II Cz 858/14

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2014-12-29
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
egzekucjaświadczenie niepieniężnesłużebnośćprzejazdprzechódkarapostępowanie zażalenioweprawo procesowe cywilne

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego nakazujące zapłatę kar za niewykonanie świadczenia niepieniężnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu niewysłuchania dłużników.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał zażalenia dłużników na postanowienie Sądu Rejonowego, które nakazało im zapłatę wysokich kwot za niezastosowanie się do egzekucji świadczenia niepieniężnego (służebności przejazdu i przechodu). Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności brak wysłuchania dłużników przed wydaniem postanowienia.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał zażalenia dłużników T. S., B. N. i J. N. na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, które nakazało im zapłatę znacznych sum pieniężnych za niezastosowanie się do prawomocnego postanowienia o egzekucji świadczenia niepieniężnego, jakim była służebność przejazdu i przechodu. Sąd Rejonowy, opierając się na art. 1050 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 1050¹ § 2 k.p.c., zasądził kary za zwłokę w wykonaniu obowiązku. Dłużnicy zarzucili Sądowi Rejonowemu naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak wysłuchania ich stanowiska w sprawie. Sąd Okręgowy przychylił się do zażaleń, wskazując, że zarówno art. 1050 § 1 k.p.c., jak i art. 1050¹ § 1 k.p.c. nakładają obowiązek wysłuchania stron. Ponieważ Sąd Rejonowy nie wysłuchał dłużników, nie rozpoznał istoty sprawy. W związku z tym, na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, który ma obowiązek wysłuchać strony przed wydaniem nowego orzeczenia. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono zgodnie z art. 108 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji naruszył przepisy proceduralne, w szczególności obowiązek wysłuchania stron.

Uzasadnienie

Przepisy art. 1050 § 1 k.p.c. i art. 1050¹ § 1 k.p.c. nakładają na sąd obowiązek wysłuchania stron przed zagrożeniem grzywną lub nakazaniem zapłaty za zwłokę w wykonaniu świadczenia niepieniężnego. Niewypełnienie tego obowiązku skutkuje nierozpoznaniem istoty sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
K. O.innewierzyciel
T. S.innedłużnik
B. N.innedłużnik
J. N.innedłużnik

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 1050 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 1050 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 1050¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 1050¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 760 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu egzekucyjnym wysłuchanie odbywa się poprzez spisanie protokołu lub oświadczenie na piśmie.

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez Sąd Rejonowy obowiązku wysłuchania dłużników przed wydaniem postanowienia o nałożeniu kar pieniężnych.

Godne uwagi sformułowania

Sąd ten, nie znając stanowiska dłużników i nie wyjaśniwszy dostatecznie okoliczności sprawy, nie rozpoznał jej istoty

Skład orzekający

Janusz Kasnowski

przewodniczący-sprawozdawca

Ireneusz Płowaś

sędzia

Aurelia Pietrzak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie przez sąd pierwszej instancji obowiązku wysłuchania stron w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym świadczeń niepieniężnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu egzekucyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie przestrzegania podstawowych zasad proceduralnych, takich jak prawo do bycia wysłuchanym, nawet w postępowaniach egzekucyjnych.

Czy sąd może nakładać kary bez wysłuchania stron? Kluczowa lekcja z postępowania egzekucyjnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 858/14 POSTANOWIENIE Dnia 29 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny - Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Janusz Kasnowski (spr.) Sędziowie: SO Ireneusz Płowaś SO Aurelia Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2014 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. O. (wierzyciela) przeciwko T. S. , B. N. , J. N. (dłużnikom) o egzekucję świadczenia niepieniężnego na skutek zażaleń dłużników T. S. , B. N. i J. N. na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 18września 2014 r. w sprawie o sygn. akt XII Co 1394/14 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego. Sygn. akt II Cz 858/14 UZASADNIENIE Wierzyciel K. O. wystąpił o egzekucję w stosunku do dłużników T. S. , B. N. , J. N. świadczenia niepieniężnego poprzez umożliwienie mu wykonywania służebności przejazdu i przechodu stwierdzonej przedłożonym wraz z wnioskiem tytułem wykonawczym. Postanowieniem z dnia 18 września 2014 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy w sprawie o sygn. XII Co 1394/14: 1. nakazał dłużnikowi T. S. zapłacić na rzecz wierzyciela kwotę 45.000 zł za okres od dnia 17 czerwca 2014 r. do dnia 31 lipca 2014 r., 2. nakazał dłużnikowi J. N. zapłacić na rzecz wierzyciela kwotę 56.000 zł za okres od dnia 6 czerwca 2014 r. do dnia 31 lipca 2014 r., 3. nakazał dłużniczce B. N. zapłacić na rzecz wierzyciela kwotę 56.000 zł za okres od dnia 6 czerwca 2014 r. do dnia 31 lipca 2014 r., za niezastosowanie się do prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 19 maja 2014 r. w przedmiocie egzekucji świadczenia niepieniężnego, 4. oddalił wniosek w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że prawomocnym postanowieniem z dnia 19 maja 2014 r. nakazano dłużnikom wykonanie obowiązku wskazanego w treści tytułu wykonawczego pod rygorem zapłaty na rzecz wierzyciela przez każdego z nich kwoty 1.000 zł za każdy dzień zwłoki - termin 3 dni od otrzymania wezwania. Odpis postanowienia został doręczony dłużnikom J. N. i B. N. w dniu 2 czerwca 2014 r., zaś dłużnikowi T. S. przez podwójne awizo w dniu 13 czerwca 2014 r., zatem zakreślony termin upływał w stosunku do J. i B. N. w dniu 5 czerwca 2014 r., zaś w stosunku do T. S. w dniu 16 czerwca 2014 r. W dniu 31 lipca 2014 r. wierzyciel złożył wniosek o zapłatę na swoją rzecz: - od B. N. kwoty 56.000 zł za okres od dnia 6 czerwca 2014 r. do dnia 31 lipca 2014 r. - od J. N. kwoty 56.000 zł za okres od dnia 6 czerwca 2014 r. do dnia 31 lipca 2014 r. - od T. S. kwoty 48.000 zł za okres od dnia 14 czerwca 2014 r. do dnia 31 lipca 2014 r. Wierzyciel wskazał, że dłużnicy pomimo wezwania Sądu nie wykonali ciążącego na nich obowiązku stwierdzonego przedmiotowym tytułem wykonawczym. Dłużnicy nie zajęli stanowiska w sprawie. Sąd Rejonowy przywołał przepis art. 1050 § 1 i 2 k.p.c. i stwierdził, że skoro dłużnicy dobrowolnie nie wykonali ciążącego na nich obowiązku, zgodnie z postanowieniem Sądu z dnia 19 maja 2014 r., zaszły przesłanki do uwzględnienia wniosku wierzyciela. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 1050 1 § 2 k.p.c. Sąd Rejonowy orzekł, jak w punktach 1-3 sentencji. W pozostałym zakresie, tj. obowiązku zapłaty przez dłużnika T. S. na rzecz wierzyciela kwoty 3.000 zł tytułem zwłoki w wykonaniu czynności za okres od dnia 14 czerwca do dnia 16 czerwca 2014 r. Sąd wniosek oddalił albowiem termin do dokonania czynności upływał temu dłużnikowi dopiero w dniu 16 czerwca 2014 r. Zażalenie na postanowienie złożył każdy z dłużników i domagali się jego zmiany poprzez oddalenie wniosku wierzyciela, a ewentualnie uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W każdym przypadku wnosili o obciążenie wierzyciela kosztami postępowania. Każdy ze skarżących zarzucił Sądowi Rejonowemu: - naruszenie art. 1050 1 § 2 k.p.c. k.p.c. poprzez nakazanie zapłaty kwot wskazanych w zaskarżonym orzeczeniu pomimo zastosowania się skarżących do postanowienia tego Sądu z dnia 19 maja 2014 r. i wykonania obowiązku wskazanego w treści tytułu wykonawczego: - niewyjaśnienie okoliczności sprawy istotnych dla jej rozstrzygnięcia poprzez uniemożliwienie dłużnikom ustosunkowania się do wniosku wierzyciela (brak ich wysłuchania). W odpowiedzi na zażalenia wierzyciel domagał się ich oddalenia i zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Zażalenia dłużników podlegały uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1050 § 1 k.p.c. , jeżeli dłużnik ma wykonać czynność, której inna osoba wykonać za niego nie może, a której wykonanie zależy wyłącznie od jego woli, sąd, w którego okręgu czynność ma być wykonana, na wniosek wierzyciela - po wysłuchaniu stron - wyznaczy dłużnikowi termin do wykonania i zagrozi mu grzywną na wypadek, gdyby w wyznaczonym terminie czynności nie wykonał. Stosowanie natomiast do art. 1050 1 § 1 k.p.c. , w sytuacji, o której mowa powyżej, sąd, na wniosek wierzyciela, może zamiast zagrożenia grzywną - po wysłuchaniu stron - zagrozić dłużnikowi nakazaniem zapłaty na rzecz wierzyciela określonej sumy pieniężnej za każdy dzień zwłoki w wykonaniu czynności. W obu przywołanych przypadkach przepisy nakładają na Sąd obowiązek wysłuchania stron postępowania. Zgodnie z art. 760 § 2 k.p.c. , w postępowaniu egzekucyjnym wysłuchanie odbywa się – stosownie do okoliczności – bądź przez spisanie protokołu w obecności lub nieobecności drugiej strony, bądź przez oświadczenie strony złożone na piśmie. Analiza akt sprawy XII Co 1394/14 prowadzi do wniosku, że Sąd Rejonowy na żadnym etapie tej sprawy nie wysłuchał dłużników, w szczególności B. N. i J. N. , a okoliczności sprawy (zasadniczo charakter egzekwowanego zobowiązania) niewątpliwie tego wymagały. W konsekwencji Sąd ten, nie znając stanowiska dłużników i nie wyjaśniwszy dostatecznie okoliczności sprawy, nie rozpoznał jej istoty, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania (na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. ). W tej sytuacji nie zachodziła potrzeba oceny pozostałych zarzutów podniesionych w zażaleniach dłużników. Przy powtórnym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy przede wszystkim wysłucha dłużników i wierzyciela, i dopiero wówczas oceni, czy wniosek wierzyciela może zostać uwzględniony. O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł zgodnie z zaleceniem zawartym art. 108 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI