Orzeczenie · 2018-10-12

II Cz 816/18

Sąd
Sąd Okręgowy w Świdnicy
Miejsce
Świdnica
Data
2018-10-12
SAOSCywilneprawo spadkoweŚredniaokręgowy
spadektestamentpowaga rzeczy osądzonejpostanowieniezażaleniesąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał zażalenie uczestniczki J. S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Ząbkowicach Śląskich, które odrzuciło wniosek P. S. o stwierdzenie nabycia spadku po S. B. Sąd Rejonowy uzasadnił odrzucenie wniosku tym, że w sprawie o sygn. I Ns 925/16 zostało już wydane prawomocne postanowienie stwierdzające nabycie spadku, co stanowiło przesłankę do odrzucenia kolejnego wniosku na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc. Uczestniczka w zażaleniu podniosła, że znaleziono drugi testament spadkodawczyni, dotyczący innej nieruchomości, i wniosła o merytoryczne rozpoznanie sprawy. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, powołując się na art. 523 kpc, który stanowi, że prawomocne postanowienie orzekające co do istoty sprawy nie może być zmienione, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Sąd podkreślił, że istnienie prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku z udziałem tych samych stron i tożsamym przedmiotem rozstrzygnięcia skutkuje koniecznością odrzucenia kolejnego wniosku z powodu powagi rzeczy osądzonej. Sąd zaznaczył, że nawet jeśli znaleziono drugi testament, nie ma to znaczenia dla prawomocnego postanowienia stwierdzającego nabycie spadku w całości, ponieważ postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku dotyczy całego spadku, a nie jego części. Sąd wskazał również na możliwość złożenia wniosku o zmianę postanowienia na podstawie art. 679 § 1 kpc, jeśli żądanie opiera się na podstawie, której nie można było powołać w poprzednim postępowaniu, jednakże wniosek P. S. był sformułowany jako wniosek o stwierdzenie nabycia spadku, a nie o zmianę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) w sprawach spadkowych, w szczególności w kontekście znalezienia nowego testamentu po wydaniu prawomocnego postanowienia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powagą rzeczy osądzonej w postępowaniu nieprocesowym. Nie stanowi przełomu, ale utrwala ugruntowaną linię orzeczniczą.

Zagadnienia prawne (2)

Czy istnienie drugiego testamentu, znalezionego po wydaniu prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, stanowi podstawę do zmiany lub uchylenia tego postanowienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, istnienie drugiego testamentu nie stanowi podstawy do zmiany lub uchylenia prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, jeśli sprawa została już prawomocnie osądzona.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 523 kpc, zgodnie z którym prawomocne postanowienie orzekające co do istoty sprawy nie może być zmienione, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Powaga rzeczy osądzonej (res iudicata) wyklucza ponowne rozpoznanie sprawy o tożsamości stron, przedmiotu i podstawy faktycznej oraz prawnej. Znalezienie drugiego testamentu nie jest wystarczającą przesłanką do zmiany prawomocnego postanowienia w trybie zwykłym, choć istnieją specyficzne tryby (np. art. 679 kpc) dla sytuacji, gdy żądanie opiera się na podstawie, której nie można było powołać w poprzednim postępowaniu.

Czy wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może być traktowany jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd z urzędu nie może potraktować wniosku o stwierdzenie nabycia spadku jako wniosku o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, jeśli wnioskodawca wyraźnie sformułował swoje żądanie jako wniosek o stwierdzenie nabycia spadku.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na postanowienie SN z dnia 6.09.1994r, III CRN 36/93, zgodnie z którym sąd nie może z urzędu przekształcić wniosku o stwierdzenie nabycia spadku w wniosek o zmianę postanowienia, jeśli wnioskodawca wyraźnie tego nie zażądał.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
uczestniczka J. S. (w zażaleniu)

Strony

NazwaTypRola
J. S.osoba_fizycznauczestniczka
P. S.osoba_fizycznawnioskodawca
K. B.osoba_fizycznauczestnik
S. B.osoba_fizycznaspadkodawca

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Nakazuje odrzucenie wniosku w przypadku powagi rzeczy osądzonej.

k.p.c. art. 523

Kodeks postępowania cywilnego

Stanowi, że w postępowaniu nieprocesowym prawomocne postanowienie orzekające co do istoty sprawy nie może być zmienione ani uchylone, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Sąd może zmienić prawomocne postanowienie oddalające wniosek w razie zmiany okoliczności sprawy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosuje przepisy dotyczące sprawowania pieczy nad małoletnimi do innych spraw, w tym do spraw spadkowych, w zakresie nieuregulowanym odmiennie.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady rozpoznawania zażalenia przez sąd drugiej instancji, w tym możliwość oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady rozpoznawania zażalenia w postępowaniu nieprocesowym.

k.p.c. art. 679 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa tryb i przesłanki zmiany prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku w tej samej sprawie. • Zasada powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) wykluczająca ponowne rozpoznanie sprawy. • Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku dotyczy całości spadku, a nie jego części.

Odrzucone argumenty

Znalezienie drugiego testamentu jako podstawa do zmiany prawomocnego postanowienia. • Argument, że drugi testament dotyczy innej nieruchomości, co uzasadnia nowe postępowanie.

Godne uwagi sformułowania

prawomocne postanowienie orzekające co do istoty sprawy nie może być zmienione ani uchylone, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej • występuje tożsamość ich przedmiotu oraz występujących podmiotów skutkuje koniecznością uwzględnienia negatywnej przesłanki • O wystąpieniu powagi rzeczy osądzonej rozstrzyga nie tylko tożsamość stron, występujących w obu postępowaniach, ale równoczesna tożsamość podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. • przedmiotem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku jest całość spadku danego spadkobiercy i niedopuszczalnym jest orzekanie jedynie co do jego części

Skład orzekający

Piotr Rajczakowski

przewodniczący

Maciej Ejsmont

sędzia

Aleksandra Żurawska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) w sprawach spadkowych, w szczególności w kontekście znalezienia nowego testamentu po wydaniu prawomocnego postanowienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powagą rzeczy osądzonej w postępowaniu nieprocesowym. Nie stanowi przełomu, ale utrwala ugruntowaną linię orzeczniczą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę prawną powagi rzeczy osądzonej w kontekście spadkowym, co jest istotne dla prawników zajmujących się tą dziedziną. Pokazuje, jak trudne jest wzruszenie prawomocnych orzeczeń.

Czy nowy testament unieważni prawomocne postanowienie o spadku? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst