II Cz 802/14

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2014-12-16
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
koszty procesuzażaleniesytuacja materialnaart. 98 kpcart. 102 kpczadłużenie czynszoweopróżnienie lokalu

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie o kosztach procesu, uznając, że jego trudna sytuacja materialna nie uzasadnia odstąpienia od obciążenia go kosztami wygranej sprawy przez powoda.

Pozwany wniósł zażalenie na postanowienie o kosztach procesu, domagając się jego zmiany ze względu na trudną sytuację materialną. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, wskazując, że choć art. 102 kpc przewiduje wyjątki od zasady ponoszenia kosztów przez stronę przegrywającą, to w tej sprawie nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności. Trudna sytuacja materialna pozwanego, który doprowadził do znacznego zadłużenia czynszowego i nie opuścił lokalu, nie zwalnia go z odpowiedzialności za koszty procesu.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 2 września 2014 roku, dotyczące kosztów procesu w sprawie o zapłatę i opróżnienie lokalu mieszkalnego. Sąd Rejonowy nakazał pozwanemu opróżnienie lokalu, ustalił brak uprawnienia do lokalu socjalnego i zasądził od pozwanego na rzecz powódki (Gminy Miasta B.) kwotę 320 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, zgodnie z ogólną regułą odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 § 1 kpc). Pozwany wniósł zażalenie, domagając się zmiany postanowienia w przedmiocie kosztów, powołując się na swoją trudną sytuację materialną (bezrobotny, dochód poniżej 350 zł miesięcznie). Sąd Okręgowy oddalił zażalenie. Podkreślono, że zgodnie z art. 98 § 1 kpc koszty procesu ponosi strona przegrywająca, czyli w tym przypadku pozwany. Wyjątek przewidziany w art. 102 kpc (szczególnie uzasadnione przypadki odstąpienia od obciążania kosztami) nie znalazł zastosowania. Sąd wskazał, że trudna sytuacja materialna pozwanego nie zwalnia go z odpowiedzialności za koszty, zwłaszcza że doprowadził do zadłużenia czynszowego w wysokości 15 000 zł i zmuszenia powoda do wytoczenia powództwa. Sąd uznał, że zasady słuszności nie przemawiają za odstąpieniem od obciążenia pozwanego kosztami, a rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego jest prawidłowe. W konsekwencji, na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc, zażalenie zostało oddalone. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 kpc w zw. z art. 108 § 1 kpc oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, zasądzając od pozwanego na rzecz powódki kwotę 60 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, trudna sytuacja materialna strony przegrywającej nie jest wystarczającym uzasadnieniem do odstąpienia od obciążenia jej kosztami procesu na podstawie art. 102 kpc, jeśli nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności, które czyniłyby takie obciążenie sprzecznym z powszechnym odczuciem sprawiedliwości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 102 kpc stanowi wyjątek od reguły odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 kpc) i nie może być wykładany rozszerzająco. W realiach sprawy, gdzie pozwany doprowadził do znacznego zadłużenia czynszowego i zmuszenia powoda do wytoczenia powództwa, jego trudna sytuacja materialna nie stanowiła szczególnie uzasadnionego przypadku uzasadniającego odstąpienie od obciążenia go kosztami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Gmina Miasta B.

Strony

NazwaTypRola
Gmina Miasta B.organ_państwowypowódka
S. M.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zgodnie z regułą, koszty procesu ponosi strona przegrywająca.

Pomocnicze

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Przewiduje wyjątek od zasady ponoszenia kosztów przez stronę przegrywającą, pozwalający na odstąpienie od obciążenia kosztami w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje postępowanie zażaleniowe.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 6 pkt 1 w zw. z § 12 ust. 2 pkt 1

Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwany ponosi koszty procesu zgodnie z art. 98 § 1 kpc. Trudna sytuacja materialna pozwanego nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 102 kpc. Pozwany doprowadził do zadłużenia czynszowego i zmuszenia powoda do wytoczenia powództwa.

Odrzucone argumenty

Pozwany argumentował, że jego trudna sytuacja materialna powinna uzasadniać odstąpienie od obciążenia go kosztami procesu na podstawie art. 102 kpc.

Godne uwagi sformułowania

Nie sposób w takie sytuacji przyjąć, by koszty procesu miała ponieść wygrywająca proces strona powodowa. Zasady słuszności warunkujące zastosowanie instytucji zawartej w art. 102 kpc obejmują wystąpienie w sprawie wypadków szczególnie uzasadnionych, które powodują że zasądzenie kosztów na rzecz wygrywającego przeciwnika w całości, a nawet w części, byłoby sprzeczne z powszechnym odczuciem sprawiedliwości oraz zasadami współżycia społecznego. Przepis ten nie może być wykładany rozszerzająco, jako unormowanie szczególne.

Skład orzekający

Bogumił Goraj

przewodniczący

Maria Leszczyńska

sędzia

Tomasz Adamski

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 102 kpc w kontekście trudnej sytuacji materialnej strony przegrywającej, zwłaszcza w sprawach dotyczących zadłużenia czynszowego i eksmisji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i nie stanowi przełomu w orzecznictwie. Sytuacja materialna musi być oceniana indywidualnie w kontekście całokształtu okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o kosztach procesu i wyjątku od nich (art. 102 kpc), co jest istotne dla prawników procesowych. Pokazuje, że trudna sytuacja materialna nie zawsze zwalnia z odpowiedzialności za koszty.

Czy bieda zwalnia z kosztów sądowych? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 60 PLN

zwrot kosztów procesu: 320 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 802/14 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Bogumił Goraj Sędziowie: SO Maria Leszczyńska SO Tomasz Adamski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014 roku w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Gminy Miasta B. przeciwko: S. M. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie zawarte w punkcie 3 wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 2 września 2014 roku sygn. akt I C 1446/14 postanawia: 1.oddalić zażalenie; 2. zasądzić od pozwanego na rzecz powódki kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego; II Cz 802/14 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 2 września 2014 roku Sąd Rejonowy w Bydgoszczy nakazał pozwanemu, aby opróżnił, opuścił i wydał powódce lokal mieszkalny, ustalił, iż pozwanemu nie przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego i zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 320 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd I instancji wskazał, że o kosztach orzekł zgodnie z ogólną regułą odpowiedzialności za wynik procesu ( art. 98 § 1 kpc ). Zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów procesu wniósł pozwany domagając się jego zmiany poprzez nieobciążanie go kosztami procesu. W uzasadnieniu podał, że jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku, a utrzymuje się jedynie z prac dorywczych, z których miesięczny dochód nie przekracza 350 złotych miesięcznie. Powód w odpowiedzi na zażalenie wniósł o jego oddalenie i o zasądzenie od pozwanego kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie zażaleniowe, wskazując, że rozstrzygnięcie sądu I instancji jest słuszne. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z reguła określoną w art. 98 § 1 kpc koszty procesu ponosi strona przegrywająca proces, w niniejszej sprawie zatem pozwany. W art. 102 kpc przewidziany jest wyjątek od powyższej zasady pozwalający - w szczególnie uzasadnionych przypadkach - na odstąpienie od obciążania obowiązkiem zwrotu przeciwnikowi kosztów procesu. Z sytuacją taką nie mamy jednak do czynienia w przedmiotowej sprawie. Pozwany, jak wskazuje, znajduje się w trudniej sytuacji materialnej. Nie zwalnia go to jednak w żadnej mierze od podejmowania działań w celu uniknięcia kreowania dodatkowo obciążających go długów. Z akt sprawy wynika, że zajmując lokal mieszkalny przez szereg lat nie uiszczał opłat czynszowych doprowadzając do zadłużenia z tego tytułu rzędu 15.000 złotych. Następnie wezwany do opuszczenia lokalu mieszkalnego nie uczynił tego, zmuszając powoda do wystąpienia z niniejszym powództwem. Nie sposób w takie sytuacji przyjąć, by koszty procesu miała ponieść wygrywająca proces strona powodowa. Zasady słuszności warunkujące zastosowanie instytucji zawartej w art. 102 kpc obejmują wystąpienie w sprawie wypadków szczególnie uzasadnionych, które powodują że zasądzenie kosztów na rzecz wygrywającego przeciwnika w całości, a nawet w części, byłoby sprzeczne z powszechnym odczuciem sprawiedliwości oraz zasadami współżycia społecznego (por. postanowienie Sadu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2013 roku, V Cz 132/12) . Przepis ten nie może być wykładany rozszerzająco, jako unormowanie szczególne. W realiach niniejszego procesu ani charakter sprawy, ani przyczyna uwzględnienia powództwa, ani też sytuacja majątkowa pozwanego (który nie mając pracy, nie jest też formalnie zarejestrowany jako bezrobotny) nie przemawiają za możliwością zastosowania regulacji opisanej w rat, 102 kpc , a rozstrzygnięcie sądu I instancji co do obciążenia pozwanego kosztami procesu - zarówno co do zasady, jak i co do wysokości - jest prawidłowe. Wobec powyższego Sąd Okręgowy zażalenie uznał za bezzasadne i na podstawie przepisów art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc je oddalił. O kosztach postępowania odwoławczego sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 kpc w zw. z art. 108 § 1 kpc i § 6 pkt 1 w zw. z § 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, wskazując że z przyczyn podanych wcześniej także odnoście tych kosztów sąd nie znalazł podstaw do odstąpienia od obciążenia powoda tymi kosztami ( art. 102 kpc ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI