II CZ 82/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego oddalające wniosek o wynagrodzenie dla pełnomocnika z urzędu, uznając je za niedopuszczalne.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pełnomocnika z urzędu na postanowienie Sądu Okręgowego, które oddaliło wniosek o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie jest niedopuszczalne, ponieważ zaskarżone postanowienie nie mieści się w katalogu przypadków, w których zażalenie do Sądu Najwyższego jest dopuszczalne zgodnie z art. 3941 § 1 i 2 k.p.c. Dotyczyło ono bowiem wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, a nie kosztów procesu obciążających strony.
Sąd Najwyższy w składzie orzekającym rozpoznał zażalenie pełnomocnika uczestnika postępowania, radcy prawnego K. K., na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 1 września 2009 r. Postanowieniem tym Sąd Okręgowy oddalił wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy, działając na posiedzeniu niejawnym, odrzucił przedmiotowe zażalenie. Uzasadnienie opiera się na analizie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących dopuszczalności zażaleń do Sądu Najwyższego (art. 3941 § 1 i 2 k.p.c.). Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie nie dotyczyło odrzucenia skargi kasacyjnej, kosztów procesu w rozumieniu obciążenia stron, ani nie było postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie. Podkreślono, że kwestia wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, które obciąża Skarb Państwa, nie podlega zaskarżeniu w trybie zażalenia do Sądu Najwyższego, w przeciwieństwie do kosztów procesu zasądzonych na rzecz strony. Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego dotyczące prawa do zaskarżenia rozstrzygnięć o kosztach procesu oraz na własne, niepublikowane postanowienie w podobnej sprawie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, zażalenie takie nie jest dopuszczalne.
Uzasadnienie
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje tylko na postanowienia sądu drugiej instancji wymienione w art. 3941 § 1 i 2 k.p.c. Postanowienie oddalające wniosek o wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu nie należy do żadnej z tych kategorii, gdyż nie dotyczy kosztów procesu obciążających strony, a jedynie wynagrodzenia pełnomocnika, które pokrywa Skarb Państwa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie zażalenia
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. - S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| P. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| K. K. | osoba_fizyczna | pełnomocnik uczestnika postępowania |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 3941 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa katalog postanowień sądu drugiej instancji, na które przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 359 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przywołany przez stronę skarżącą w zarzucie naruszenia przepisów postępowania.
k.p.c. art. 391
Kodeks postępowania cywilnego
Przywołany przez stronę skarżącą w zarzucie naruszenia przepisów postępowania.
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Wskazuje na stosowanie przepisów o zażaleniu do postanowień Sądu Najwyższego.
k.p.c. art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia zażalenia.
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego
Nowelizacja wprowadzająca zmiany w zakresie zaskarżania postanowień o kosztach procesu.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Ustawa uchylająca poprzednie brzmienie art. 39318 § 2 k.p.c.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozliczania kosztów procesu.
k.p.c. art. 113
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów nieuiszczonych przez stronę, obciążających ją na mocy przepisów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zażalenie nie spełnia wymogów formalnych dopuszczalności do Sądu Najwyższego określonych w art. 3941 § 1 i 2 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 359 § 1 w zw. z art. 391 k.p.c. przez jego błędne zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienia sądu drugiej instancji należące do jednej z trzech kategorii wymienionych w art. 3941 § 1 i 2 k.p.c. Zaskarżone orzeczenie nie dotyczy kosztów procesu w tym znaczeniu ale wynagrodzenia pełnomocnika świadczącego pomoc prawną z urzędu, którym żadna ze stron nie została obciążona.
Skład orzekający
Jan Górowski
przewodniczący
Krzysztof Strzelczyk
sprawozdawca
Barbara Trębska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Dopuszczalność zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienia dotyczące wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu, a nie kosztów procesu zasądzonych na rzecz strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej związanej z dopuszczalnością zażalenia, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Kiedy zażalenie do Sądu Najwyższego jest niedopuszczalne? Wyjaśnienie SN w sprawie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 82/09 POSTANOWIENIE Dnia 27 stycznia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) SSA Barbara Trębska w sprawie z wniosku M. M. – S. przy uczestnictwie P. S. o podział majątku wspólnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 stycznia 2010 r., zażalenia pełnomocnika uczestnika postępowania radcy prawnego K. K. w przedmiocie oddalenia wniosku o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 1 września 2009 r., sygn. akt III Ca (…), odrzuca zażalenie. Uzasadnienie Sąd Okręgowy w Ł. w sprawie z wniosku M. M.-S. z udziałem P. S. o podział majątku wspólnego postanowieniem z dnia 1 września 2009 r. zmienił postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 6 sierpnia 2009 r. w ten sposób, że oddalił wniosek 2 pełnomocnika uczestnika radcy prawnego K. K. o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Powyższe postanowienie zaskarżył w całości pełnomocnik z urzędu uczestnika postępowania. Zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 359 § 1 w zw. z art. 391 k.p.c. przez jego błędne zastosowanie, wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienia sądu drugiej instancji należące do jednej z trzech kategorii wymienionych w art. 3941 § 1 i 2 k.p.c.: 1) odrzucające skargę kasacyjną lub skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia; 2) co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji; 3) kończące postępowanie w sprawie, wydane w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 3981, a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Zaskarżone orzeczenie nie należy do żadnej z wymienionych kategorii. Nie ulega bowiem wątpliwości, że postanowieniem tym Sąd nie odrzucił skargi kasacyjnej lub skargi o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem. Nie jest to również orzeczenie, które kończy postępowanie w sprawie, czy też orzeczenie, którym sąd rozstrzygnął „co do kosztów procesu”. Zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji zostało dopuszczone w ustawie z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 69, poz. 592), która weszła w życie z dniem 22 maja 2009 r. Dokonując zmiany art. 3941 § 1 k.p.c. ustawodawca kierował się koniecznością wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 marca 2007 r., SK 3/05 (OTK ZU 2007, nr 3A, poz. 32) w którym art. 39318 § 2 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do czasu jego uchylenia przez art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98), w zakresie, w jakim uniemożliwiał zaskarżenie postanowienia w przedmiocie kosztów procesu zasądzonych po raz pierwszy przez sąd drugiej instancji, został uznany za niezgodny z art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji 3 Rzeczypospolitej Polskiej. Z uzasadnienia powołanego wyroku wynika, że Trybunał Konstytucyjny zakwestionował taką sytuację, w której strona nie może zaskarżyć niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia w zakresie kosztów procesu. Zatem chodzi o koszty rzeczywiście poniesione przez stronę a następnie rozliczone stosownie do art. 98 i n. k.p.c. albo koszty, których strona w rzeczywistości nie poniosła, bowiem nie miała obowiązku ich uiścić, natomiast ostatecznie została nimi obciążona na podstawie art. 113 u.k.s.c. Zaskarżone orzeczenie nie dotyczy kosztów procesu w tym znaczeniu ale wynagrodzenia pełnomocnika świadczącego pomoc prawną z urzędu, którym żadna ze stron nie została obciążona. Obowiązek pokrycia kosztów spoczywa na Skarbie Państwa, a orzeczenie w tym przedmiocie nie podlega zaskarżeniu (zob. postanowienie SN z 17 listopada 2009 r., III CZ 53/09, niepubl.). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 373 w zw. z art. 39821 i w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI