II Cz 82/14

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2014-02-17
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
klauzula wykonalnościmałżonek dłużnikaart. 787 k.p.c.zgoda małżonkawspólność majątkowaprawo międzyczasowewierzycieldłużnik

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wierzyciela na postanowienie o odmowie nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika, podkreślając konieczność stosowania przepisów obowiązujących w dacie powstania zobowiązania i wymóg wykazania zgody małżonka.

Wierzyciel I.M. złożył zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu, które oddaliło jego wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika E.Z.(1). Wierzyciel argumentował, że skoro sąd niższej instancji pierwotnie nadał klauzulę, orzeczenie to powinno się ostać. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, wskazując, że sąd musi stosować obowiązujące przepisy, a w przypadku zobowiązań powstałych po 17 czerwca 2004 r. (wejście w życie nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) wymagana jest zgoda małżonka na dokonanie czynności prawnej, której wierzyciel nie wykazał.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał zażalenie wierzyciela I.M. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 28 listopada 2013 r., które oddaliło wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika E.Z.(1). Wierzyciel zaskarżył postanowienie, zarzucając naruszenie art. 787 k.p.c. i argumentując, że pierwotne orzeczenie sądu rejonowego, które nadało klauzulę wykonalności, powinno zostać utrzymane w mocy, mimo zastosowania niewłaściwych przepisów. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, stwierdzając, że sąd rozpoznający sprawę musi stosować przepisy obowiązujące w danym stanie faktycznym. Podkreślono, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Sądu Najwyższego i doktryny, do postępowań o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 17 czerwca 2004 r. (która weszła w życie 20 stycznia 2005 r.) tylko w przypadku, gdy zobowiązanie dłużnika powstało przed tą datą. W przypadku zobowiązań powstałych po tej dacie, nowa regulacja silniej chroni majątek wspólny małżonków, wymagając od wierzyciela wykazania zgody drugiego małżonka na dokonanie czynności prawnej. Ponieważ wierzyciel nie wykazał takiej zgody, Sąd Okręgowy uznał, że zbędne było ustalanie pozostałych przesłanek nadania klauzuli wykonalności. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. Dodatkowo, postanowiono sprostować oczywistą omyłkę pisarską w komparycji postanowienia Sądu Rejonowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, w przypadku zobowiązań powstałych po wejściu w życie nowelizacji, stosuje się nowe przepisy, które wymagają wykazania zgody małżonka na dokonanie czynności prawnej.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że sądy muszą stosować przepisy obowiązujące w dacie powstania zobowiązania. Nowa regulacja silniej chroni majątek wspólny małżonków, ograniczając możliwość zaspokojenia się wierzyciela. Wierzyciel musi wykazać zgodę drugiego małżonka na dokonanie czynności prawnej, czego w niniejszej sprawie nie uczynił.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy w Kaliszu

Strony

NazwaTypRola
I. M.innewierzyciel
E. Z. (1)innemałżonek dłużnika

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 787

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku zobowiązań powstałych po wejściu w życie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw, do postępowania o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika stosuje się nowe przepisy, wymagające wykazania zgody małżonka na dokonanie czynności prawnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 350 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej.

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw art. 5

Przepisy międzyczasowe, wskazujące na zastosowanie nowych zasad odpowiedzialności w odniesieniu do zobowiązań powstałych po wejściu w życie ustawy nowelizującej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność stosowania przepisów obowiązujących w dacie powstania zobowiązania. Nowa regulacja Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego silniej chroni majątek wspólny małżonków. Wierzyciel nie wykazał zgody małżonka na dokonanie czynności prawnej.

Odrzucone argumenty

Pierwotne orzeczenie sądu pierwszej instancji, które nadało klauzulę wykonalności, powinno się ostać mimo zastosowania niewłaściwych przepisów.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozpoznając sprawę musi rozstrzygać ją na podstawie obowiązujących w danym stanie faktycznym przepisów prawa kontrola instancyjna dokonana przez Sąd II instancji ma na celu ewentualne skorygowanie niewłaściwej subsumcji norm prawnych zastosowanych przez Sąd I instancji Nowa regulacja, dotycząca odpowiedzialności małżonków za zobowiązania jednego z nich, znacznie silniej chroni majątek wspólny małżonków, ograniczając możliwość zaspokojenia się wierzyciela.

Skład orzekający

Henryk Haak

przewodniczący

Marian Raszewski

sprawozdawca

Paweł Szwedowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretację art. 787 k.p.c. w kontekście przepisów międzyczasowych i wymogu wykazania zgody małżonka na zaciągnięcie zobowiązania."

Ograniczenia: Dotyczy zobowiązań powstałych po wejściu w życie nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z dnia 17 czerwca 2004 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne związane z nadaniem klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika, co jest częstym zagadnieniem w praktyce prawniczej.

Kiedy wierzyciel może dochodzić spłaty od małżonka dłużnika? Kluczowa rola zgody małżonka.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 82/14 POSTANOWIENIE K. , dnia 17 lutego 2014 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: S. S.O. Henryk Haak Sędziowie: S.S.O. Marian Raszewski – spr. S.S.O. Paweł Szwedowski po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2014 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku I. M. z udziałem małżonka dłużnika E. Z. (1) o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika w przedmiocie zażalenia I. M. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt I Co 2063/13 postanawia: 1. oddalić zażalenie 2. sprostować oczywistą omyłkę pisarską w komparycji postanowienia Sąd Rejonowego w Kaliszu z dnia 28 listopada 2013 r., wydanego w sprawie sygn. akt I Co 2063/13 w ten sposób, że w miejsce „małżonce dłużnika E. Z. (2) ” wpisać „małżonce dłużnika E. Z. (1) ” Sygn. akt II Cz 82/14 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 listopada 2013 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu oddalił wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika – E. Z. (1) . W uzasadnieniu wskazano, że w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 787 k.p.c. w obecnym brzmieniu, stąd nie zostały spełnione przesłanki dla nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika. Zażalenie na powyższe orzeczenie wniósł wierzyciel I. M. zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie art. 787 k.p.c. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że skoro Sąd Rejonowy pierwszy raz rozpoznając sprawę nadał klauzulę wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika stosując „omyłkowo” niewłaściwe przepisy, to orzeczenie to winno się ostać. W oparciu o ten zarzut skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia przez uwzględnienie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika. Sąd Okręgowy, zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Analizując zarzuty podniesione w zażaleniu zauważenia wymaga, że w swych obszernych rozważaniach skarżący wydaje się zupełnie nie zauważać, że Sąd rozpoznając sprawę musi rozstrzygać ją na podstawie obowiązujących w danym stanie faktycznym przepisów prawa a zastosowanie niewłaściwych przepisów i kontrola instancyjna dokonana przez Sąd II instancji ma na celu ewentualne skorygowanie niewłaściwej subsumcji norm prawnych zastosowanych przez Sąd I instancji. W konsekwencji mając na uwadze ugruntowane stanowisko Sądu Najwyższego i doktryny, w którym w zasadzie bezspornie rozstrzygnięto, że jedynie jeżeli zobowiązanie dłużnika pozostającego w ustroju ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej powstało przed wejściem w życie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 162, poz. 1691), tj. przed 20 stycznia 2005 r. to do postępowania o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika stosuje się przepisy kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu sprzed tej nowelizacji (por. uchwała SN z 17 września 2008 r., sygn. akt III CZP 77/08, publ. OSNC 2009/7-8/114, z glosami aprobującymi M. Sieradzkiej i A. Michór, postanowienie SN z 12 marca 2008 r. sygn. akt I CNP 120/07, publ. Legalis , analogiczne stanowisko doktryny por. np. J. Jankowski Kodeks postępowania cywilnego Postępowanie egzekucyjne Komentarz do art. 787 Wyd. CH Beck 2011 r., D. Zawistowski Komentarz do art. 787 Kodeksu postępowania cywilnego publ. LEX, E. Marszałkowska – Krześ Komentarz do art. 787 Kodeksu postępowania cywilnego Wyd. 7 rok 2012). W ocenie Sądu Okręgowego mimo, że przepisy międzyczasowe, w tym w szczególności art. 5 ustawy z dnia 17 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1691) nie wskazują wprost jakie przepisy mają zastosowanie w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności, za zachowaniem nowych zasad odpowiedzialności w odniesieniu do zobowiązań powstałych po wejściu w życie ustawy nowelizującej przemawiają względy aksjologiczne. Nowa regulacja, dotycząca odpowiedzialności małżonków za zobowiązania jednego z nich, znacznie silniej chroni majątek wspólny małżonków, ograniczając możliwość zaspokojenia się wierzyciela. Dokonując czynności prawnej z osobą pozostającą w związku małżeńskim kontrahent winien uzyskać zgodę drugiego małżonka na jej dokonanie a następnie w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności wykazać uzyskanie tej zgody dokumentem urzędowym lub prywatnym. Nie wystarczające jest zatem powołanie dowodu z przesłuchania świadka, czego w niniejszej sprawie domagał się wnioskodawca. Skoro wierzyciel nie wykazał tej zgody to zbędne było ustalenie przez Sąd Rejonowy pozostałych przesłanek nadania klauzuli wykonalności na rzecz małżonka dłużnika, tj. czy dłużnik w chwili orzekania pozostaje w związku małżeńskim oraz czy w chwili orzekania istnieje ustrój małżeńskiej wspólności majątkowej (por. postanowienie SN z dnia 8 czerwca 1967 r., sygn. akt I CZ 18/67, publ. OSNC 1968, nr 2, poz. 22), a także czy wierzytelność powstała w czasie trwania wspólności majątkowej, z wyłączeniem przypadku, gdy dotyczy ona majątku osobistego dłużnika (por. uchwałę SN z dnia 5 grudnia 1984 r., sygn. akt III CZP 76/84, publ. OSP 1986, z. 2, poz. 27 i postanowienie SN z dnia 2 grudnia 1970 r., sygn. akt II CZ 122/70, publ. OSNC 1971, nr 6, poz. 112). Niekonieczne było również wysłuchanie małżonka dłużnika, przed wydaniem orzeczenia w niniejszej sprawie ( art. 787 § 1 in fine k.p.c. ). Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. orzekł jak w punkcie 1 sentencji. O sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej orzeczono na podstawie art. 350 § 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI