II Cz 81/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Rejonowego odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych, uznając powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności za oczywiście bezzasadne z powodu przedawnienia roszczenia po wydaniu tytułu wykonawczego.
Powódka wniosła o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, argumentując przedawnieniem roszczenia. Sąd Rejonowy oddalił jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając powództwo za oczywiście bezzasadne, ponieważ przedawnienie mogło nastąpić dopiero po wydaniu tytułu wykonawczego, a nie przed nim. Sąd Okręgowy utrzymał to postanowienie w mocy, podkreślając, że oczywista bezzasadność powództwa jest podstawą do odmowy zwolnienia od kosztów, niezależnie od sytuacji materialnej strony.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał zażalenie powódki E. J. na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, które oddaliło jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Powódka domagała się pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności, opierając swoje żądanie na zarzucie przedawnienia roszczenia stwierdzonego nakazem zapłaty z dnia 8 lipca 2011 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że zarzut przedawnienia może być skuteczny w powództwie przeciwegzekucyjnym tylko wtedy, gdy przedawnienie nastąpiło po wydaniu tytułu wykonawczego. Ponieważ nakaz zapłaty został wydany w 2011 r., a przedawnienie roszczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem następuje po 10 latach (lub 3 latach dla świadczeń okresowych), przedawnienie nie mogło nastąpić przed wydaniem tytułu. W związku z tym Sąd Rejonowy uznał powództwo za oczywiście bezzasadne i odmówił zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 109 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Powódka w zażaleniu podniosła swoją trudną sytuację materialną jako samotnej matki wychowującej dzieci. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, wyjaśniając, że przyczyną odmowy zwolnienia od kosztów nie była jej sytuacja majątkowa, lecz oczywista bezzasadność powództwa. Podkreślono, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom niezamożnym, ale nie może być nadużywana w przypadku, gdy dochodzone roszczenie jest obiektywnie i oczywiście bezzasadne. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy postanowienie Sądu Rejonowego, oddalając zażalenie na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zarzut przedawnienia może być podstawą powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, ale tylko wówczas, gdy moment przedawnienia nastąpił już po wydaniu orzeczenia stanowiącego tytuł wykonawczy.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 840 § 1 pkt 2 kpc, dłużnik może żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane. W przypadku przedawnienia, musi ono nastąpić po wydaniu tytułu wykonawczego. Przedawnienie roszczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem następuje po 10 latach (art. 125 § 1 kc), a dla świadczeń okresowych po 3 latach (art. 125 § 2 kc). W tej sprawie, ponieważ tytuł wykonawczy został wydany w 2011 r., przedawnienie nie mogło nastąpić przed tą datą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
Bank (...) Spółka Akcyjna w K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. J. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Bankowi (...) Spółka Akcyjna w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może powództwo oprzeć także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zarzut ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie.
k.c. art. 125 § § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozstrzygania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, a także roszczenie stwierdzone ugodą sądową, ugodą zawartą przed mediatorem po zatwierdzeniu jej przez sąd, albo ugodą zawartą przed mediatorem w wyniku mediacji, o której mowa w art. 183-15 k.p.c., przedawnia się z upływem lat dziesięciu, chociażby termin przedawnienia roszczeń tego rodzaju był krótszy.
u.k.s.c. art. 109 § ust. 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Sąd odmawia zwolnienia od kosztów sądowych stronie w razie oczywistej bezzasadności dochodzonego roszczenia lub obrony praw.
Pomocnicze
k.c. art. 125 § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli stwierdzone w sposób powyższy roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o świadczenia okresowe należne w przyszłości ulega przedawnieniu trzyletniemu.
k.c. art. 123 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia.
k.c. art. 124 § § 1
Kodeks cywilny
Po przerwaniu biegu przedawnienia biegnie on na nowo.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację w przedmiocie, o którym mowa w art. 384, jeżeli była ona uzasadniona.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W razie oddalenia zażalenia przez sąd drugiej instancji, postanowienie sądu pierwszej instancji utrzymuje się w mocy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie roszczenia stwierdzonego tytułem wykonawczym może nastąpić tylko po wydaniu tego tytułu. Powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności jest oczywiście bezzasadne, gdy przedawnienie nastąpiło przed wydaniem tytułu. Oczywista bezzasadność powództwa jest podstawą do odmowy zwolnienia od kosztów sądowych, niezależnie od sytuacji materialnej strony.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia roszczenia stwierdzonego nakazem zapłaty z 2011 r. uzasadnia pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, mimo że przedawnienie nie nastąpiło po wydaniu tytułu. Trudna sytuacja materialna powódki powinna skutkować zwolnieniem od kosztów sądowych, mimo oczywistej bezzasadności powództwa.
Godne uwagi sformułowania
zarzut przedawnienia roszczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem Sądu może stać się skuteczną podstawa powództwa przeciwegzekucyjnego tylko wówczas, gdy moment przedawnienia nastąpił już po wydaniu przedmiotowego orzeczenia. w zgodzie z art. 109 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych sąd odmawia zwolnienia od kosztów sądowych stronie w razie oczywistej bezzasadności dochodzonego roszczenia. Oczywista bezzasadność żądania wiązać należy przy tym nie tyle z szansą powodzenia żądanej ochrony prawnej (...) lecz z brakiem podstawowych warunków powodzenia zabiegów strony, widocznych już z samego jej wniosku bez względu na to, jakie stanowisko zajmie wobec nich strona przeciwna.
Skład orzekający
Piotr Starosta
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek dopuszczalności powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności w zakresie zarzutu przedawnienia oraz zasady odmowy zwolnienia od kosztów sądowych w przypadku oczywistej bezzasadności roszczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedawnienia roszczenia stwierdzonego tytułem wykonawczym i związku z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą przedawnienia w kontekście powództwa przeciwegzekucyjnego oraz kryteria odmowy zwolnienia od kosztów sądowych, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Przedawnienie po wydaniu tytułu wykonawczego? Sąd wyjaśnia, kiedy można pozbawić wykonalności.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Cz 81/14 POSTANOWIENIE Dnia 16 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Piotr Starosta po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2014 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa : E. J. Przeciwko : (...) Bankowi (...) Spółka Akcyjna w K. O : pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności na skutek zażalenia powódki od postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 8 stycznia 2014 r. sygn. akt. XII C 201/13 postanawia : oddalić zażalenie. Na oryginale właściwy podpis. II Cz 81/14 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2014 roku Sąd Rejonowy w Bydgoszczy oddalił wniosek powódki o zwolnienie od kosztów sądowych . W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wskazał , że powódka w rozpatrywanej sprawie wystąpiła z pozwem o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Jedynym zarzutem wskazanym przez powódkę w uzasadnieniu pozwu był zarzut przedawnienia roszczenia stwierdzonego spornym nakazem zapłaty z dnia 08 lipca 201 1 r. wydanym w postępowaniu nakazowym przez Sąd Rejonowy w Bydgoszczy w sprawie I Nc 2520/11. Zauważyć jednak należy, iż w zgodzie z art. 840 § 1 . pkt 2 kpc , znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie, dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może powództwo oprzeć także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zarzut ten nic był przedmiotem rozpoznania w sprawie. Oznacza to, iż zarzut przedawnienia roszczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem Sądu może stać się skuteczną podstawa powództwa przeciwegzekucyjnego tylko wówczas, gdy moment przedawnienia nastąpił już po wydaniu przedmiotowego orzeczenia. Jeśli do przedawnienia doszło wcześniej, właściwym środkiem realizacji uprawnień zobowiązanego do zapłaty nie jest pozew o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, lecz zarzuty od nakazu zapłaty. W rozpatrywanym przypadku na uwadze mieć należało, iż w zgodzie z art. 125 § I kc , roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu (...). przedawnia się z upływem lat dziesięciu, chociażby termin przedawnienia roszczeń tego rodzaju był krótszy. Jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o świadczenia okresowe należne w przyszłości ulega przedawnieniu trzyletniemu. Mając na uwadze, iż sporny nakaz zapłaty wydano w dniu 08 lipca 201 Ir. uznać należy, iż w sposób oczywisty nie jest możliwym, aby w rozpatrywanej sprawie — jak twierdzi powódka - doszło do przedawnienia stwierdzonego nim roszczenia w okresie następującym już po wydaniu orzeczenia. Skutek taki nastąpiłby najwcześniej w 2021 r., a co do ewentualnych świadczeń okresowych nie wcześniej niż w lipcu 2014 r. przy czym zauważyć należy, iż każda czynność wierzyciela zmierzającą do dochodzenia zasądzonych roszczeń na drodze egzekucji sądowej przerywa zwykły bieg terminu przedawnienia, który po zakończeniu czynności egzekucyjnych każdorazowo biegnie na nowo ( art. 123 § 1 pkt 1 kc , art. 124 § 1 kc ). Powyższy stan rzeczy skutkuje koniecznością oddalenia wniosku powódki o zwolnienie od obowiązku ponoszenia w sprawie kosztów sądowych, albowiem w świetle argumentacji zawartej w pozwie, roszczenie powódki nie można ocenić, jako zasadne. W zgodzie z art. 109 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych sąd odmawia zwolnienia od kosztów sądowych stronie w razie oczywistej bezzasadności dochodzonego roszczenia. Wobec powyższego, na mocy wymienionego przepisu, należało postanowić, jak w sentencji. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła powódka domagając się jego uchylenia i uwzględnienia wniosku . Skarżąca wskazała , że jest matką samotnie wychowującą dzieci i osiąga dochód miesięczny netto w wysokości 1300 złotych , z którego 400 złotych pobiera komornik . Warunki materialne nie pozwalają na poniesienie kosztów sądowych w kwocie 919 złotych bez pozbawienia jej i dzieci godnego życia . Sąd Okręgowy zważył co następuje : zażalenie nie jest zasadne . Zauważyć należy – czego jak się wydaje nie dostrzega skarżąca – że przyczyną oddalenia wniosku powódki o zwolnienie od kosztów sądowych nie była jej sytuacja majątkowa i rodzinna lecz oczywista bezzasadność powództwa . Wskazać należy, że w postępowaniu cywilnym, jako gwarancję dostępu do sądu osobom niezamożnym przyjęto instytucję zwolnienia od kosztów sądowych. Brak środków na pokrycie kosztów sądowych nie przesądza jednak automatycznie o pozytywnym rozstrzygnięciu wniosku, zgodnie bowiem z art. 109 ust. 2 u.k.s.c. sąd odmawia zwolnienia od kosztów sądowych w razie oczywistej bezzasadności dochodzonego roszczenia lub obrony praw. Rozwiązanie to służy osiągnięciu zamierzonego przez ustawodawcę celu, jakim jest zapobieżenie nadużywaniu korzystania z tej pomocy w sytuacji, gdy dochodzone roszczenie obiektywnie, tj. bez wstępnej oceny sprawy jest oczywiście bezzasadne. Przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych nawet osobie najuboższej, w sytuacji oczywistej bezzasadności powództwa nie jest uzasadnione ani racjami społecznymi ani prawem do sądu skoro powództwo oczywiście bezzasadne nie daje żadnych widoków na pozytywne rozpatrzenie sprawy. Oczywistą bezzasadność żądania wiązać należy przy tym nie tyle z szansą powodzenia żądanej ochrony prawnej (gdyż ta często da się ocenić dopiero po przeprowadzeniu pewnej części procesu), lecz z brakiem podstawowych warunków powodzenia zabiegów strony, widocznych już z samego jej wniosku bez względu na to, jakie stanowisko zajmie wobec nich strona przeciwna. Trafnie uznał Sąd I instancji, że z taką sytuacją mamy do czynienia w przypadku powództwa E. J. bezzasadnie twierdzącej , że roszczenie stwierdzone nakazem zapłaty uległo przedawnieniu , co uzasadnia pozbawienie go wykonalności . W konsekwencji Sąd Okręgowy na mocy art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. zażalenie oddalił, o czym orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI