II CZ 88/11

Sygn. akt II CZ 88/11 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 9 listopada 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Jan Górowski (przewodniczący) 
SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) 
SSA Agnieszka Piotrowska 
 
 
w sprawie z powództwa Ireny P. 
przeciwko Jerzemu P. 
o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 9 listopada 2011 r., 
zażalenia pozwanego  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 15 grudnia 2010 r.,  
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
 Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2010 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację 
pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 8 czerwca 2010 r. wskazując w 
motywach rozstrzygnięcia, że należna od apelacji  opłata w kwocie 500 zł została 
uiszczona 
przez 
pozwanego, 
reprezentowanego 
przez 
profesjonalnego 
pełnomocnika, z uchybieniem terminu tygodniowego liczonego od  daty doręczenia 
pełnomocnikowi postanowienia Sądu Okręgowego , mocą którego pozwanego 
zwolniono od tej opłaty jedynie częściowo, ponad wskazaną kwotę 500 zł. Zgodnie 
bowiem z treścią art. 112 ust. 3 zd. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach 
cywilnych, w obowiązującym od 19 kwietnia 2010 r.  brzmieniu  nadanym ustawą z 
dnia 17 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks  postępowania cywilnego oraz 
niektórych innych ustaw (Dz. U. z  2010 r. Nr 7, poz. 45), tygodniowy termin do 
wniesienia opłaty biegnie od doręczenia stronie postanowienia rozstrzygającego 
negatywnie o jej wniosku o  zwolnienie od kosztów sądowych, a od nie od daty 
wezwania do uiszczenia tej opłaty, o ile  wezwanie takie nastąpiło, wbrew treści 
powołanego przepisu.    
 Zażalenie na to postanowienie złożył pozwany zarzucając naruszenie art. 
233 k.p.c. i art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych 
przez przyjęcie, że ten ostatni przepis ma zastosowanie również w razie 
częściowego zwolnienia strony od kosztów sądowych. Zarzucając powyższe 
skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy 
Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.  
  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 Zażalenie jest nieuzasadnione. Skarżący nietrafnie dowodzi, że wezwanie 
do uiszczenia opłaty stosunkowej należnej od środka zaskarżenia, obliczonej od 
wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia, nie może być zastąpione 
doręczeniem stronie odpisu postanowienia o częściowym zwolnieniu od kosztów 
sądowych. Pogląd ten istotnie dominował w judykaturze i piśmiennictwie, ale stracił 
aktualność w następstwie zmiany art. 112 ustawy o kosztach sądowych 

 
3 
w  sprawach cywilnych dokonanej ustawą z dnia 17 grudnia 2009 r. o zmianie 
ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 
z  2010 r. Nr 7, poz. 45), która weszła w życie z dniem 19 kwietnia 2010 r. i zgodnie 
z art. 4 ust. 2 tej ustawy miała zastosowanie w sprawie.  
Z art. 112 u.k.s.c., w brzmieniu nadanym tą ustawą wynika, że jeżeli wniosek 
o zwolnienie od kosztów sądowych zgłoszony przed upływem terminu do opłacenia 
pisma został prawomocnie oddalony, przewodniczący wzywa stronę do opłacenia 
złożonego pisma, na podstawie art. 130  k.p.c. (ust. 2), przy czym przepisu tego nie 
stosuje się, jeżeli pismo podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej 
obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub wartości 
przedmiotu zaskarżenia, zostało wniesione przez adwokata, radcę prawnego 
lub rzecznika patentowego. W takim przypadku, jeżeli wniosek o zwolnienie od 
kosztów sądowych złożony przed upływem terminu do opłacenia pisma został 
oddalony, tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie 
postanowienia, a gdy postanowienie zostało wydane na posiedzeniu jawnym – od 
dnia jego ogłoszenia (ust. 3). 
Zgodnie, z utrwaloną już linią orzeczniczą (por. postanowienia Sądu 
Najwyższego z dnia 13 stycznia 2011 r., III CZ 70/10; z dnia 23 marca 2011 r., 
V CZ 116/10; z dnia 2 czerwca 2011 r., I CZ 51/11, z dnia 6 lipca 2011 r., I CZ 
72/11), którą Sąd Najwyższy w niniejszym składzie podziela, szczególna regulacja 
przewidziana 
w 
art. 
112 
ust. 
3 
u.k.s.c. 
dotyczy 
oddalenia 
wniosku 
o  zwolnienie  od  kosztów sądowych zarówno w całości jak i w części. 
Uregulowanie 
to 
jest 
funkcjonalne, 
usprawnia 
postępowanie 
sądowe, 
a  jednocześnie nie  utrudnia  stronom realizacji ich uprawnień procesowych, 
ponieważ powołany  przepis  obowiązuje tylko przy profesjonalnym zastępstwie 
prawnym. Prawomocne oddalenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych 
(tak  w całości jak i w części) stanowi czytelną informację dla profesjonalnego 
pełnomocnika, jaką opłatę sądową obowiązany jest uiścić w terminie 7 dni od daty 
doręczenia postanowienia.  
Uwzględniając przeto  powyższe  stwierdzić należy, że tygodniowy termin 
do  uiszczenia opłaty należnej od apelacji biegł, w okolicznościach sprawy, 

 
4 
od 27 sierpnia 2010 r., to jest od dnia doręczenia pełnomocnikowi pozwanego  
postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 19 sierpnia 2010 r., mocą którego 
pozwanego zwolniono od opłaty od apelacji częściowo, ponad kwotę 500 zł, 
oddalając w pozostałej części jego wniosek. Bez znaczenia dla rozpoczęcia biegu 
tego  terminu  było  wezwanie  przez sąd pełnomocnika pozwanego do uiszczenia 
opłaty we wskazanej kwocie, błędne bowiem czynności procesowe sądu ani 
nie niweczą ani nie wstrzymują skutków upływu terminu regulowanego przepisami 
ustawy. Termin do uiszczenia opłaty od apelacji upłynął  w dniu 3 września 2010 r., 
stąd uiszczenie opłaty w dniu 1 października 2010 r. było spóźnione 
i Sąd Apelacyjny zobowiązany był do odrzucenia apelacji na podstawie art. 373 
k.p.c. 
Postanowienie o odrzuceniu apelacji było zatem prawidłowe, a zażalenie 
pozwanego na to postanowienie podlega oddaleniu na podstawie art. 39814 w zw. 
z art. 3941 § 3 k.p.c.