II CZ 87/09

Sąd Najwyższy2010-01-27
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty postępowaniaart. 102 k.p.c.zasada słusznościsytuacja majątkowasytuacja osobistazażalenieSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego SPZOZ w P. na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, uznając, że sytuacja osobista i majątkowa powódki uzasadnia nieobciążanie jej kosztami procesu.

Sąd Okręgowy w Ł. nie obciążył powódki kosztami postępowania apelacyjnego ze względu na jej trudną sytuację osobistą i majątkową. Pozwany SPZOZ w P. złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów o kosztach. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, powołując się na art. 102 k.p.c. i uznając, że stan zdrowia powódki, jej emerytalne utrzymanie oraz konieczność ponoszenia kosztów leczenia stanowią szczególnie uzasadniony wypadek pozwalający na nieobciążanie jej kosztami procesu.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w P. na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 12 sierpnia 2009 r. Sąd Okręgowy, oddalając apelację powódki D. S. od wyroku Sądu Rejonowego w Ł., nie obciążył powódki kosztami postępowania odwoławczego, kierując się jej sytuacją osobistą i majątkową. Pozwany SPZOZ w P. zaskarżył to rozstrzygnięcie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących kosztów procesu (art. 109 § 2, art. 99 w zw. z art. 98 § 1 oraz art. 102 k.p.c.). Sąd Najwyższy, analizując sprawę, odwołał się do art. 102 k.p.c., który stanowi, że w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może nie obciążać strony przegrywającej kosztami. Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności niniejszej sprawy, w tym poważne schorzenia powódki, jej utrzymanie z emerytury oraz konieczność ponoszenia wydatków na leczenie, stanowią szczególnie uzasadniony wypadek, który pozwala na odstąpienie od obciążania jej kosztami procesu. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że poważne schorzenia powódki, utrzymywanie się z emerytury oraz konieczność ponoszenia kosztów leczenia stanowią szczególnie uzasadniony wypadek, który pozwala na nieobciążanie jej kosztami procesu zgodnie z art. 102 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

D. S.

Strony

NazwaTypRola
D. S.osoba_fizycznapowódka
Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w P.instytucjapozwana
Powszechny Zakład Ubezpieczeń Spółka Akcyjna w W.spółkapozwana

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych, kierując się poczuciem własnej sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 109 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja osobista i majątkowa powódki (choroby, emerytura, koszty leczenia) uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania dotyczących kosztów procesu (art. 109 § 2, art. 99 w zw. z art. 98 § 1 k.p.c.) przez Sąd Okręgowy.

Godne uwagi sformułowania

Przytoczony przepis urzeczywistnia zasadę słuszności a jednocześnie stanowi odstępstwo od podstawowej zasady orzekania o kosztach procesu, tj. zasady zawinienia (art. 98 § 1 k.p.c.). Kwalifikacja „wypadków szczególnie uzasadnionych” należy do sądu, który mając na względzie okoliczności konkretnej sprawy powinien przede wszystkim kierować się poczuciem własnej sprawiedliwości. Należy zatem zważyć, że powódka cierpi na poważne schorzenia, które ograniczają normalne czynności życiowe. Utrzymuje się wyłącznie z emerytury. Ze względu na konieczność ponoszenia kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem oraz wydatkami na leczenie, należy przyjąć, że dodatkowe obciążenie powódki kosztami należnymi przeciwnikowi procesowemu, niewątpliwie postawiłoby ją w bardzo trudnej sytuacji finansowej.

Skład orzekający

Jan Górowski

przewodniczący

Krzysztof Strzelczyk

sprawozdawca

Barbara Trębska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu ze względu na jej trudną sytuację osobistą i majątkową, zgodnie z art. 102 k.p.c."

Ograniczenia: Stosowanie art. 102 k.p.c. wymaga indywidualnej oceny każdej sprawy i wykazania 'szczególnie uzasadnionego wypadku'.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie pokazuje, jak sąd może zastosować zasadę słuszności w kwestii kosztów procesu, uwzględniając trudną sytuację życiową strony, co jest istotne dla praktyki prawniczej i może być interesujące dla szerszego grona odbiorców.

Sąd Najwyższy: Trudna sytuacja życiowa może zwolnić z kosztów procesu.

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 87/09 POSTANOWIENIE Dnia 27 stycznia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) SSA Barbara Trębska w sprawie z powództwa D. S. przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w P. oraz Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 stycznia 2010 r., zażalenia strony pozwanej Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w P. na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 12 sierpnia 2009 r., sygn. akt III Ca (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Sąd Okręgowy w Ł. w sprawie z powództwa D. S. przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w P. oraz Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń Spółce Akcyjnej o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 9 grudnia 2008 r., wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2009 r. w pkt 1. 2 oddalił apelację, w pkt 2 nie obciążył powódki kosztami postępowania odwoławczego należnymi stronie pozwanej. W uzasadnieniu powyższego wyroku, w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, Sąd Okręgowy wyjaśnił, że nie obciążył powódki kosztami postępowania apelacyjnego należnych stronie przeciwnej, ze względu na charakter sprawy oraz sytuację osobistą i majątkowa skarżącej. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania zaskarżył pozwany Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w P. zarzucając Sądowi obrazę przepisów postępowania, tj. art. 109 § 2 k.p.c., art. 99 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 k.p.c. oraz art. 102 k.p.c. Zarzucając powyższe skarżący wniósł o zmianę orzeczenia w zaskarżonej części i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 102 k.p.c. w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Przytoczony przepis urzeczywistnia zasadę słuszności a jednocześnie stanowi odstępstwo od podstawowej zasady orzekania o kosztach procesu, tj. zasady zawinienia (art. 98 § 1 k.p.c.). Kwalifikacja „wypadków szczególnie uzasadnionych” należy do sądu, który mając na względzie okoliczności konkretnej sprawy powinien przede wszystkim kierować się poczuciem własnej sprawiedliwości. Zdaniem Sądu Najwyższego okoliczności niniejszej sprawy są tego rodzaju, że mogą zostać zakwalifikowane jako „wypadek szczególnie uzasadniony”, który pozwala nie obciążać strony przegrywającej kosztami procesu. Są to zarówno okoliczności związane z samym przebiegiem postępowania jak i takie, które postępowania w sposób bezpośredni nie dotyczą, wiążą się natomiast z osobą powódki. Należy zatem zważyć, że powódka cierpi na poważne schorzenia, które ograniczają normalne czynności życiowe. Utrzymuje się wyłącznie z emerytury. Ze względu na konieczność ponoszenia kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem oraz wydatkami na leczenie, należy przyjąć, że dodatkowe obciążenie powódki kosztami należnymi przeciwnikowi procesowemu, niewątpliwie postawiłoby ją w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. rozstrzygnął jak w sentencji.