II CZ 87/13

Sąd Najwyższy2013-12-19
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaskargazażalenieSąd NajwyższySąd Apelacyjnytermindowodyzabezpieczenie

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie w części dotyczącej zabezpieczenia jako niedopuszczalne, a w pozostałej części oddalił je, uznając skargę o wznowienie postępowania za wniesioną po terminie i opartą na nieodpowiednich dowodach.

Powód L.N. złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego, powołując się na nowe dowody (opinia psychiatryczna i wyrok unieważniający małżeństwo) mające świadczyć o chorobie psychicznej pozwanej i rażącej niewdzięczności. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę jako wniesioną po terminie i oddalił wniosek o zabezpieczenie. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie na postanowienie o zabezpieczeniu jako niedopuszczalne, a pozostałą część zażalenia oddalił, podzielając stanowisko Sądu Apelacyjnego co do braku podstaw do wznowienia postępowania.

Sprawa dotyczy skargi L.N. o wznowienie postępowania, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 11 stycznia 2012 r. oddalającym powództwo o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli. Powód argumentował, że pozwana dopuściła się rażącej niewdzięczności. Jako podstawę wznowienia, L.N. powołał się na nowe środki dowodowe: opinię biegłego psychiatry z dnia 14 września 2012 r. oraz prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 14 lutego 2013 r. unieważniający małżeństwo z powodu choroby psychicznej pozwanej. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 24 lipca 2013 r. odrzucił skargę o wznowienie postępowania (punkt I) i oddalił wniosek o zabezpieczenie (punkt II), uznając, że skarga została wniesiona po terminie, a powołane dowody nie spełniają przesłanek z art. 403 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda na to postanowienie. W pierwszej kolejności Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o zabezpieczeniu, wskazując na niedopuszczalność takiego zażalenia do Sądu Najwyższego zgodnie z przepisami k.p.c. W pozostałej części zażalenie zostało oddalone. Sąd Najwyższy potwierdził stanowisko Sądu Apelacyjnego, że opinia biegłego i wyrok unieważniający małżeństwo, wydane po zakończeniu postępowania, nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania w trybie art. 403 § 2 k.p.c., gdyż nie istniały lub nie były znane stronie w czasie poprzedniego postępowania. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie przepisów k.p.c. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ nie są to środki dowodowe, które istniały już w czasie trwania prawomocnie zakończonego postępowania, ale stronie wówczas nieznane i tym samym niemożliwe do wykorzystania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na własne orzecznictwo, wyjaśnił, że podstawą wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. mogą być jedynie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe istniejące w czasie poprzedniego postępowania, ale stronie nieznane. Opinia biegłego i wyrok unieważniający małżeństwo zostały wydane po zakończeniu postępowania, zatem nie spełniają tej przesłanki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucenie i oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

H. E.

Strony

NazwaTypRola
L. N.osoba_fizycznapowód
H. E.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (13)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawą wznowienia może być późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Muszą to być okoliczności faktyczne lub środki dowodowe istniejące już w czasie trwania prawomocnie zakończonego postępowania, ale stronie wówczas nieznane i tym samym niemożliwe do wykorzystania przez nią.

Pomocnicze

k.p.c. art. 3941 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39814 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu § § 6 pkt 7

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu § § 13 ust. 2 pkt 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia. Nowe dowody (opinia biegłego, wyrok unieważniający małżeństwo) zostały wydane po zakończeniu postępowania, a zatem nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Argumenty powoda oparte na nowych dowodach jako podstawie do wznowienia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Zażalenie skierowane przeciwko rozstrzygnięciu zawartemu w punkcie drugim zaskarżonego postanowienia, jako niedopuszczalne, podlegało odrzuceniu. Przepisy kodeksu postępowania cywilnego (...) nie przewidują bowiem zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia. Muszą to być okoliczności faktyczne lub środki dowodowe istniejące już w czasie trwania prawomocnie zakończonego postępowania, ale stronie wówczas nieznane i tym samym niemożliwe do wykorzystania przez nią.

Skład orzekający

Jan Górowski

przewodniczący

Anna Kozłowska

sprawozdawca

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. oraz dopuszczalności zażaleń do Sądu Najwyższego na postanowienia o zabezpieczeniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy nowe dowody powstały po zakończeniu postępowania. Interpretacja dopuszczalności zażaleń jest ugruntowana w przepisach k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące wznowienia postępowania i dopuszczalności zażaleń, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy nowe dowody nie wystarczą do wznowienia postępowania? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 87/13 POSTANOWIENIE Dnia 19 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski w sprawie ze skargi L. N. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 11 stycznia 2012 r., wydanym w sprawie z powództwa L. N. przeciwko H. E. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 grudnia 2013 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 24 lipca 2013 r. 1. odrzuca zażalenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w punkcie II. zaskarżonego postanowienia, 2. oddala zażalenie w pozostałej części, 3. zasądza od L. N. na rzecz H. E. kwotę 3 600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym. UZASADNIENIE 2 W sprawie powództwa L. N. przeciwko H. E.-Z. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 11 stycznia 2012 r., oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w P., podzielając stanowisko tego Sądu, że po zawarciu umowy darowizny nieruchomości pozwana nie dopuściła się względem powoda rażącej niewdzięczności. W skardze o wznowienie postępowania w tej sprawie powód, wskazując na podstawę z art. 403 § 2 k.p.c., powołał się na nowe środki dowodowe, z których nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu. Opinia biegłego psychiatry z dnia 14 września 2012 r. oraz prawomocny wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 14 lutego 2013 r., unieważniający małżeństwo powoda z pozwaną z powodu jej choroby psychicznej świadczyły, zdaniem powoda, o chorobie psychicznej pozwanej, na skutek której dopuściła się ona rażącej niewdzięczności. Ponadto powód domagał się udzielenia zabezpieczenia. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2012 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę powoda o wznowienie postępowania (punkt pierwszy postanowienia) i oddalił wniosek o udzielenie zabezpieczenia (punkt drugi postanowienia). W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny wskazał, że skarga została wniesiona po upływie przepisanego terminu, a powołane środki dowodowe nie stanowią ustawowej podstawy wznowienia. Zażalenie na to postanowienie złożył powód, zaskarżając je w całości i domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie skierowane przeciwko rozstrzygnięciu zawartemu w punkcie drugim zaskarżonego postanowienia, jako niedopuszczalne, podlegało odrzuceniu. Przepisy kodeksu postępowania cywilnego (art. 3941 § 1 i 2 k.p.c.) nie przewidują bowiem zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia. Zażalenie, którego nie przewiduje ustawa, jako 3 niedopuszczalne, podlega odrzuceniu (art. 3941 § 3 w związku z art. 39821 w związku z art. 397 § 2 k.p.c. w związku z art. 373 i art. 370 k.p.c.). W pozostałej części zażalenie jako bezzasadne, podlegało oddaleniu. Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c., podstawą wznowienia może być późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Muszą to być okoliczności faktyczne lub środki dowodowe istniejące już w czasie trwania prawomocnie zakończonego postępowania, ale stronie wówczas nieznane i tym samym niemożliwe do wykorzystania przez nią (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 6 czerwca 2012 r., IV CZ 11/12, nie publ. oraz z dnia 28 maja 2013 r., V CZ 1/13, nie publ.). Sąd Apelacyjny trafnie wskazał, że zarówno opinia biegłego psychiatry wydana w dniu 14 września 2012 r., jak i prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 14 lutego 2013 r., unieważniający małżeństwo powoda z pozwaną zostały wydane po rozstrzygnięciu sprawy o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli. Nie są to zatem środki dowodowe, które mogły mieć wpływ na jej wynik, a z których powód nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu. Z przedstawionych powodów zażalenie podlegało oddaleniu, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 § 1 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 w związku z art. 108 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z § 6 pkt 7 i § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461). 4

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI