II CZ 85/05

Sąd Najwyższy2005-10-05
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaskargadzierżawawłasnośćuprawnieniaczynszkoszty postępowaniaSąd Najwyższypostanowienie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania, uznając, że skarżący nie wykazał ustawowej podstawy wznowienia.

Skarżący wniósł o wznowienie postępowania, twierdząc, że powód wydzierżawił mu maszyny, których nie był właścicielem. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając ją za nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego, podkreślając, że samo powołanie się na przepis nie jest wystarczające, a skarżący musi wykazać rzeczywiste zaistnienie podstawy wznowienia. Sąd wskazał również, że wydzierżawiający nie musi być właścicielem przedmiotu dzierżawy.

Sprawa dotyczyła skargi o wznowienie postępowania, wniesionej przez S. P. przeciwko Syndykowi Masy Upadłości Zakładów Przemysłu "M.(…)" Spółki Akcyjnej w O. Skarżący domagał się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 14 sierpnia 2003 r., którym oddalono jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. Wyrok ten utrzymał w mocy wyrok zaoczny zasądzający od pozwanego na rzecz powoda 50 912,25 zł z tytułu czynszu i innych opłat za dzierżawę. Podstawą skargi o wznowienie, opartą na art. 403 § 2 k.p.c., było wykrycie dokumentów wskazujących, że powód, wydzierżawiając maszyny, nie był do tego uprawniony. Powód przyznał, że maszyny stanowiły własność Banku, ale argumentował, że nie czyni to umowy dzierżawy nieważną, gdyż wydzierżawiający nie musi być właścicielem rzeczy. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę jako nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia, wskazując, że twierdzenia skarżącego nie odpowiadały tej podstawie. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego. Podkreślono, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie jest wystarczające, jeśli z uzasadnienia wynika, że podstawa ta nie zachodzi. Sąd Najwyższy przywołał swoje wcześniejsze orzecznictwo potwierdzające tę zasadę. Ponadto, sąd wskazał, że zgodnie z utrwalonym poglądem, wydzierżawiający nie musi być właścicielem przedmiotu dzierżawy, a celem umowy jest zapewnienie czasowego używania rzeczy, co jest możliwe nawet bez posiadania przez wydzierżawiającego odpowiedniego uprawnienia. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i zasądził od pozwanego na rzecz powoda koszty postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie jest wystarczające; konieczne jest zbadanie, czy twierdzenia skargi rzeczywiście odpowiadają wskazanej podstawie, a skarżący musi wykazać jej rzeczywiste zaistnienie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podzielił dominujący pogląd orzeczniczy, zgodnie z którym skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu, jeśli już z jej uzasadnienia wynika, że podniesiona podstawa nie zachodzi, nawet jeśli została sformułowana zgodnie z przepisem ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
S. P.inneskarżący (pozwanego)
Syndyk Masy Upadłości Zakładów Przemysłu "M.(…)" Spółki Akcyjnej w O.innepowód

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wznowienia postępowania, wymagająca wykazania nowych faktów lub dowodów mających wpływ na wynik sprawy.

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu, jeżeli nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie jest wystarczające, jeśli z uzasadnienia wynika, że podstawa ta nie zachodzi. Wydzierżawiający nie musi być właścicielem przedmiotu dzierżawy.

Odrzucone argumenty

Skarga o wznowienie postępowania powinna być uwzględniona, jeśli skarżący powołuje się na ustawową podstawę wznowienia, nawet jeśli jej rzeczywiste zaistnienie nie zostało wykazane.

Godne uwagi sformułowania

Samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podniesiona podstawa nie zachodzi. Wydzierżawiający nie musi być właścicielem przedmiotu dzierżawy lub z mocy innego prawa upoważnionym do oddania rzeczy w dzierżawę.

Skład orzekający

Helena Ciepła

przewodniczący

Tadeusz Domińczyk

członek

Hubert Wrzeszcz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek formalnych skargi o wznowienie postępowania oraz kwestii związanych z umową dzierżawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące wznowienia postępowania oraz podstawowe zasady prawa umów, co jest cenne dla praktyków prawa cywilnego.

Czy powołanie się na przepis wystarczy do wznowienia postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 50 912,25 PLN

czynsz i inne opłaty za dzierżawę: 50 912,25 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 85/05 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 5 października 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Helena Ciepła (przewodniczący) 
SSN Tadeusz Domińczyk 
SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) 
 
w sprawie ze skargi S. P. 
o 
wznowienie 
postępowania 
zakończonego 
prawomocnym 
wyrokiem 
Sądu 
Apelacyjnego z dnia 14 sierpnia 2003 r. sygn. akt I ACa (…) z powództwa Syndyka 
Masy Upadłości Zakładów Przemysłu "M.(…)" Spółki Akcyjnej w O. 
przeciwko S. P. 
o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 
października 2005 r., zażalenia skarżącego (pozwanego) na postanowienie Sądu 
Apelacyjnego z dnia 23 maja 2005 r., sygn. akt I ACa (…), 
 
oddala zażalenie i zasądza od pozwanego na rzecz powoda 1800 zł tytułem 
kosztów postępowania zażaleniowego. 
 
Uzasadnienie 
 
Prawomocnym wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2003 r. Sąd Apelacyjny oddalił 
apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Ł., którym został utrzymany w 
mocy wyrok zaoczny zasądzający do pozwanego na rzecz powoda 50 912, 25 zł z tytułu 
czynszu i innych opłat za dzierżawę pomieszczeń i maszyn. 
Dnia 25 października 2004 r. pozwany wniósł skargę o wznowienie 
postępowania. Podstawę wznowienia – opartą na art. 403 § 2 k.p.c. – uzasadnił 
wykryciem  dokumentów, z których wynika, że powód, wydzierżawiając mu maszyny, nie 
był uprawniony do dysponowania nimi. 

 
2 
Powód w odpowiedzi na skargę przyznał, że wydzierżawione maszyny stanowiły 
własność Banku (…) w W. Nie oznacza to jednak – jego zdaniem – że umowa 
dzierżawy była nieważna, ponieważ wydzierżawiający nie musi być właścicielem rzeczy 
wydzierżawionej. 
Sąd Apelacyjny zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę jako nieopartą na 
ustawowej podstawie wznowienia (art. 410 § 1 k.p.c.). Sformułowanie podstawy 
wznowienia w sposób odpowiadający przepisowi art. 403 § 2 k.p.c. nie oznacza oparcia 
skargi na ustawowej podstawie wznowienia. Konieczne jest zbadanie, czy twierdzenia 
skargi rzeczywiście odpowiadają wskazanej podstawie wznowienia. Pozwany – zdaniem 
Sądu – nie przedstawił ani okoliczności, ani środków dowodowych, które mogłyby mieć 
wpływ na wynik sprawy. 
W zażaleniu pozwany zarzucił naruszenie art. 403 § 2 i art. 410 § 1 k.p.c. 
„poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie, że skarga nie opiera się na 
ustawowej podstawie wznowienia postępowania”.  W konkluzji zażalenia wniósł 
o uchylnie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego 
rozpoznania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że samo sformułowanie 
podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza oparcia skargi na 
ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że 
podniesiona podstawa nie zachodzi. Taka skarga podlega – na podstawie art. 410 § 1 
k.p.c. – odrzuceniu jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia. (por. 
postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 29 stycznia 1968 r., I CZ 122/67, OSNCP 
1968, nr 8-9, poz.154, z dnia 30 maja 1996 r., I CRN 101/95, OSNC 1996, nr 10, poz. 
138, z dnia 28 października 1999 r. II UKN 174/99, OSNP 2001, nr 4, poz. 133).  
Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym zażalenie podziela ten kierunek 
orzecznictwa. Dlatego zarzut naruszenia wskazanych w zażaleniu przepisów, oparty na 
wypowiadanym niekiedy poglądzie, że skargę należy oddalić, jeżeli skarżący powołuje 
się na ustawową podstawę wznowienia, a tylko nie zostanie wykazane jej rzeczywiste 
zaistnienie, nie może donieść skutku. 
Trafnie Sąd Apelacyjny uznał, nawiązując do przytoczonego orzecznictwa, że nie 
zachodzi wskazana w skardze podstawa wznowienia. Zarówno w literaturze, jak i 
orzecznictwie przyjmuje się, że wydzierżawiający nie musi być właścicielem przedmiotu 
dzierżawy lub z mocy innego prawa upoważnionym do oddania rzeczy w dzierżawę. 

 
3 
Dzierżawa, podobnie jak najem, zmierza jedynie do zapewnienia czasowego używania 
rzeczy, a cel ten jest możliwy do osiągnięcia mimo nieposiadania przez 
wydzierżawiającego odpowiedniego uprawnienia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 
14 kwietnia 1961 r., III CR 806/60, OSNC1962, nr 3, poz. 101). 
Z przedstawionych 
powodów Sąd Najwyższy orzekł, 
jak 
w sentencji 
postanowienia (39818 i art. 98 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).