II CZ 85/05

Sąd Najwyższy2005-10-05
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniaskarga o wznowieniepodstawa wznowieniadzierżawawłasnośćskutki prawnepostępowanie zażalenioweSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania, uznając, że skarżący nie wykazał ustawowej podstawy wznowienia.

Skarżący wniósł o wznowienie postępowania, argumentując, że powód wydzierżawił mu maszyny, których nie był właścicielem. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając ją za nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego, podkreślając, że samo powołanie się na przepis nie wystarcza, a twierdzenia skargi muszą faktycznie odpowiadać ustawowej podstawie wznowienia. Dodatkowo, sąd wskazał, że wydzierżawiający nie musi być właścicielem przedmiotu dzierżawy.

Sprawa dotyczyła skargi o wznowienie postępowania, wniesionej przez pozwanego S. P. w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 14 sierpnia 2003 r., który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. Wyrok ten utrzymał w mocy wyrok zaoczny zasądzający od pozwanego na rzecz powoda (Syndyka Masy Upadłości) kwotę 50 912,25 zł z tytułu czynszu i innych opłat za dzierżawę pomieszczeń i maszyn. Pozwany uzasadnił skargę o wznowienie art. 403 § 2 k.p.c., twierdząc, że wykrył dokumenty wskazujące, iż powód nie był uprawniony do dysponowania wydzierżawionymi maszynami. Powód przyznał, że maszyny należały do Banku, ale argumentował, że umowa dzierżawy nie jest z tego powodu nieważna, gdyż wydzierżawiający nie musi być właścicielem rzeczy. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę na podstawie art. 410 § 1 k.p.c., uznając ją za nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia. Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym zażalenie podzielił to stanowisko. Podkreślono, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie jest wystarczające, jeśli z uzasadnienia skargi wynika, że podstawa ta nie zachodzi. Sąd Najwyższy przywołał swoje wcześniejsze orzecznictwo potwierdzające tę zasadę. Ponadto, sąd wskazał, że zgodnie z utrwalonym poglądem w orzecznictwie i literaturze, wydzierżawiający nie musi być właścicielem przedmiotu dzierżawy ani posiadać innego prawa do jego oddania w dzierżawę, ponieważ cel dzierżawy – czasowe używanie rzeczy – może być osiągnięty nawet bez takiego uprawnienia. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i zasądził od pozwanego na rzecz powoda koszty postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podniesiona podstawa nie zachodzi. Taka skarga podlega odrzuceniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podzielił dominujący pogląd orzeczniczy, zgodnie z którym konieczne jest merytoryczne zbadanie, czy fakty podniesione w skardze o wznowienie postępowania faktycznie uzasadniają zastosowanie wskazanej podstawy prawnej, a nie tylko jej formalne powołanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
S. P.osoba_fizycznaskarżący (pozwanego)
Syndyk Masy Upadłości Zakładów Przemysłu "M.(…)" Spółki Akcyjnej w O.innepowód
Sąd Apelacyjnyinstytucjasąd niższej instancji
Sąd Okręgowy w Ł.instytucjasąd niższej instancji
Bank (…) w W.instytucjawłaściciel maszyn (potencjalnie)

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wznowienia postępowania oparta na wykryciu nowych faktów lub dowodów.

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga oparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu, jeżeli nie została oparta na ustawowej podstawie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 39818

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Samo sformułowanie podstawy wznowienia nie jest wystarczające; konieczne jest faktyczne zaistnienie tej podstawy. Wydzierżawiający nie musi być właścicielem przedmiotu dzierżawy.

Odrzucone argumenty

Skarga o wznowienie postępowania oparta na art. 403 § 2 k.p.c. powinna zostać uwzględniona, ponieważ skarżący wykazał nowe dowody. Niewłaściwe zastosowanie art. 403 § 2 i art. 410 § 1 k.p.c. przez Sąd Apelacyjny.

Godne uwagi sformułowania

Samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podniesiona podstawa nie zachodzi. wydzierżawiający nie musi być właścicielem przedmiotu dzierżawy lub z mocy innego prawa upoważnionym do oddania rzeczy w dzierżawę.

Skład orzekający

Helena Ciepła

przewodniczący

Tadeusz Domińczyk

członek

Hubert Wrzeszcz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania i interpretacja wymogu faktycznego zaistnienia podstawy wznowienia; dopuszczalność dzierżawy rzeczy, do której wydzierżawiający nie posiada prawa własności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wznowienia postępowania w polskim prawie cywilnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w polskim prawie cywilnym, a także praktycznego aspektu umów dzierżawy, co może być interesujące dla prawników procesowych i praktyków obrotu gospodarczego.

Czy można dzierżawić coś, czego się nie posiada? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 50 912,25 PLN

czynsz i inne opłaty za dzierżawę: 50 912,25 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 85/05 POSTANOWIENIE Dnia 5 października 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Helena Ciepła (przewodniczący) SSN Tadeusz Domińczyk SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) w sprawie ze skargi S. P. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 14 sierpnia 2003 r. sygn. akt I ACa (…) z powództwa Syndyka Masy Upadłości Zakładów Przemysłu "M.(…)" Spółki Akcyjnej w O. przeciwko S. P. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 października 2005 r., zażalenia skarżącego (pozwanego) na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 23 maja 2005 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie i zasądza od pozwanego na rzecz powoda 1800 zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie Prawomocnym wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2003 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Ł., którym został utrzymany w mocy wyrok zaoczny zasądzający do pozwanego na rzecz powoda 50 912, 25 zł z tytułu czynszu i innych opłat za dzierżawę pomieszczeń i maszyn. Dnia 25 października 2004 r. pozwany wniósł skargę o wznowienie postępowania. Podstawę wznowienia – opartą na art. 403 § 2 k.p.c. – uzasadnił wykryciem dokumentów, z których wynika, że powód, wydzierżawiając mu maszyny, nie był uprawniony do dysponowania nimi. 2 Powód w odpowiedzi na skargę przyznał, że wydzierżawione maszyny stanowiły własność Banku (…) w W. Nie oznacza to jednak – jego zdaniem – że umowa dzierżawy była nieważna, ponieważ wydzierżawiający nie musi być właścicielem rzeczy wydzierżawionej. Sąd Apelacyjny zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę jako nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia (art. 410 § 1 k.p.c.). Sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisowi art. 403 § 2 k.p.c. nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia. Konieczne jest zbadanie, czy twierdzenia skargi rzeczywiście odpowiadają wskazanej podstawie wznowienia. Pozwany – zdaniem Sądu – nie przedstawił ani okoliczności, ani środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. W zażaleniu pozwany zarzucił naruszenie art. 403 § 2 i art. 410 § 1 k.p.c. „poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie, że skarga nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia postępowania”. W konkluzji zażalenia wniósł o uchylnie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podniesiona podstawa nie zachodzi. Taka skarga podlega – na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. – odrzuceniu jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia. (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 29 stycznia 1968 r., I CZ 122/67, OSNCP 1968, nr 8-9, poz.154, z dnia 30 maja 1996 r., I CRN 101/95, OSNC 1996, nr 10, poz. 138, z dnia 28 października 1999 r. II UKN 174/99, OSNP 2001, nr 4, poz. 133). Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym zażalenie podziela ten kierunek orzecznictwa. Dlatego zarzut naruszenia wskazanych w zażaleniu przepisów, oparty na wypowiadanym niekiedy poglądzie, że skargę należy oddalić, jeżeli skarżący powołuje się na ustawową podstawę wznowienia, a tylko nie zostanie wykazane jej rzeczywiste zaistnienie, nie może donieść skutku. Trafnie Sąd Apelacyjny uznał, nawiązując do przytoczonego orzecznictwa, że nie zachodzi wskazana w skardze podstawa wznowienia. Zarówno w literaturze, jak i orzecznictwie przyjmuje się, że wydzierżawiający nie musi być właścicielem przedmiotu dzierżawy lub z mocy innego prawa upoważnionym do oddania rzeczy w dzierżawę. 3 Dzierżawa, podobnie jak najem, zmierza jedynie do zapewnienia czasowego używania rzeczy, a cel ten jest możliwy do osiągnięcia mimo nieposiadania przez wydzierżawiającego odpowiedniego uprawnienia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 1961 r., III CR 806/60, OSNC1962, nr 3, poz. 101). Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia (39818 i art. 98 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI