II Cz 800/15

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2016-01-19
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteŚredniaokręgowy
księgi wieczystenieruchomościdzierżawapostępowanie wieczystoksięgowezażalenieuzgodnienie stanu prawnego

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na postanowienie o wyłączeniu żądania wpisania umowy dzierżawy do rozpoznania w postępowaniu wieczystoksięgowym, uznając je za zasadne.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał zażalenie A. D. na postanowienie Sądu Rejonowego w Jarocinie, które wyłączyło żądanie wpisania umowy dzierżawy do księgi wieczystej do rozpoznania w osobnym postępowaniu wieczystoksięgowym. Sąd Okręgowy uznał, że takie wyłączenie jest zasadne, ponieważ postępowanie wieczystoksięgowe jest właściwe do ujawniania praw, takich jak dzierżawa, i nie jest sprzeczne z toczącym się postępowaniem o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy, rozpoznał zażalenie A. D. na postanowienie Sądu Rejonowego w Jarocinie z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt I C 172/14. Sąd Rejonowy wyłączył żądanie powodów A. D. i E. D. o nakazanie wpisania prawa umowy dzierżawy zawartej z S. M. do księgi wieczystej do rozpoznania w postępowaniu wieczystoksięgowym. A. D. zaskarżył to postanowienie, argumentując, że żądanie zostało zgłoszone w ramach postępowania o uzgodnienie stanu księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, którego celem jest wykreślenie wzmianek o egzekucji i umożliwienie ujawnienia prawa dzierżawy. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, stwierdzając, że zgodnie z ustawą o księgach wieczystych i hipotece, prawo dzierżawy może być ujawnione w księdze wieczystej, a postępowanie wieczystoksięgowe, prowadzone przez wydział ksiąg wieczystych sądów rejonowych w trybie nieprocesowym, jest właściwe do rozpoznania takiego wniosku. Sąd podkreślił, że istnienie wpisów o wszczęciu egzekucji nie stoi na przeszkodzie ujawnieniu prawa dzierżawy, a skutki zajęcia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym należy wiązać z momentem doręczenia wezwania komornika. Sąd odrzucił również argument skarżącego dotyczący ograniczenia kręgu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o wpis, wskazując, że powództwo o usunięcie niezgodności stanu prawnego księgi z rzeczywistym stanem prawnym może wytoczyć tylko osoba uprawniona do złożenia wniosku o wpis.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, żądanie wpisania umowy dzierżawy powinno być rozpoznane w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Uzasadnienie

Postępowanie wieczystoksięgowe jest właściwe do ujawniania praw, takich jak prawo dzierżawy, w księdze wieczystej. Wyłączenie tego żądania do odrębnego postępowania wieczystoksięgowego jest zgodne z przepisami ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz Prawa o ustroju sądów powszechnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

pozwani

Strony

NazwaTypRola
A. D.osoba_fizycznapowód
E. D.osoba_fizycznapowód
(...) Sp. z o.o. z siedzibą w Ż.spółkapozwany
(...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W.spółkapozwany
R. O.osoba_fizycznapozwany
S. M.osoba_fizycznastrona umowy dzierżawy

Przepisy (12)

Główne

u.k.w.h. art. 16 § 1 i 2

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

W księdze wieczystej mogą zostać ujawnione m.in. prawa osobiste tj. prawo dzierżawy.

u.k.w.h. art. 23

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Prowadzenie ksiąg wieczystych należy do właściwości sądów rejonowych.

p.u.s.p. art. 12 § § 1a pkt 4

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Do prowadzenia ksiąg wieczystych właściwy jest wydział ksiąg wieczystych.

k.p.c. art. 626 § 1 i nast.

Kodeks postępowania cywilnego

Postępowanie wieczystoksięgowe prowadzone jest w trybie nieprocesowym.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala apelację w razie jej nieuwzględnienia.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania procesowego stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań.

u.k.w.h. art. 10

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Powództwo o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym.

k.p.c. art. 626 § 2 § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Określa krąg podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o wpis w księdze wieczystej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 930 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Skutki zajęcia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym należy wiązać z chwilą doręczenia dłużnikowi wezwania komornika.

k.p.c. art. 930 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 925 § 1 zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie wieczystoksięgowe jest właściwe do ujawniania prawa dzierżawy. Wyłączenie żądania do odrębnego postępowania wieczystoksięgowego jest zgodne z przepisami. Skutki zajęcia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym nie uniemożliwiają ujawnienia prawa dzierżawy. Krąg osób uprawnionych do wniesienia powództwa o usunięcie niezgodności jest węższy niż krąg osób uprawnionych do złożenia wniosku o wpis.

Odrzucone argumenty

Żądanie wpisania umowy dzierżawy powinno być rozpoznane w ramach postępowania o uzgodnienie stanu księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Istnienie kwestionowanych wpisów (o wszczęciu egzekucji) uniemożliwia ujawnienie prawa dzierżawy. Postępowanie wieczystoksięgowe ogranicza krąg podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o wpis.

Godne uwagi sformułowania

trafnie Sąd Rejonowy uznał, że wniosek powodów o dokonanie przedmiotowych wpisów prawa dzierżawy powinien być rozpoznany w innym trybie, w postępowaniu wieczystoksięgowym. Przeciwko takiej konstatacji nie przemawia fakt, że przed Sądem Rejonowym w Jarocinie toczy się postępowanie o uzgodnienie stanu księgi wieczystej (...) z rzeczywistym stanem prawnym... Przyjmuje się bowiem, że powództwo na podstawie art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece i art. 626 2 § 5 k.p.c. (...) może wytoczyć tylko osoba uprawniona do złożenia wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej.

Skład orzekający

Wojciech Vogt

przewodniczący

Barbara Mokras

sędzia-sprawozdawca

Janusz Roszewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących właściwości sądu i trybu postępowania w sprawach o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym oraz ujawniania w księgach wieczystych prawa dzierżawy, zwłaszcza w kontekście toczącego się postępowania egzekucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia żądania do odrębnego postępowania wieczystoksięgowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych związanych z księgami wieczystymi i postępowaniem wieczystoksięgowym, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Kiedy żądanie wpisu do księgi wieczystej powinno trafić do osobnego postępowania?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 800/15 POSTANOWIENIE K. , dnia 19 stycznia 2016 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt Sędziowie: SSO Barbara Mokras – spr. SSO Janusz Roszewski po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2016 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa A. D. , E. D. przeciwko (...) Sp. z o.o. z siedzibą w Ż. (dawniej (...) Sp. z o.o. z siedzibą w Ż. ), (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. , R. O. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w przedmiocie zażalenia A. D. na postanowienie Sądu Rejonowego w Jarocinie z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt I C 172/14 p o s t a n a w i a : oddalić zażalenie. SSO Barbara Mokras SSO Wojciech Vogt SSO Janusz Roszewski Sygn. akt II Cz 800/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Jarocinie wyłączył żądanie powodów A. D. i E. D. o nakazanie wpisania prawa umowy dzierżawy zawartej pomiędzy powodami a S. M. w dniu 20 maja 2013 r. do księgi wieczystej (...) do rozpoznania w postępowaniu wieczystoksięgowym. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. D. zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Skarżący wskazał, że przedmiotowe żądanie wpisania umowy dzierżawy zostało zgłoszone w ramach postępowania o uzgodnienie stanu księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, którego przedmiotem jest wykreślenie w dziale III przedmiotowych ksiąg wieczystych wzmianek o wszczęciu egzekucji z nieruchomości i – w konsekwencji – stworzenia możliwości ujawnienia w tych księgach wieczystych prawa wynikającego z umowy dzierżawy nieruchomości. Dlatego brak jest podstaw do wyłączenia żądania powodów A. D. i E. D. wpisania prawa umowy dzierżawy zawartej pomiędzy powodami a S. M. w dniu 20 maja 2013 r. do księgi wieczystej (...) do rozpoznania w postępowaniu wieczystoksięgowym. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak zasadnie wskazał Sąd Rejonowy, stosownie do przepisu art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r., poz. 707 ze zm.) w księdze wieczystej mogą zostać ujawnione m.in. prawa osobiste tj. prawo dzierżawy. Zgodnie z art. 23 zd. 1 powołanej ustawy prowadzenie ksiąg wieczystych należy do właściwości sądów rejonowych. W myśl natomiast art. 12 § 1a pkt 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 133 ze zm.) do prowadzenia ksiąg wieczystych właściwy jest wydział ksiąg wieczystych. Postępowanie wieczystoksięgowe prowadzone jest w trybie nieprocesowym, na podstawie art. 626 1 i nast. k.p.c. Z powyższego wynika, że trafnie Sąd Rejonowy uznał, że wniosek powodów o dokonanie przedmiotowych wpisów prawa dzierżawy powinien być rozpoznany w innym trybie, w postępowaniu wieczystoksięgowym. Przeciwko takiej konstatacji nie przemawia fakt, że przed Sądem Rejonowym w Jarocinie toczy się postępowanie o uzgodnienie stanu księgi wieczystej (...) z rzeczywistym stanem prawnym, którego przedmiotem jest wykreślenie w dziale III przedmiotowych ksiąg wieczystych wpisów o wszczęciu egzekucji z nieruchomości. Według skarżącego, istnienie kwestionowanych wpisów uniemożliwia ujawnienie w tych księgach wieczystych prawa wynikającego z umowy dzierżawy nieruchomości. Tymczasem przedmiotowe skutki należy wiązać – z pewnymi wyjątkami – z faktem zajęcia w postępowaniu egzekucyjnym nieruchomości, które następuje z chwilą doręczenia dłużnikowi wezwania komornika do zapłaty, co wynika z przepisu art. 930 § 4 k.p.c. w zw. z art. 930 § 1 k.p.c. i art. 925 § 1 zd. 1 k.p.c. Nie jest także słuszne stanowisko skarżącego, że przeciwko zasadności zaskarżonego postanowienia przemawia fakt ograniczenia przez postępowanie wieczystoksięgowe kręgu podmiotów, którym przysługuje uprawnienie do złożenia wniosku o wpis w księdze wieczystej. Przyjęcie tego zapatrywania nakazywałoby uznanie, że krąg osób uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o wpis w księdze wieczystej jest węższy od kręgu osób uprawnionych do wniesienia powództwa o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Tymczasem relacja jest odwrotna. Przyjmuje się bowiem, że powództwo na podstawie art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece i art. 626 2 § 5 k.p.c. , na podstawie którego wniosek o dokonanie wpisu może złożyć właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić, albo wierzyciel, jeżeli przysługuje mu prawo, które może być wpisane w księdze wieczystej, może wytoczyć tylko osoba uprawniona do złożenia wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej (zob. uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15.03.2006 r., III CZP 106/05, OSNC 2006/10/160). Mając na uwadze powyższe – na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. - Sąd Okręgowy orzekł, jak w sentencji. SSO Barbara Mokras SSO Wojciech Vogt SSO Janusz Roszewski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI