II CZ 83/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił zażalenie w części dotyczącej kosztów zasądzonych przez sąd pierwszej instancji, a w pozostałej części oddalił je, uznając powódkę za stronę przegrywającą.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego. Zażalenie w części dotyczącej kosztów zasądzonych przez sąd pierwszej instancji zostało odrzucone jako niedopuszczalne, zgodnie z art. 394(1) § 1 pkt 2 k.p.c. W pozostałym zakresie zażalenie zostało oddalone, ponieważ sąd uznał powódkę za stronę przegrywającą proces, a zasądzenie kosztów na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. było zasadne.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie strony powodowej R.(...) - Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. przeciwko A. R. na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 9 lutego 2010 r. Zażalenie dotyczyło punktów 1b, 2 i 3 wyroku, w których orzeczono o kosztach zastępstwa procesowego oraz opłatach. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie w części zaskarżającej rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 1b, uznając je za niedopuszczalne, ponieważ dotyczyło ono kosztów, o których rozstrzygał już sąd pierwszej instancji, a zgodnie z art. 394(1) § 1 pkt 2 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. W pozostałej części zażalenie zostało oddalone. Sąd Najwyższy podkreślił, że zasadą jest obciążanie strony przegrywającej kosztami postępowania (art. 98 § 1 k.p.c.), a art. 102 k.p.c. (zasada słuszności) ma zastosowanie tylko w wyjątkowych sytuacjach, które w tej sprawie nie wystąpiły. Powódka została uznana za stronę przegrywającą, ponieważ mimo zaspokojenia roszczenia nie cofnęła pozwu, co skutkowało oddaleniem powództwa. W konsekwencji, zasądzenie kosztów na podstawie art. 98 k.p.c. było prawidłowe. Sąd Najwyższy zasądził od strony powodowej na rzecz pozwanej kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu przysługuje tylko wtedy, gdy koszty te nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 394(1) § 1 pkt 2 k.p.c., który precyzuje zakres dopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego w sprawach dotyczących kosztów procesu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie i oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
A. R. (pozwana)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R.(...) - Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. | spółka | powódka |
| A. R. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 394(1) § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie Sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasadą jest, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten jako szczególny nie podlega wykładni rozszerzającej. Stosuje się go, gdy strona przegrywająca znajduje się w wyjątkowo ciężkiej sytuacji majątkowej, była subiektywnie przeświadczona o słuszności roszczenia, lub gdy sprawa ma wątpliwy charakter.
k.p.c. art. 109 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398(16) § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394(1) § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398(21)
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zażalenie w części dotyczącej kosztów zasądzonych przez sąd pierwszej instancji jest niedopuszczalne na podstawie art. 394(1) § 1 pkt 2 k.p.c. Powódka jest stroną przegrywającą proces, a zasądzenie kosztów na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. jest zasadne, gdyż nie zaszły szczególne okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 102 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 98 § 1, 109 § 1 oraz 102 k.p.c. i wniosek o zmianę zaskarżonego postanowienia przez jego uchylenie.
Godne uwagi sformułowania
Zażalenie w części odnoszącej się do punktu 1b zaskarżonego rozstrzygnięcia podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zasadą w procesie cywilnym jest, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (art. 98 § 1 k.p.c.). Przepis art. 102 k.p.c. jako szczególny nie podlega wykładni rozszerzającej.
Skład orzekający
Henryk Pietrzkowski
przewodniczący, sprawozdawca
Teresa Bielska-Sobkowicz
członek
Marian Kocon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego w sprawach o koszty procesu oraz stosowania art. 98 i 102 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z zażaleniem na postanowienie o kosztach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kosztami postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć ani nietypowych faktów.
Dane finansowe
koszty zastępstwa procesowego: 2400 PLN
koszty zastępstwa procesowego: 1200 PLN
zwrot opłaty od skargi o wznowienie postępowania: 1674 PLN
opłata od apelacji: 1674 PLN
zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 240 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 83/10 POSTANOWIENIE Dnia 8 września 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Marian Kocon w sprawie z powództwa R.(...) - Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. przeciwko A. R. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 września 2010 r., zażalenia strony powodowej postanowienie o kosztach zawarte w pkt 1b, 2 i 3 wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 9 lutego 2010 r., sygn. akt II Ca (…) 1. odrzuca zażalenie w części zaskarżającej rozstrzygnięcie zawarte w pkt 1b wyroku, 2. oddala zażalenie w pozostałej części, 3. zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanej kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 9 lutego 2010 r. w punkcie pierwszym zmienił wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 28 lipca 2009 r., którym Sąd oddalił skargę pozwanej A. R. o wznowienie postępowania w ten sposób, że: a) w punkcie I zmienił wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 6 października 2008 r. w punkcie I i III w ten 2 sposób, że powództwo R.(...) Sp. z o.o. oddalił, b) w punkcie II w ten sposób, że zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 2 400 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego przed Sądem pierwszej instancji. W punkcie drugim zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 1 200 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego przed Sądem drugiej instancji. Postanowieniem z dnia 15 marca 2010 r. wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 9 lutego 2010 r. został uzupełniony w ten sposób, że po punkcie drugim dodano punkt trzeci, w którym zasądzono od powódki na rzecz pozwanej kwotę 1674 zł tytułem zwrotu uiszczonej opłaty od skargi o wznowienie postępowania oraz kwotę 1674 zł tytułem opłaty od apelacji. W zażaleniu powódka zaskarżyła rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w punkcie 1b, 2 i 3. Zarzuciła naruszenie art. 98 § 1, 109 § 1 oraz 102 k.p.c. i wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia przez jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie w części odnoszącej się do punktu 1b zaskarżonego rozstrzygnięcia podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie Sądu drugiej instancji co kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. W punkcie 1b Sąd Okręgowy orzekł zaś o kosztach, o których rozstrzygał Sąd pierwszej instancji. Zażalenie w pozostałym zakresie okazało się zaś nieuzasadnione. Zasadą w procesie cywilnym jest, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (art. 98 § 1 k.p.c.). Tylko w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej część kosztów procesu albo nie obciążać jej w ogóle kosztami (art. 102 k.p.c.). Przepis art. 102 k.p.c. jako szczególny nie podlega wykładni rozszerzającej. W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się stosowanie art. 102 k.p.c., gdy strona przegrywająca znajduje się w wyjątkowo ciężkiej sytuacji majątkowej, a wytaczając powództwo była subiektywnie przeświadczona o słuszności dochodzonego roszczenia, natomiast strona przegrywająca korzystała ze stałej obsługi prawnej i nie poniosła dodatkowych nakładów na prowadzenie procesu (wyrok SN z dnia 17 listopada 1972 r., I PR 423/72, OSNCP 1973, nr 7-8, poz. 138), gdy dochodzone roszczenie wynika z niejasno sformułowanych przepisów (wyrok SN z dnia 6 grudnia 1973 r., I PR 456/73, OSNCP 1974, nr 9, poz. 154), gdy sprawa ma wątpliwy i 3 dyskusyjny charakter (postanowienie SN z dnia z 27 kwietnia 1971 r., I PZ 17/71, OSNCP 1971, nr 12, poz. 222). W sprawie takie okoliczności nie wystąpiły. Skoro w postępowaniu wznowionym wniesioną skargą, mimo że roszczenie będące przedmiotem sporu zostało zaspokojone, powódka nie cofnęła pozwu, to Sąd musiał oddalić powództwo, a stronę powodową potraktować jako przegrywającą proces. Zasądzając koszty procesu na podstawie art. 98 k.p.c. nie naruszył więc tego przepisu. Z przytoczonych względów orzeczono, jak w sentencji (art. 39816 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. 98 § 1 i 2 w zw. z art. 108 § 1 i art. 39821 k.p.c.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI