II CZ 89/12

Sąd Najwyższy2012-08-23
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
koszty procesuart. 102 k.p.c.zasada słusznościzażalenieSąd Najwyższyzwrot kosztów

Sąd Najwyższy zmienił postanowienie o kosztach, zasądzając od strony pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania apelacyjnego i zażaleniowego, uznając, że zastosowanie art. 102 k.p.c. przez Sąd Okręgowy było nieuzasadnione.

Powód złożył zażalenie na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił apelację strony pozwanej i nie obciążył jej kosztami postępowania apelacyjnego na rzecz powoda, powołując się na art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał, że zastosowanie tego przepisu było nieuzasadnione, biorąc pod uwagę brak reakcji pozwanej na próby pozasądowego załatwienia sporu i zasądził od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania apelacyjnego i zażaleniowego.

Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 20 stycznia 2012 r. oddalił apelację strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego, jednakże nie obciążył strony pozwanej obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego na rzecz powoda, powołując się na art. 102 k.p.c. i szczególne okoliczności sprawy związane z przygarnięciem zwierzęcia, które pogryzło powoda. Powód złożył zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał, że ocena Sądu Okręgowego nie zasługuje na aprobatę. Podkreślono, że art. 102 k.p.c. jest przepisem szczególnym i nie podlega wykładni rozszerzającej, a do okoliczności branych pod uwagę należą przede wszystkim fakty związane z przebiegiem procesu. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na postawę strony pozwanej przed procesem, która nie zareagowała na próby pozasądowego załatwienia sporu. W związku z tym Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie, zasądzając od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego oraz 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zastosowanie art. 102 k.p.c. wymaga uwzględnienia przede wszystkim okoliczności związanych z samym przebiegiem procesu, a nie motywów stron czy stanu faktycznego niezwiązanego bezpośrednio z postępowaniem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 102 k.p.c. jest wyjątkiem od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy i nie podlega wykładni rozszerzającej. Okoliczności brane pod uwagę powinny dotyczyć przebiegu procesu, a nie np. szlachetnych motywów przygarnięcia zwierzęcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia o kosztach

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
K. M.osoba_fizycznapowód
"P."spółkapozwana

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten stanowi wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy i nie podlega wykładni rozszerzającej. Okoliczności uzasadniające jego zastosowanie powinny dotyczyć przede wszystkim przebiegu procesu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394^1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 13 § 2 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 6 § pkt 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 102 k.p.c. przez Sąd Okręgowy. Brak reakcji strony pozwanej na próby pozasądowego załatwienia sporu. Art. 102 k.p.c. nie podlega wykładni rozszerzającej i wymaga uwzględnienia okoliczności związanych z przebiegiem procesu.

Odrzucone argumenty

Szczególne okoliczności sprawy (szlachetne motywy przygarnięcia zwierzęcia) uzasadniają zastosowanie art. 102 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

art. 102 k.p.c. urzeczywistniający zasadę słuszności, stanowi wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy, a zatem nie podlega wykładni rozszerzającej do okoliczności, które powinny być brane pod uwagę przez sąd przy ocenie przesłanek z art. 102 k.p.c. należą przede wszystkim fakty związane z samym przebiegiem procesu

Skład orzekający

Barbara Myszka

przewodniczący

Teresa Bielska-Sobkowicz

członek

Andrzej Niedużak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów postępowania, podkreślająca znaczenie przebiegu procesu jako kluczowego czynnika przy ocenie zastosowania tego przepisu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, ale jego zasady dotyczące wykładni art. 102 k.p.c. mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie SN dotyczące kosztów procesu i wykładni art. 102 k.p.c. jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, choć stan faktyczny (pies pogryzł powoda) jest nietypowy.

Sąd Najwyższy: "Szlachetne motywy" nie wystarczą do uniknięcia kosztów procesu.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 300 PLN

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 120 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 89/12 POSTANOWIENIE Dnia 23 sierpnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Barbara Myszka (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSA Andrzej Niedużak (sprawozdawca) w sprawie z powództwa K. M. przeciwko "P. " - Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 sierpnia 2012 r., zażalenia powoda na postanowienie o kosztach zawarte w pkt. II wyroku Sądu Okręgowego z dnia 20 stycznia 2012 r., 1. zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 300 (trzysta) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, 2. zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. 2 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2012 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 20 października 2011 r. orzekając, że nie obciąża tej strony obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego na rzecz wygrywającego proces powoda. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd Okręgowy wskazał na szczególne okoliczności sprawy, które w ocenie Sądu uzasadniają zastosowanie art. 102 k.p.c. Na zawarte w wyroku orzeczenie o kosztach procesu powód złożył zażalenie. Zarzucał naruszenie art. 102 k.p.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie. Wnioski zażalenia zmierzały do zmiany zaskarżonego postanowienia i zasądzenia od strony pozwanej na rzecz powoda kwoty 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, ewentualnie uchylenia tego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Powód wnosił także o zasądzenie od strony pozwanej na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Odstępując od obciążania strony pozwanej obowiązkiem zwrotu na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego, Sąd Okręgowy miał na względzie szczególne okoliczności sprawy wyrażające się w szlachetnych motywach towarzyszących przygarnięciu zwierzęcia, które następnie pogryzło powoda. Oceny te nie zasługują na aprobatę. W judykaturze Sądu Najwyższego podkreśla się, że art. 102 k.p.c. urzeczywistniający zasadę słuszności, stanowi wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy, a zatem nie podlega wykładni rozszerzającej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2011 r., II PZ 34/11 - niepubl.). Podkreśla się również, że do okoliczności, które powinny być brane pod uwagę przez sąd przy ocenie przesłanek z art. 102 k.p.c. należą przede wszystkim fakty związane z samym przebiegiem procesu (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2011 r., II CZ 105/11, z dnia 1 grudnia 2011 r., I CZ 26/11, z dnia 30 listopada 2011 r„ III CZ 67/11 - niepubl.). W realiach rozpoznawanej sprawy zwraca uwagę postawa prezentowana przez stronę pozwaną przed wszczęciem procesu. Powód podjął próby 3 pozasądowego załatwienia sporu, jednak żadne z dwóch pism skierowanych do pozwanej Spółki nie spotkało się z jakąkolwiek reakcją. Nie sposób stwierdzić, aby w rozpatrywanym przypadku obciążenie strony przegrywającej kosztami procesu na rzecz przeciwnika było niesłuszne, niesprawiedliwe, sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Z przytoczonych względów, na podstawie art. 398 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c., art. 398 k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z § 13 ust. 2 pkt 2 i § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI