II Cz 82/14

Sąd Okręgowy w Jeleniej GórzeJelenia Góra2014-01-30
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
koszty procesuart. 102 kpczasada słusznościsytuacja majątkowasytuacja życiowazażalenieeksmisjalokal socjalny

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie o kosztach procesu, zwalniając pozwaną J.B. z obowiązku ich zwrotu na rzecz strony powodowej ze względu na jej trudną sytuację życiową i majątkową.

Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze rozpoznał zażalenie pozwanej J.B. na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Rejonowego. Sąd Rejonowy orzekł eksmisję pozwanych z lokalu, przyznał prawo do lokalu socjalnego części z nich, a także zasądził od wszystkich pozwanych solidarnie koszty procesu. Pozwana J.B. zaskarżyła postanowienie o kosztach, argumentując swoją trudną sytuacją materialną i opieką nad ubezwłasnowolnionym synem. Sąd Okręgowy uwzględnił zażalenie, nie obciążając pozwanej kosztami procesu na podstawie art. 102 kpc.

Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze, rozpoznając sprawę z powództwa Gminy J. przeciwko J. B., P. B., S. B. i I. S. o eksmisję, zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze dotyczące kosztów procesu. Sąd Rejonowy pierwotnie zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz strony powodowej kwotę 320 zł z tytułu zwrotu kosztów procesu. Pozwana J. B. wniosła zażalenie na to rozstrzygnięcie, domagając się nieobciążania jej kosztami ze względu na brak dochodów i sprawowanie opieki nad ubezwłasnowolnionym synem. Sąd Okręgowy, powołując się na art. 102 Kodeksu postępowania cywilnego, który dopuszcza odstępstwo od zasady obciążania przegrywającego kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych, uznał zażalenie za zasadne. Sąd wziął pod uwagę trudną sytuację życiową i majątkową pozwanej, w tym brak zatrudnienia, pobieranie zasiłku okresowego oraz sprawowanie opieki nad synem. Obciążenie jej kosztami procesu mogłoby pogorszyć jej sytuację materialną. W związku z tym Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że nie obciążył J. B. kosztami procesu na rzecz strony powodowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu w wypadkach szczególnie uzasadnionych, stosując art. 102 kpc.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że trudna sytuacja materialna i życiowa pozwanej (brak dochodów, opieka nad ubezwłasnowolnionym synem) stanowi wypadek szczególnie uzasadniony, pozwalający na zastosowanie art. 102 kpc i nieobciążanie jej kosztami procesu, aby nie pogłębiać jej trudnej sytuacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

J. B.

Strony

NazwaTypRola
Gmina J.organ_państwowypowód
J. B.osoba_fizycznapozwana
P. B.osoba_fizycznapozwany
S. B.osoba_fizycznapozwany
I. S.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Dopuszcza możliwość nieobciążania strony przegrywającej kosztami procesu lub obciążenia jej tylko częścią kosztów w wypadkach szczególnie uzasadnionych, kierując się zasadą słuszności.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa ogólną zasadę obciążania strony przegrywającej kosztami procesu.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje możliwość zmiany orzeczenia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje postępowanie w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja życiowa i majątkowa pozwanej J. B. (brak dochodów, opieka nad ubezwłasnowolnionym synem). Zastosowanie art. 102 kpc jako odstępstwa od zasady obciążania przegrywającego kosztami.

Godne uwagi sformułowania

w wypadkach szczególnie uzasadnionych zasada słuszności każdorazowo sąd rozstrzygający spór powinien się kierować własnym poczuciem sprawiedliwości Okoliczności mające wpływ na nieobciążanie strony przegrywającej kosztami dotyczą zarówno faktów związanych z przebiegiem procesu jak oraz stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony.

Skład orzekający

Wojciech Damaszko

przewodniczący-sprawozdawca

Jadwiga Jakubowska

sędzia

Maria Lechowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 102 kpc w sprawach o eksmisję, gdy pozwany znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i życiowej."

Ograniczenia: Każda sprawa oparte na indywidualnej ocenie sądu sytuacji faktycznej strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie pokazuje, jak sąd może zastosować zasadę słuszności i ulżyć stronie w trudnej sytuacji życiowej, nawet jeśli przegrała sprawę główną. Jest to przykład humanitarnego podejścia w prawie.

Sąd zwolnił z kosztów procesu: trudna sytuacja życiowa ważniejsza niż wygrana strony?

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 320 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt II Cz 82/14 Jelenia Góra, dnia 30 stycznia 2014 r. POSTANOWIENIE Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze II Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący;SSO Wojciech Damaszko /spr./ Sędziowie:SSO Jadwiga Jakubowska, SSO Maria Lechowska po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2014 r. w Jeleniej Górze na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Gminy J. przeciwko J. B. , P. B. , S. B. , I. S. o eksmisję na skutek zażalenia pozwanej J. B. na postanowienie Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze zawarte w pkt IV wyroku z dnia 5 września 2013 r. sygn. akt I C 2300/12 p o s t a n a w i a: zmienić rozstrzygnięcie o kosztach procesu zawarte w punkcie IV wyroku w stosunku do J. B. w ten sposób, że nie obciążać J. B. kosztami procesu na rzecz strony powodowej. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 5 września 2013 roku orzekł eksmisję pozwanych J. B. , S. B. , P. B. i I. S. z lokalu mieszkalnego położonego w J. przy ulicy (...) pozostającego w zasobach Gminy J. ; przyznał pozwanym J. B. i S. B. prawo do otrzymania lokalu socjalnego; nie przyznał pozwanym P. B. i I. S. prawa do otrzymania lokalu socjalnego; zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz strony powodowej kwotę 320 zł z tytułu zwrotu kosztów procesu; wstrzymał opróżnienie lokalu mieszkalnego przez J. B. i S. B. do czasu zawarcia z nimi przez Gminę J. umowy najmu lokalu socjalnego i wyrokowi w punkcie I w stosunku do pozwanych P. B. i I. S. nadał rygor natychmiastowej wykonalności, bowiem wobec tych pozwanych wyrok miał charakter zaoczny . W zażaleniu J. B. zaskarżyła rozstrzygnięcie o kosztach zawarte w punkcie IV wyroku wnosząc o nieobciążanie pozwanej tymi kosztami na rzecz strony powodowej. Skarżąca wskazała, że nie posiada żadnych dochodów i sprawuje opiekę nad ubezwłasnowolnionym całkowicie synem S. B. . Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie . Przepis art. 102 kpc upoważnia sąd w wypadkach szczególnie uzasadnionych do zasądzenia od strony przegrywającej spór tylko części kosztów albo do nieobciążania jej w ogóle kosztami. Przewidziane w nim reguły stanowią odstępstwo od ogólnej zasady - zawartej w art. 98§1 kpc - powiązania obowiązku zwrotu kosztów z wynikiem procesu i urzeczywistniają zasadę słuszności. Skoro powołany przepis nie konkretyzuje co należy rozumieć pod pojęciem „wypadków szczególnie uzasadnionych”, to ich kwalifikacja i ocena pozostawiona jest sądowi. Orzecznictwo Sądu Najwyższego, co prawda wielokrotnie wypowiadało się o sytuacjach, których dopuszczalne jest stosowanie przepisu art. 102 kpc , jednakże każdorazowo sąd rozstrzygający spór powinien się kierować własnym poczuciem sprawiedliwości. Okoliczności mające wpływ na nieobciążanie strony przegrywającej kosztami dotyczą zarówno faktów związanych z przebiegiem procesu jak oraz stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony . Pozwana posiada zadłużenie z tytułu czynszu najmu za zajmowany lokal. Nie pracuje, jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej pobiera zasiłek okresowy w wysokości 74,42 zł. Pozwana jest ustanowiona opiekunem całkowicie ubezwłasnowolnionego syna S. B. i opiekuje się nim na co dzień . W związku z powyższymi okolicznościami Sąd Okręgowy uznał, że zachodzą podstawy do nie obciążania pozwanej kosztami procesu na rzecz strony powodowej. Obciążenie pozwanej tymi kosztami oznaczałoby powstanie kolejnego zadłużenia ograniczającego możliwość zaspokojenia jej potrzeb bytowych. Z powyższych względów na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. zaskarżone postanowienie podlegało zmianie o tyle, że nie obciążono J. B. kosztami procesu na rzecz strony powodowej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI