II CZ 86/10

Sąd Najwyższy2010-09-08
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty zastępstwa procesowegokoszty procesuSąd Najwyższyzażalenieradca prawnyadwokatart. 98 k.p.c.

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie o kosztach, uznając, że zasada zwrotu kosztów zastępstwa procesowego obejmuje wynagrodzenie tylko jednego pełnomocnika.

Pozwany Zakład Ubezpieczeń S.A. złożył zażalenie na postanowienie o kosztach, domagając się zwrotu pełnej kwoty 1200 zł za zastępstwo procesowe w postępowaniu apelacyjnym, argumentując naruszenie art. 98 k.p.c. i przepisów o opłatach. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że zasada zwrotu kosztów obejmuje wynagrodzenie tylko jednego pełnomocnika, a ustanowienie kolejnego radcy prawnego nie uzasadnia zasądzenia dodatkowych kosztów.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego Zakładu Ubezpieczeń S.A. na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 30 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Pozwany zaskarżył to postanowienie w zakresie nie uwzględnionych kosztów w wysokości 600 zł, zarzucając naruszenie art. 98 k.p.c. oraz przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie i radcowskie. Pozwany argumentował, że wygrał sprawę w całości i powinien otrzymać pełne koszty zastępstwa procesowego, w tym dla radcy prawnego ustanowionego dopiero w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 98 § 1 i § 3 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi niezbędne koszty procesu, w tym wynagrodzenie jednego pełnomocnika. Sąd podkreślił, że pozwany był reprezentowany przez radców prawnych, a zasada zwrotu kosztów obejmuje wynagrodzenie tylko jednego pełnomocnika. Fakt ustanowienia kolejnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego G. R. w postępowaniu apelacyjnym, podczas gdy poprzedni pełnomocnik (radca prawny Ł. B.) nadal był umocowany, nie uzasadnia zasądzenia dodatkowych kosztów. Sąd Najwyższy powołał się na przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Zasada dotycząca 75% stawki minimalnej w postępowaniu apelacyjnym ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy pełnomocnik z pierwszej instancji nie jest już umocowany, a zamiast niego ustanowiono nowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zasada zwrotu kosztów procesu obejmuje wynagrodzenie tylko jednego pełnomocnika.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 98 § 3 k.p.c. i przepisy dotyczące opłat za czynności radcowskie, stwierdził, że koszty procesu obejmują wynagrodzenie tylko jednego pełnomocnika. Ustanowienie nowego pełnomocnika, gdy poprzedni nadal jest umocowany, nie uzasadnia zasądzenia dodatkowych kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Powód (w zakresie kosztów postępowania zażaleniowego)

Strony

NazwaTypRola
Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. M.(…)instytucjapowód
Zakład Ubezpieczeń – Spółka Akcyjnaspółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).

k.p.c. art. 98 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata (lub radcę prawnego) zalicza się m.in. wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki tylko jednego adwokata (lub radcy prawnego).

Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Reguluje wysokość wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 13 § ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 6 § pkt 5

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada zwrotu kosztów procesu obejmuje wynagrodzenie tylko jednego pełnomocnika. Ustanowienie kolejnego pełnomocnika, gdy poprzedni nadal jest umocowany, nie uzasadnia zasądzenia dodatkowych kosztów.

Odrzucone argumenty

Pozwany wygrał sprawę w całości i powinien otrzymać pełne koszty zastępstwa procesowego. Naruszenie art. 98 k.p.c. i przepisów o opłatach za czynności adwokackie/radcowskie poprzez niezastosowanie norm przepisanych. Stawka minimalna za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym przed sądem okręgowym wynosi 75% stawki minimalnej, jeżeli w pierwszej instancji nie prowadził sprawy ten sam pełnomocnik.

Godne uwagi sformułowania

zasada zaliczania do niezbędnych kosztów procesu wynagrodzenia tylko jednego pełnomocnika odpowiedź na apelację została wniesiona przez radcę prawnego G. R., który został ustanowiony dopiero w trakcie postępowania przed sądem drugiej instancji

Skład orzekający

Henryk Pietrzkowski

przewodniczący

Teresa Bielska-Sobkowicz

sprawozdawca

Marian Kocon

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zasad zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, zwłaszcza w kontekście ustanowienia wielu pełnomocników."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia kolejnego pełnomocnika, gdy poprzedni nadal jest umocowany. Interpretacja przepisów o kosztach procesu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną zasadę procesową dotyczącą kosztów zastępstwa procesowego, co jest istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera przełomowych wniosków.

Czy można odzyskać koszty za dwóch prawników? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 1200 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 86/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 8 września 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) 
SSN Marian Kocon 
 
w sprawie z powództwa Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. M.(…) w Z. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń – Spółce Akcyjnej w W. 
o zapłatę oraz ustalenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 września 2010 r., 
zażalenia strony pozwanej na postanowienie o kosztach  
zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt X Ga 
(…), 
 
oddala zażalenie. 
 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem o kosztach zawartym w wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 
30 kwietnia 2010 r. zasądzono od powoda Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego 
im. M.(…) w Z. na rzecz pozwanego Zakładu Ubezpieczeń S.A. z siedzibą w W. kwotę 
1200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. 
Pozwany zaskarżył zażaleniem powyższe postanowienie w zakresie nie 
uwzględnionych przez Sąd Okręgowy kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 
600 zł Wnosząc o jego zmianę i zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa 

 
2 
procesowego w pełnej wysokości oraz o zasądzenie kosztów postępowania 
zażaleniowego zarzucił naruszenie art. 98 k.p.c. w związku z § 13 ust. 1 pkt 1 oraz § 6 
pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie 
oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej 
z urzędu poprzez jego niezastosowanie i niezasądzenie na rzecz pozwanego kosztów 
procesu według norm przepisanych w sytuacji, gdy wygrał on sprawę w całości. 
Podniósł, że odpowiedź na apelację została wniesiona przez radcę prawnego G. R., 
który został ustanowiony dopiero w trakcie postępowania przed sądem drugiej instancji, 
jednocześnie argumentując, że jeżeli w pierwszej instancji nie prowadził sprawy ten sam 
adwokat stawka minimalna za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym przed 
sądem okręgowym wynosi 75% stawki minimalnej. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest 
zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia 
praw i celowej obrony (koszty procesu). Na postawie § 3 tego artykułu do niezbędnych 
kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, 
jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego 
adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa 
strony. Wobec faktu, że pozwany reprezentowany był przez radców prawnych [k. (…) – 
pełnomocnictwo dla radcy prawnego Ł. B., k. (…) – pełnomocnictwo dla radcy prawnego 
G. R.), właściwymi normami regulującymi wysokość wynagrodzenia pełnomocnika, które 
mają zastosowanie w niniejszej sprawie, są normy wynikające z przepisów 
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za 
czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy 
prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 
163, poz. 1349 z późn. zm.), a nie adwokata – jak wskazuje pozwany. 
Z art. 98 § 3 k.p.c. wynika, że do niezbędnych kosztów procesu strony 
reprezentowanej przez adwokata zalicza się m.in. wynagrodzenie, jednak nie wyższe 
niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki tylko jednego adwokata – w 
niniejszej sprawie odpowiednio radcy prawnego. W postępowaniu przed Sądem 
pierwszej instancji pozwany był reprezentowany przez radcę prawnego Ł. B. 
(pełnomocnictwo załączone zostało do odpowiedzi na pozew). W postępowaniu 
odwoławczym reprezentował go radca prawny G. R. (który złożył pełnomocnictwo w 
załączeniu do odpowiedzi pozwanego na apelację powoda). Pełnomocnictwo udzielone 

 
3 
radcy prawnemu Ł. B. ani nie zostało jednak odwołane, ani nie wygasło na etapie 
postępowania apelacyjnego. Co więcej, ten radca prawny udzielił w niniejszej sprawie 
pełnomocnictwa dalszego radcy prawnemu M. P. [k. (…)], który reprezentował stronę w 
toku rozprawy apelacyjnej. Ustanowienie kolejnego, nowego pełnomocnika, w osobie 
radcy prawnego G. R., z uwagi na zasadę zaliczania do niezbędnych kosztów procesu 
wynagrodzenia tylko jednego pełnomocnika, nie może zostać zatem uwzględnione w 
orzekaniu o kosztach procesu, zwłaszcza, że chodzi o niezbędne koszty procesu. 
Zasada, wedle której w postępowaniu apelacyjnym zasądza się 75% stawki minimalnej 
jeżeli w pierwszej instancji nie prowadził sprawy ten sam pełnomocnik, dotyczy jedynie 
sytuacji, gdy pełnomocnik działający przed sądem pierwszej instancji nie jest już 
umocowany na następne etapach postępowania (pełnomocnictwo jest ograniczone do 
postępowania w pierwszej instancji, wygasło, zostało odwołane itp.), a zamiast tego 
pełnomocnika, lecz nie obok, zostaje ustanowiony nowy pełnomocnik. Podniesione w 
zażaleniu zarzuty nie mogą zatem zostać uznane za zasadne. 
Wobec powyższego, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd 
Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI