarżący w swych rozważaniach zupełnie pominął treść art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, iż zdanie pierwsze art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie ma zastosowanie do umów już wcześniej podpisanych bez obecności notariusza
Skład orzekający
Henryk Haak
przewodniczący-sprawozdawca
Marian Raszewski
sędzia
Paweł Szwedowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące poświadczania podpisów na dokumentach prywatnych przy nadawaniu klauzuli wykonalności na podstawie umowy przelewu wierzytelności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji interpretacji art. 88 Prawa o notariacie w kontekście art. 788 § 1 k.p.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe, choć techniczne, wymogi formalne w postępowaniu egzekucyjnym, które mogą prowadzić do oddalenia wniosku mimo istnienia umowy przelewu.
“Uważaj na poświadczanie podpisów: Jak błąd formalny może zablokować klauzulę wykonalności?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Cz 896/13 POSTANOWIENIE K. , dnia 30 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: S.S.O. Henryk Haak – spr. Sędziowie : S.S.O. Marian Raszewski S.S.O. Paweł Szwedowski po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2013 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. z udziałem I. K. o nadanie klauzuli wykonalności w związku z przejściem uprawnień na skutek zażalenia wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 21 października 2013 r., sygn. akt I Co 1803/13 postanawia: oddalić zażalenie. Sygn. akt II Cz 896/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 21 października 2013 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu nie znalazł podstaw do nadania klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty wydanemu w postępowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowy w Kaliszu z dnia 15 grudnia 2009 r. w sprawie VII Nc 3878/09 oddalając wniosek (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. . W uzasadnieniu ustalił, że do wniosku wnioskodawca załączył kserokopię umowy przelewu wierzytelności z dnia 4 czerwca 2012 r. zawartą pomiędzy pierwotnym wierzycielem (...) Kasą (...) (...) Z. C. w L. a (...) z siedzibą w L. wraz z kserokopią aneksu nr (...) z dnia 25 stycznia 2013 r. Dołączono także kserokopię umowy z dnia 4 czerwca 2012 r. dotyczącą obsługi wierzytelności 21B w odniesieniu do segmentu 21 wraz z kserokopią aneksu nr (...) z dnia 25 stycznia 2013 r. zawartą pomiędzy (...) S.a. (...) z siedzibą w L. a (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. . Ponadto w aktach sprawy znajdują się dołączone do każdego z wymienionych dokumentów kserokopie notarialnych poświadczeń podpisów osób działających w imieniu zawierających poszczególne umowy podmiotów oraz kserokopie notarialnych poświadczeń zgodności z oryginałem poszczególnych kserokopii dokumentów. Wszystkie przedłożone kserokopie dokumentów zostały poświadczone za zgodność z oryginałem przez fachowego pełnomocnika działającego w sprawie. Rozstrzygając w przedmiocie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności Sąd Rejonowy powołał przepis art. 788 § 1 k.p.c. zauważając, że przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Co jest dokumentem urzędowym określa art. 244 k.p.c. Przedłożone w sprawie dokumenty mające potwierdzić przejście uprawnień na nowego wierzyciela nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu tego przepisu. Sąd Rejonowy wskazał nadto, że dokumenty prywatne stanowią dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie ( art. 245 k.p.c. ). Podpis pod dokumentem prywatnym, aby mógł rodzić skutki wynikające z art. 788 k.p.c. , musi zostać urzędowo poświadczony przez powołane do tego podmioty. Przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty nie mogą stanowić podstawy nadania klauzuli wykonalności zgodnie z żądaniem wniosku. Umowy przelewu wierzytelności, których kserokopie przedłożył wnioskodawca, zawierane były w dniu 4 czerwca 2012 r., aneksy do nich podpisano w dniu 25 stycznia 2013 r., natomiast notarialne poświadczenie podpisów pod powyższymi dokumentami miało miejsce 31 stycznia 2013 r. i 25 lutego 2013 r. Zatem podpisy stron pod powyższymi dokumentami nie były faktycznie składane w obecności notariusza. W myśl art. 79 pkt 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U. z 2008r., Nr 189, poz. 1158 ze zm.), jedną z czynności wykonywanych przez notariusza jest sporządzanie poświadczeń. Podpisy na poświadczonych dokumentach składane są w obecności notariusza. Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba, która podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznacza w sporządzonym dokumencie (art. 88 ustawy). Zażalenie od tego rozstrzygnięcia złożył wierzyciel zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 788 § 1 k.p.c. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie, a w konsekwencji odmowę nadania klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień mimo spełnienia przesłanek opisanych w tym przepisie. W oparciu o ten zarzut wniósł o zmianę postanowienia przez uwzględnienie wniosku o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień i zasądzenie kosztów. Sąd Okręgowy zważył, co następuje . Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 96 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U. z 2008 r., Nr 189, poz. 1158 ze. zm.) notariusz poświadcza między innymi własnoręczność podpisu. Zgodnie natomiast z art. 88 cytowanej ustawy podpisy na aktach notarialnych i poświadczonych dokumentach są składane w obecności notariusza. Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba, która podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznaczy w sporządzonym dokumencie. Wnioskodawca w zażaleniu wskazuje, że w niniejszej sprawie stawający u notariusza ponownie podpisali podpisane przez nich wcześniej umowy przelewu wierzytelności i dotyczące obsługi wierzytelności, a także aneksy do tych umów, zaś notariusz potwierdził własnoręczność tych podpisów. Twierdzi więc, że w niniejszej sprawie notariusz poświadczył własnoręczność złożonych w jego obecności podpisów. Z tej przyczyny, w ocenie skarżącego, w niniejszej sprawie wykazano przejście uprawnień w rozumieniu art. 788 § 1 k.p.c. dokumentem prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Powyższe twierdzenia nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Wskazać trzeba, że skarżący w swych rozważaniach zupełnie pominął treść art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie , który nie przewiduje możliwości ponownego podpisania umowy w obecności notariusza ani poświadczania podpisów, które w istocie nie kreowały zawartych między stronami umów. Również żaden inny przepis prawa nie przewiduje możliwości dwukrotnego podpisywania tej samej umowy. W art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie wskazano jasno dwie i tylko dwie sytuacje. Pierwszą, gdy podpis pod umową składany jest w obecności notariusza, a drugi, gdy umowa została podpisana wcześniej. Wówczas osoba, która ją podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz winien zaznaczyć w sporządzonym dokumencie. Skoro z twierdzeń wnioskodawcy i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że umowy i aneksy zostały podpisane wcześniej, obowiązkiem stawających przed notariuszem było uznanie znajdujących się na umowie podpisów za własnoręczne, co notariusz winien zaznaczyć w sporządzonym dokumencie. W ocenie Sądu Okręgowego nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, iż zdanie pierwsze art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie ma zastosowanie do umów już wcześniej podpisanych bez obecności notariusza, gdyż oczywistym jest, że dotyczy on tylko pierwszy raz podpisywanej umowy, co ma mieć miejsce w obecności notariusza. Przepisy nie przewidują żadnej innej możliwości poświadczenia podpisów, a uznanie za słuszne twierdzeń skarżącego prowadziłoby w istocie do ominięcia przepisów i stworzenia nowych zasad poświadczania podpisów, nieznajdujących oparcia w przepisach prawa. Trafnie więc Sąd Rejonowy uznał, że przedłożony dokument prywatny nie zawiera podpisów urzędowo poświadczonych. Twierdzenia skarżącego są bowiem zupełnie dowolne i sprzeczne z obowiązującymi przepisami. Z tych przyczyn nie ma podstaw do nadania klauzuli wykonalności wobec nie spełnienia przesłanek wymaganych przez art. 788 § 1 k.p.c. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało zgodnie z art. 385 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI