II CZ 81/13

Sąd Najwyższy2013-12-04
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniazasiedzenie służebnościnowe dowodynowe okolicznościsąd najwyższyzażaleniekoszty postępowania

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że skarżąca nie wykazała nowych okoliczności faktycznych ani dowodów, które uniemożliwiły jej skorzystanie z nich w poprzednim postępowaniu.

Skarżąca I.P. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w P. z dnia 6 maja 2010 r., dotyczącym zasiedzenia służebności. Jako podstawę wznowienia wskazała wykrycie nowych okoliczności faktycznych i środków dowodowych, w tym zdjęć lotniczych z lat 1973 i 1983 oraz zeznań świadka W.K. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, uznając, że skarżąca miała możliwość powołania tych dowodów i okoliczności w poprzednim postępowaniu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na to postanowienie, podzielając argumentację sądu niższej instancji.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skarżącej I.P. na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 21 czerwca 2013 r., którym odrzucono jej skargę o wznowienie postępowania. Skarga ta dotyczyła postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 6 maja 2010 r., w którym rozstrzygano o zasiedzeniu służebności. Skarżąca jako podstawę wznowienia wskazała art. 403 § 2 k.p.c., powołując się na wykrycie nowych okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które uniemożliwiły jej skorzystanie z nich w poprzednim postępowaniu. Wśród nich wymieniła zakres robót związanych z przebudową urządzeń energetycznych, ich usytuowanie, zdjęcia lotnicze z lat 1973 i 1983 oraz zeznania świadka W.K. Sąd Okręgowy uznał, że nowe okoliczności i dowody w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. muszą być dla strony „nieujawnialne”, a nie wynikać z jej opieszałości lub zaniedbania. Sąd ten stwierdził, że fakt modernizacji urządzeń energetycznych był skarżącej znany już w 1979 r., a ona sama miała obiektywną możliwość uzyskania zdjęć lotniczych i wyjaśnienia spornych okoliczności już w toku postępowania o zasiedzenie. Sąd Najwyższy podzielił tę argumentację, uznając, że skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia, w związku z czym oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw. Orzeczono również o kosztach postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko jeśli były one dla strony „nieujawnialne” i nie wynikały z jej opieszałości, zaniedbania lub błędnej oceny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że podstawą wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. są takie okoliczności faktyczne i dowody, z których strona nie mogła skorzystać w prawomocnie zakończonym postępowaniu. Kluczowe jest, aby możliwość ich powołania nie istniała obiektywnie lub strona była od niej faktycznie lub prawnie uzależniona. Jeśli strona miała możliwość ich powołania, ale z niej nie skorzystała z własnej winy (np. opieszałość, zaniedbanie), nie można mówić o podstawie do wznowienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa

Strony

NazwaTypRola
I. P.osoba_fizycznaskarżąca
P. Spółka Akcyjna w Ł. R.spółkauczestnik postępowania
B.inneuczestnik postępowania
I. P.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
Skarb Państwa - Starosta Powiatu B.organ_państwowyuczestnik postępowania
Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Skarbu Państwaorgan_państwowyinna strona (koszty)

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wznowienia postępowania w przypadku wykrycia nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zażalenia na postanowienia sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad zwrotu kosztów postępowania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 406

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy sytuacji, gdy strona nie mogła skorzystać z nowych dowodów lub okoliczności.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu w sprawach, w których przepisy szczególne nie regulują danego zagadnienia.

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznania zażalenia przez Sąd drugiej instancji (tu: Sąd Najwyższy).

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zażalenia na postanowienia sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego i zażaleniowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowe okoliczności i dowody muszą być „nieujawnialne” dla strony, a nie wynikać z jej zaniedbania. Skarżąca miała możliwość powołania dowodów i wyjaśnienia okoliczności w poprzednim postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Powołane zdjęcia lotnicze i zeznania świadka stanowią nowe dowody w sprawie.

Godne uwagi sformułowania

nowe okoliczności faktyczne i środki dowodowe, z których nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu powinny one być zatem dla strony skarżącej „nieujawnialne” nie zachodzi, gdy obiektywnie istniała możliwość ich powołania, a strona z takiej możliwości nie skorzystała na skutek swojej opieszałości, zaniedbania, zapomnienia, czy błędnej oceny co do potrzeby ich powołania.

Skład orzekający

Henryk Pietrzkowski

przewodniczący

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Dariusz Zawistowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., w szczególności definicji „nowych okoliczności faktycznych i środków dowodowych” oraz wymogu „nieujawnialności”."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej (skarga o wznowienie postępowania) i konkretnego rodzaju dowodów (zdjęcia lotnicze, zeznania świadków).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej – możliwości wznowienia postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak sąd interpretuje wymóg „nowych” dowodów i okoliczności.

Kiedy można wznowić postępowanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 81/13
POSTANOWIENIE
Dnia 4 grudnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący)
‎
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
‎
SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca)
w sprawie ze skargi I. P.
‎
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem
Sądu Okręgowego w P.
z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt II Ca
[…]
z wniosku P.
[…]
Spółki Akcyjnej w Ł. R.
[…]
B.
‎
przy uczestnictwie I. P.
oraz Skarbu Państwa - Starosty Powiatu B.
‎
o zasiedzenie służebności,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 4 grudnia 2013 r.
‎
zażalenia uczestniczki postępowania - skarżącej I. P.
na postanowienie Sądu Okręgowego w P.
‎
z dnia 21 czerwca 2013 r., sygn. akt II Ca
[…]
,
1. oddala zażalenie,
2. zasądza od skarżącej I. P. na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 1800 zł (tysiąc osiemset) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia 21 czerwca 2013 r. odrzucił skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem tego Sądu z dnia 6 maja 2010 r., wniesioną przez I. P., uznając, że skarga nie została oparta o ustawową podstawę wznowienia. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 403 § 2 k.p.c. w zw. z art. 406 i art. 13 § 2 k.p.c., art. 410 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 406 i art. 13 § 2 k.p.c. Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia przez uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarżąca jako podstawę wznowienia wskazała wykrycie nowych okoliczności faktycznych i środków dowodowych, z których nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, a którego przedmiotem było zasiedzenie służebności. Powołane przez nią okoliczności faktyczne dotyczyły zakresu robót związanych z przebudową urządzeń energetycznych oraz ich usytuowania, a jako nowy dowód dotyczący tych okoliczności skarżąca wskazała zdjęcia lotnicze z 1973 r. i 1983 r. oraz zeznania świadka W. K.. Sąd Okręgowy podniósł trafnie, że nowe okoliczności faktyczne i środki dowodowe w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. to takie okoliczności faktyczne i dowody, z których strona nie mogła skorzystać w prawomocnie zakończonym postępowaniu. Powinny one być zatem dla strony skarżącej „nieujawnialne”. Taki przypadek nie zachodzi, gdy obiektywnie istniała możliwość ich powołania, a strona z takiej możliwości nie skorzystała na skutek swojej opieszałości, zaniedbania, zapomnienia, czy błędnej oceny co do potrzeby ich powołania. Sąd Okręgowy stwierdził, że z akt sprawy o zasiedzenie wynika, że fakt modernizacji urządzeń energetycznych w 1979 r. był skarżącej już wówczas znany i wskazał zasadnie, że skarżąca miała obiektywnie możliwość uzyskania zdjęć lotniczych powołanych jako nowe dowody już w toku postępowania w  sprawie o zasiedzenie i przy zachowaniu należytej staranności mogła w sprawie o zasiedzenie wyjaśnić okoliczności, na które powołuje się w skardze, bowiem świadek W. K. składał już zeznania dotyczące wymiany słupów linii energetycznej. Trafna była zatem ocena Sądu Okręgowego, że skarga o wznowienie postępowania nie została oparta o podstawę wznowienia określoną w art. 403 § 2 k.p.c.
Z tych względów zażalenie było pozbawione uzasadnionych podstaw i podlegało oddaleniu na podstawie art. 394
1
§ 2 k.p.c. w zw. z art. 398
14
k.p.c.
O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1, art. 394
1
§ 2 i art. 398
21
k.p.c., stosownie do jego wyniku.
aw
db

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI