II CZ 86/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 lipca 2012 r. rozpoznał zażalenie uczestnika postępowania W.Ł. na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 22 lipca 2011 r., które zasądziło od W.Ł. na rzecz wnioskodawczyni H.S. kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu apelacyjnym. Uczestnik W.Ł. zarzucił Sądowi Okręgowemu obrazę art. 520 k.p.c. przez niezastosowanie zasady wzajemnego ponoszenia kosztów w postępowaniu nieprocesowym, a także wskazywał na swoją trudną sytuację majątkową i zwolnienie od kosztów sądowych jako podstawę do zastosowania art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 520 § 1 k.p.c., przypomniał, że co do zasady koszty postępowania nieprocesowego ponosi każdy uczestnik we własnym zakresie. Jednakże, reguła ta doznaje ograniczeń w przypadkach, gdy interesy uczestników są sprzeczne (art. 520 § 2 i 3 k.p.c.). Sąd podkreślił, że sprawy o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie charakteryzują się sprzecznością interesów, co uzasadnia zastosowanie art. 520 § 3 k.p.c. i obciążenie jednego z uczestników kosztami. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 520 § 3 k.p.c., a zwolnienie od kosztów sądowych nie stanowi przeszkody do zastosowania tej zasady, ani nie obliguje do zastosowania art. 102 k.p.c., który ma charakter wyjątkowy i wymaga oceny zachowania stron z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i zasądził od W.Ł. na rzecz H.S. kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, kierując się analogicznymi względami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących kosztów postępowania nieprocesowego, w szczególności w sprawach o zasiedzenie, oraz stosowanie art. 520 § 3 k.p.c. i art. 102 k.p.c.
Dotyczy specyfiki postępowania nieprocesowego i spraw o zasiedzenie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w postępowaniu nieprocesowym, w szczególności w sprawie o zasiedzenie, zasada wzajemnego ponoszenia kosztów (art. 520 § 1 k.p.c.) ma zastosowanie, czy też sąd może obciążyć jednego z uczestników kosztami postępowania na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. z uwagi na sprzeczność interesów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może obciążyć jednego z uczestników kosztami postępowania na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w sprawach o zasiedzenie, gdyż interesy uczestników w tego typu sprawach są sprzeczne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zasada wzajemnego ponoszenia kosztów w postępowaniu nieprocesowym (art. 520 § 1 k.p.c.) doznaje ograniczeń, gdy interesy uczestników są sprzeczne (art. 520 § 2 i 3 k.p.c.). Sprawy o zasiedzenie z natury rzeczy charakteryzują się sprzecznością interesów, co uzasadnia zastosowanie art. 520 § 3 k.p.c. i obciążenie jednego z uczestników kosztami.
Czy zwolnienie uczestnika postępowania od kosztów sądowych lub jego trudna sytuacja majątkowa wyklucza zastosowanie art. 520 § 3 k.p.c. i obciążenie go kosztami postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zwolnienie od kosztów sądowych lub trudna sytuacja majątkowa nie wykluczają zastosowania art. 520 § 3 k.p.c. i obciążenia uczestnika kosztami, zwłaszcza że art. 102 k.p.c. ma charakter wyjątkowy i wymaga oceny zachowania stron z punktu widzenia zasad współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 520 k.p.c. nie jest wyczerpujący i mogą mieć zastosowanie przepisy o kosztach procesu (art. 98 i nast. k.p.c.). Ponadto, art. 102 k.p.c. (zasada słuszności) ma charakter wyjątkowy, a jego stosowanie zależy od oceny zachowania stron, niezależnie od przyznanego zwolnienia od kosztów sądowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H.S. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| K.S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| W.Ł. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Co do zasady koszty postępowania nieprocesowego ponosi każdy uczestnik we własnym zakresie.
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może stosunkowo rozdzielić koszty lub nałożyć je na jednego z uczestników, jeżeli interesy uczestników są w różnym stopniu w wyniku postępowania zainteresowane lub ich interesy są sprzeczne.
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może obciążyć jednego z uczestników kosztami w całości, jeżeli interesy uczestników są sprzeczne lub jeżeli uczestnik postępował niesumiennie lub oczywiście niewłaściwie.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia zażalenia.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 12 § ust. 2 pkt 2
Podstawa do ustalenia wysokości opłat za czynności adwokackie w postępowaniu zażaleniowym.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące kosztów procesu stosuje się odpowiednio do kosztów w innych postępowaniach.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów procesu.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Wyjątkowa zasada słuszności w orzekaniu o kosztach, stosowana niezależnie od przyznanego zwolnienia od kosztów sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interesy uczestników w sprawie o zasiedzenie są sprzeczne, co uzasadnia zastosowanie art. 520 § 3 k.p.c. • Zwolnienie od kosztów sądowych nie wyklucza obciążenia uczestnika kosztami postępowania na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. • Art. 102 k.p.c. ma charakter wyjątkowy i jego stosowanie zależy od oceny zachowania stron z punktu widzenia zasad współżycia społecznego.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie zasady wzajemnego ponoszenia kosztów w postępowaniu nieprocesowym (art. 520 § 1 k.p.c.) do sprawy o zasiedzenie. • Trudna sytuacja majątkowa uczestnika i zwolnienie od kosztów sądowych jako podstawa do zastosowania art. 102 k.p.c. i odstąpienia od obciążania go kosztami.
Godne uwagi sformułowania
koszty postępowania nieprocesowego nie podlegają rozliczeniu pomiędzy uczestnikami tego postępowania, lecz każdy z uczestników ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie • w postępowaniu nieprocesowym są rozpoznawane sprawy, w których interesy uczestników zazwyczaj są sprzeczne oraz, że do tej kategorii zaliczają się sprawy o stwierdzenie nabycia własności rzeczy przez zasiedzenie • art. 102 k.p.c. wyrażający zasadę słuszności w orzekaniu o kosztach, stanowi normę o charakterze wyjątkowym.
Skład orzekający
Jan Górowski
przewodniczący
Dariusz Dończyk
członek
Andrzej Niedużak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów postępowania nieprocesowego, w szczególności w sprawach o zasiedzenie, oraz stosowanie art. 520 § 3 k.p.c. i art. 102 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania nieprocesowego i spraw o zasiedzenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie dotyczące kosztów w postępowaniu nieprocesowym, co jest ważne dla praktyków. Nie zawiera jednak nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.
“Kto płaci za proces o zasiedzenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady!”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa prawnego: 600 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.