II CZ 8/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie K. P. na zarządzenie Sądu Apelacyjnego o zwrocie skargi o wznowienie postępowania, które nastąpiło z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego w kwocie 300 zł. Powódka domagała się uchylenia tego zarządzenia oraz postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 19 lipca 2005 r., które częściowo odmówiło jej zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na bardzo trudną sytuację majątkową. Sąd Najwyższy stwierdził, że dopuszczalne jest rozpoznanie przez Sąd Najwyższy nie zaskarżalnych postanowień sądu drugiej instancji, które miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w tym postanowienia o odmowie zwolnienia od wpisu. Analizując sytuację materialną powódki, Sąd Najwyższy uznał, że dowody zgromadzone w sprawie (bezrobocie, niskie dochody z zapomogi, brak majątku) jednoznacznie wskazywały na brak możliwości uiszczenia wpisu w kwocie 300 zł bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W związku z tym, Sąd Apelacyjny naruszył art. 113 § 1 k.p.c., a wadliwe postanowienie doprowadziło do bezpodstawnego zwrotu skargi. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie o zwrocie skargi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących rozpoznawania przez Sąd Najwyższy nie zaskarżalnych postanowień w postępowaniu zażaleniowym oraz oceny sytuacji majątkowej przy wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej ze skargą o wznowienie postępowania i zażaleniem na zarządzenie o zwrocie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym dopuszczalne jest zgłoszenie wniosku o rozpoznanie nie zaskarżalnego postanowienia sądu drugiej instancji, które miało wpływ na zwrot skargi, po upływie terminu do wniesienia zażalenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym skuteczne jest zgłoszenie również w toku tego postępowania, po upływie terminu do wniesienia zażalenia, wniosku o rozpoznanie postanowień, o których mowa w art. 380 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu kasacyjnym, a w zakresie nieuregulowanym przez art. 394(1) § 3 k.p.c. stosuje przepisy o postępowaniu apelacyjnym, które jest postępowaniem merytorycznym dopuszczającym zgłaszanie nowych wniosków.
Czy sąd apelacyjny prawidłowo ocenił sytuację majątkową powódki, odmawiając jej pełnego zwolnienia od wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd apelacyjny błędnie ocenił sytuację majątkową powódki, nie znajdując podstaw do odmowy pełnego zwolnienia od wpisu sądowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że dowody obrazujące sytuację powódki (bezrobocie, niskie dochody, brak majątku) wskazywały na brak możliwości uiszczenia wpisu w kwocie 300 zł bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, co spełniało przesłanki zwolnienia od kosztów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. P. | osoba_fizyczna | skarżąca (powódka) |
| J. P. | osoba_fizyczna | powódka |
| Spółdzielnia Mieszkaniowa "O." w P. | spółka | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 113 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki zwolnienia od kosztów sądowych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznawania przez sąd nie zaskarżalnych postanowień, które miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
u.k.s.c. art. 16 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa prawna zarządzenia o zwrocie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu.
k.p.c. art. 394(1) § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zażalenia na zarządzenie przewodniczącego sądu drugiej instancji o zwrocie skargi.
k.p.c. art. 398
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania przed Sądem Najwyższym.
k.p.c. art. 398(13)
Kodeks postępowania cywilnego
Ogranicza zakres kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym i wprowadza zakaz zgłaszania nowych faktów, dowodów i wniosków.
k.p.c. art. 398(21)
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu apelacyjnym w postępowaniu zażaleniowym przed SN.
k.p.c. art. 394(1) § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przepisy o postępowaniu kasacyjnym stosowane w postępowaniu zażaleniowym przed SN.
k.p.c. art. 398(16)
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego zarządzenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dopuszczalność rozpoznania przez Sąd Najwyższy nie zaskarżalnych postanowień sądu drugiej instancji, które miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, po upływie terminu do wniesienia zażalenia. • Trudna sytuacja majątkowa powódki uzasadniająca pełne zwolnienie od kosztów sądowych.
Godne uwagi sformułowania
Dopuszczalność odpowiedniego stosowania art. 380 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym budziła kontrowersje. • Oddalenie wniosku w tym zakresie doprowadziło do zwrotu skargi, pozbawiając powódkę prawa do sądu. • W tym zakresie zatem, zgodnie z art. 398(21) w zw. z art. 394(1) § 3 k.p.c., w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym mają zastosowanie przepisy o postępowaniu apelacyjnym, które jest postępowaniem merytorycznym, mającym na celu ponowne, całościowe rozpoznanie sprawy i w którym dopuszczalne jest zgłaszanie także po upływie terminu do wniesienia apelacji wniosków i zarzutów jakich strona nie mogła zgłosić w pierwszej instancji.
Skład orzekający
Irena Gromska-Szuster
przewodniczący-sprawozdawca
Krzysztof Pietrzykowski
członek
Krzysztof Strzelczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozpoznawania przez Sąd Najwyższy nie zaskarżalnych postanowień w postępowaniu zażaleniowym oraz oceny sytuacji majątkowej przy wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej ze skargą o wznowienie postępowania i zażaleniem na zarządzenie o zwrocie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów o kosztach sądowych i jak Sąd Najwyższy może interweniować w celu ochrony prawa do sądu, nawet w skomplikowanych sytuacjach proceduralnych.
“Sąd Najwyższy: Nawet 300 zł wpisu nie może pozbawić prawa do sądu, gdy sytuacja materialna jest trudna.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.