II Cz 786/13

Sąd Okręgowy w SzczecinieSzczecin2013-10-03
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
pomoc prawnaadwokat z urzędukoszty sądowezażaleniepostępowanie cywilnezasiedzenie

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Rejonowego o odmowie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, uznając, że nie zachodzi potrzeba jego udziału w sprawie.

Wnioskodawczyni M. H. (1) złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego, który oddalił jej wniosek o przyznanie pomocy prawnej z urzędu. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, uznał je za bezzasadne. Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami, ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest możliwe, gdy jego udział w sprawie jest potrzebny. W ocenie Sądu Okręgowego, charakter sprawy (zasiedzenie) nie był skomplikowany, a wnioskodawczyni wykazywała się wystarczającą aktywnością procesową i nieporadnością, aby samodzielnie prowadzić sprawę. Samo przekonanie o niemożności poniesienia kosztów wynagrodzenia adwokata nie było wystarczające do uwzględnienia wniosku.

Sąd Okręgowy w Szczecinie rozpoznał zażalenie M. H. (1) na postanowienie Sądu Rejonowego, który oddalił jej wniosek o przyznanie pomocy prawnej z urzędu. Sąd Rejonowy uzasadnił swoją decyzję tym, że pisma wnioskodawczyni były poprawne, poparte dowodami, a ona sama terminowo wykonywała zarządzenia, co nie uzasadniało ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za bezzasadne. Wskazał, że zgodnie z art. 117 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym od 2010 r., sąd uwzględni wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, jeżeli uzna jego udział za potrzebny. Potrzeba ta może wynikać z nieporadności strony, skomplikowanego charakteru sprawy lub faktycznej niezdolności do samodzielnego działania. Sąd Okręgowy stwierdził, że w tej konkretnej sprawie (zasiedzenie) nie wystąpiły takie okoliczności. Charakter sprawy nie wymagał pogłębionej wiedzy prawniczej, a wnioskodawczyni wykazywała się aktywnością procesową, składając wnioski, wykonując zobowiązania i korzystając ze środków odwoławczych. Jej pisma były wystarczająco jasne do wyartykułowania stanowiska. Nie stwierdzono również problemów zdrowotnych uniemożliwiających samodzielne działanie. W związku z tym, samo powołanie się na niemożność poniesienia kosztów wynagrodzenia adwokata nie było wystarczające do uwzględnienia wniosku. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie powinien zostać uwzględniony, jeśli nie zachodzi potrzeba udziału profesjonalnego pełnomocnika, nawet jeśli strona nie jest w stanie ponieść kosztów.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że potrzeba ustanowienia pełnomocnika z urzędu zależy od obiektywnych czynników, takich jak skomplikowanie sprawy lub nieporadność strony, a nie tylko od jej subiektywnego przekonania o braku możliwości poniesienia kosztów. W tym przypadku, charakter sprawy i aktywność wnioskodawczyni nie uzasadniały ustanowienia pełnomocnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy

Strony

NazwaTypRola
M. H. (1)osoba_fizycznawnioskodawczyni
I. H.osoba_fizycznauczestnik
D. H.osoba_fizycznauczestnik
M. H. (2)osoba_fizycznauczestnik
M. H. (3)osoba_fizycznauczestnik
B. H.osoba_fizycznauczestnik
B. K.osoba_fizycznauczestnik
W. H.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 117 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego.

k.p.c. art. 117 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Osoba fizyczna, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

k.p.c. art. 117 § § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd uwzględni wniosek, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny.

Pomocnicze

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 4 § ust. 2

Wskazuje, że w rozpatrywanej sprawie zastosowanie znajduje przepis art. 117 k.p.c. w brzmieniu nadanym mu od dnia 19 kwietnia 2010 r.

k.p.c. art. 5

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może udzielać stronom występującym w sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Charakter sprawy (zasiedzenie) nie jest skomplikowany pod względem faktycznym lub prawnym. Wnioskodawczyni nie wykazała nieporadności w prowadzeniu sprawy. Wnioskodawczyni aktywnie uczestniczy w postępowaniu, składając wnioski i korzystając ze środków odwoławczych. Samo subiektywne przekonanie o niemożności poniesienia kosztów nie jest wystarczające do ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Odrzucone argumenty

Wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata.

Godne uwagi sformułowania

udział profesjonalnego pełnomocnika w sprawie sąd może uznać za potrzebny badając okoliczności konkretnej sprawy. Potrzeba zaś udziału w sprawie profesjonalnego pełnomocnika może wynikać między innymi z nieporadności strony, skomplikowanego charakteru sprawy pod względem faktycznym lub prawnym, czy też faktycznej niezdolności strony do samodzielnego działania w sprawie. Samo subiektywne przekonanie wnioskodawcy, że nie poradzi sobie w samodzielnym wytoczeniu i prowadzeniu procesu nie uzasadnia uwzględnienia jego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Skład orzekający

Iwona Siuta

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawach, gdzie strona powołuje się na brak środków finansowych, ale nie wykazuje nieporadności lub skomplikowania sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów k.p.c. dotyczących pomocy prawnej z urzędu i ich interpretacji w kontekście indywidualnej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kryteria przyznawania pomocy prawnej z urzędu, co jest istotne dla praktyków prawa i osób potrzebujących wsparcia prawnego, ale nie jest to sprawa o szerokim zainteresowaniu publicznym.

Kiedy sąd odmówi Ci darmowego prawnika? Kluczowe kryteria przyznawania pomocy prawnej z urzędu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 786/13 POSTANOWIENIE Dnia 3 października 2013 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Iwona Siuta po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 października 2013 r. w S. sprawy z wniosku M. H. (1) z udziałem I. H. , D. H. , M. H. (2) , M. H. (3) , B. H. , B. K. i W. H. o zasiedzenie na skutek zażalenia M. H. (1) na postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 18 marca 2013 r., sygn. akt II Ns 3060/12 postanawia: oddalić zażalenie. Sygn. akt II Cz 786/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 marca 2013 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie zwolnił M. H. (1) od kosztów sądowych w całości (punkt 1) oraz oddalił jej wniosek o przyznanie pomocy prawnej z urzędu (punkt 2). Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 powyższego postanowienia Sąd mając na uwadze przepis art. 117 k.p.c. wskazał, iż nie ma podstaw do uwzględniania wniosku M. H. (1) o przyznanie jej pomocy prawnej z urzędu. Sąd stwierdził, iż składane przez wnioskodawczynię pisma cechuje względna poprawność i rzeczowość, nadto są poparte właściwymi dowodami oraz wnioskodawczyni wykonuje zarządzenia Przewodniczącego terminowo. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, iż ustanowienie dla wnioskodawczyni pełnomocnika z urzędu nie jest konieczne. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła M. H. (1) . Skarżąca podniosła, iż nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie M. H. (1) okazało się bezzasadne i jako takie podlegało oddaleniu. W pierwszej kolejności Sąd Okręgowy wskazuje, iż zgodnie z dyspozycją art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r., Nr 7, poz. 45) w rozpatrywanej sprawie zastosowanie znajduje przepis art. 117 k.p.c. w brzmieniu nadanym mu od dnia 19 kwietnia 2010 r., czego jednak Sąd Rejonowy wydając zaskarżone postanowienie w dniu 20 marca 2013 r. z niewiadomych przyczyn nie uwzględnił. W następstwie zaś wymienionej nowelizacji przepis art. 117 § 1 k.p.c. otrzymał brzmienie: strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego . Z kolei § 2 tego przepisu stanowi, że osoba fizyczna, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny . Ponadto w myśl § 5 wymienionego przepisu sąd uwzględni wniosek, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny . Należy przy tym wyjaśnić, iż udział profesjonalnego pełnomocnika w sprawie sąd może uznać za potrzebny badając okoliczności konkretnej sprawy. Potrzeba zaś udziału w sprawie profesjonalnego pełnomocnika może wynikać między innymi z nieporadności strony, skomplikowanego charakteru sprawy pod względem faktycznym lub prawnym, czy też faktycznej niezdolności strony do samodzielnego działania w sprawie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia (...) ; postanowienie Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia (...) ). Jednocześnie Sąd Apelacyjny w (...) w postanowieniu z dnia (...) ) stwierdził, iż samo subiektywne przekonanie wnioskodawcy, że nie poradzi sobie w samodzielnym wytoczeniu i prowadzeniu procesu nie uzasadnia uwzględnienia jego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu . Mając powyższe uwagi na względzie Sąd Odwoławczy doszedł do przekonania, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły takie okoliczności, które przemawiałyby za tym, iż udział profesjonalnego pełnomocnika jest wnioskodawczyni potrzebny. Po pierwsze z akt sprawy nie wynika, aby w kontekście faktycznym i prawnym do właściwego prowadzenia tej sprawy wymagana była pogłębiona wiedza prawnicza, co oznacza iż charakter tej sprawy nie jest skomplikowany pod względem faktycznym lub prawnym. Wymaga w tym miejscu zaakcentować, iż z przepisu art. 5 k.p.c. wynika, że w razie uzasadnionej potrzeby sąd może udzielać stronom występującym w sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych. Po drugie dotychczasowa aktywność wnioskodawczyni w sprawie nie daje podstaw do przyjęcia, iż jest ona nieporadna, a więc że nie jest w stanie wykorzystać prawnych możliwości prawidłowego prowadzenia sprawy. M. H. (1) podejmuje bowiem różnorodne czynności procesowe, w tym składa wnioski co do swoich żądań, wykonuje nałożone na nią zobowiązania, jak też wywodzi środki odwoławcze, a więc korzysta w szerokim zakresie z przysługujących jej praw. Sposób sformułowania przez wnioskodawczynię pism procesowych świadczy o tym, iż w sposób wystarczający dla zapewnienia prawidłowego toku postępowania i ochrony swych interesów, jest ona w stanie wyartykułować swoje stanowisko procesowe. Po trzecie nie ma też podstaw do przyjęcia, aby ze względu na stan zdrowia wnioskodawczyni nie była ona zdolna do samodzielnego działania w sprawie. Ponadto w rozpatrywanej sprawie nie pojawiły się inne okoliczności, które przemawiałyby za tym, iż udział w sprawie profesjonalnego pełnomocnika jest wnioskodawczyni potrzebny. Zatem wobec nie wystąpienia omawianej obligatoryjnej przesłanki ustanowienia pełnomocnika z urzędu - brak było podstaw do uwzględnienia w tym przedmiocie wniosku M. H. (1) . Tym samym powołanie się przez skarżącą na okoliczność, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata jest niewystarczające do uwzględniania jej wniosku. Zatem zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy słusznie oddalił ten wniosek. W świetle powyższych rozważań Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia. (...) (...) (...) (...) (...) (...) (...)