II CZ 87/13

Sąd Najwyższy2013-12-19
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowanianowe dowodyterminy procesowezażalenieSąd Najwyższypostępowanie zabezpieczającerażąca niewdzięcznośćdarowizna

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie w części dotyczącej zabezpieczenia i oddalił je w pozostałej części, uznając, że nowe dowody nie mogły wpłynąć na wynik sprawy o wznowienie postępowania.

Powód L.N. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego, powołując się na nowe dowody, w tym opinię psychiatryczną i wyrok unieważniający małżeństwo. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając ją za wniesioną po terminie i wskazując, że nowe dowody nie spełniają przesłanek wznowienia. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie w części dotyczącej zabezpieczenia jako niedopuszczalne, a w pozostałej części oddalił je, podzielając argumentację Sądu Apelacyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi L.N. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 11 stycznia 2012 r., który oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w P. Sąd Apelacyjny uznał wówczas, że pozwana H.E. nie dopuściła się rażącej niewdzięczności wobec powoda po zawarciu umowy darowizny nieruchomości. Powód, wskazując na podstawę z art. 403 § 2 k.p.c., powołał się na nowe środki dowodowe: opinię biegłego psychiatry z dnia 14 września 2012 r. oraz prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 14 lutego 2013 r., unieważniający małżeństwo powoda z pozwaną z powodu jej choroby psychicznej. Powód argumentował, że te dowody świadczą o chorobie psychicznej pozwanej i rażącej niewdzięczności. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 24 lipca 2013 r. odrzucił skargę o wznowienie postępowania i oddalił wniosek o zabezpieczenie, wskazując na upływ terminu i brak ustawowych podstaw wznowienia. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie powoda, odrzucił je w części dotyczącej rozstrzygnięcia o zabezpieczeniu jako niedopuszczalne, gdyż przepisy k.p.c. nie przewidują zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia. W pozostałej części zażalenie zostało oddalone. Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c., podstawą wznowienia mogą być jedynie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe istniejące już w czasie trwania prawomocnie zakończonego postępowania, ale stronie wówczas nieznane. Opinia biegłego i wyrok unieważniający małżeństwo zostały wydane po rozstrzygnięciu sprawy, a zatem nie mogły stanowić podstawy wznowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisów k.p.c. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ podstawą wznowienia mogą być jedynie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe istniejące już w czasie trwania prawomocnie zakończonego postępowania, ale stronie wówczas nieznane i niemożliwe do wykorzystania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 403 § 2 k.p.c. i własne orzecznictwo, wyjaśnił, że nowe dowody muszą istnieć przed zakończeniem postępowania, a nie być wytworzone później. Opinia biegłego i wyrok unieważniający małżeństwo zostały wydane po rozstrzygnięciu sprawy, dlatego nie spełniają tej przesłanki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie i oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

H. E.

Strony

NazwaTypRola
L. N.osoba_fizycznapowód
H. E.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawą wznowienia może być późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Muszą to być okoliczności faktyczne lub środki dowodowe istniejące już w czasie trwania prawomocnie zakończonego postępowania, ale stronie wówczas nieznane i tym samym niemożliwe do wykorzystania przez nią.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394 § 1 § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące zażaleń do Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 394 § 1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie, którego nie przewiduje ustawa, jako niedopuszczalne, podlega odrzuceniu.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące zażaleń do Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące zażaleń.

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące odrzucenia zażalenia.

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące odrzucenia zażalenia.

k.p.c. art. 398 § 14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące kosztów postępowania.

k.p.c. art. 108

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie w części dotyczącej zabezpieczenia jest niedopuszczalne, gdyż przepisy k.p.c. nie przewidują takiego środka zaskarżenia do Sądu Najwyższego. Nowe dowody (opinia biegłego, wyrok unieważniający małżeństwo) zostały wytworzone po prawomocnym zakończeniu postępowania, a zatem nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Argumentacja powoda, że nowe dowody mogłyby wpłynąć na wynik sprawy o wznowienie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Muszą to być okoliczności faktyczne lub środki dowodowe istniejące już w czasie trwania prawomocnie zakończonego postępowania, ale stronie wówczas nieznane i tym samym niemożliwe do wykorzystania przez nią.

Skład orzekający

Jan Górowski

przewodniczący

Anna Kozłowska

sprawozdawca

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., w szczególności dotyczących charakteru nowych dowodów oraz niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o zabezpieczeniu do Sądu Najwyższego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy nowe dowody powstały po zakończeniu postępowania. Orzeczenie dotyczące zażalenia na postanowienie o zabezpieczeniu jest standardowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady dotyczące wznowienia postępowania i dopuszczalności środków zaskarżenia, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Nowe dowody po wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można wznowić postępowanie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 87/13
POSTANOWIENIE
Dnia 19 grudnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jan Górowski (przewodniczący)
‎
SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca)
‎
SSN Zbigniew Kwaśniewski
w sprawie ze skargi L. N.
‎
o wznowienie postępowania zakończonego
prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 11 stycznia 2012r., sygn. akt I ACa
[…]
wydanym w sprawie z powództwa L. N.
‎
przeciwko H. E.
‎
o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 19 grudnia 2013 r.,
‎
zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w
[…]
‎
z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt I ACa
[…]
,
1. odrzuca zażalenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w punkcie II. zaskarżonego postanowienia,
2. oddala zażalenie w pozostałej części,
3. zasądza od L. N. na rzecz H. E. kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym.
UZASADNIENIE
W sprawie powództwa L. N. przeciwko
H. E.-Z. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,
Sąd Apelacyjny w
[…]
wyrokiem z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I ACa
[…]
, oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w P., podzielając stanowisko tego Sądu, że po zawarciu umowy darowizny nieruchomości pozwana nie dopuściła się względem powoda rażącej niewdzięczności. W skardze o  wznowienie postępowania w tej sprawie powód, wskazując na podstawę z art. 403 § 2 k.p.c., powołał się na nowe środki dowodowe, z których nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu. Opinia biegłego psychiatry z dnia 14  września 2012 r. oraz prawomocny wyroku Sądu Okręgowego w P. z  dnia 14 lutego 2013 r., unieważniający małżeństwo powoda z pozwaną z powodu jej choroby psychicznej świadczyły, zdaniem powoda, o chorobie psychicznej pozwanej, na skutek której dopuściła się ona rażącej niewdzięczności. Ponadto powód domagał się udzielenia zabezpieczenia.
Postanowieniem z dnia 24 lipca 2012 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę powoda o wznowienie postępowania (punkt pierwszy postanowienia) i oddalił wniosek o udzielenie zabezpieczenia (punkt drugi postanowienia). W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny wskazał, że skarga została wniesiona po upływie przepisanego terminu, a powołane środki dowodowe nie stanowią ustawowej podstawy wznowienia.
Zażalenie na to postanowienie złożył powód, zaskarżając je w całości i  domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie skierowane przeciwko rozstrzygnięciu zawartemu w punkcie drugim zaskarżonego postanowienia, jako niedopuszczalne, podlegało odrzuceniu. Przepisy kodeksu postępowania cywilnego (art. 394
1
§ 1 i 2 k.p.c.) nie przewidują bowiem zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia. Zażalenie, którego nie przewiduje ustawa, jako niedopuszczalne, podlega odrzuceniu (art. 394
1
§ 3 w związku z art. 398
21
w  związku z art. 397 § 2 k.p.c. w związku z art. 373 i art. 370 k.p.c.).
W pozostałej części zażalenie jako bezzasadne, podlegało oddaleniu.
Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c., podstawą wznowienia może być późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Muszą to być okoliczności faktyczne lub środki dowodowe istniejące już w czasie trwania prawomocnie zakończonego postępowania, ale stronie wówczas nieznane i tym samym niemożliwe do wykorzystania przez nią (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 6 czerwca 2012 r., IV CZ 11/12, nie publ. oraz z dnia 28 maja 2013 r., V CZ 1/13, nie publ.).
Sąd Apelacyjny trafnie wskazał, że zarówno opinia
biegłego psychiatry wydana w dniu 14 września 2012 r., jak i prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w  P. z dnia 14 lutego 2013 r., unieważniający małżeństwo powoda z  pozwaną zostały wydane po rozstrzygnięciu sprawy o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli. Nie są to zatem środki dowodowe, które mogły mieć wpływ na jej wynik, a z których powód nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu.
Z przedstawionych powodów zażalenie podlegało oddaleniu, na podstawie art. 394
1
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 398
14
§ 1 k.p.c.
O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 w  związku z art. 108 w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c.
w związku z § 6 pkt 7 i § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w  sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (
tekst jedn.: Dz. U. z  2013 r., poz. 461
).
aw
es

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI