V CZ 84/11

Sąd Najwyższy2011-11-16
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
apelacjakoszty sądowezwolnienie od kosztówodrzucenie apelacjizażalenieSąd Najwyższypostępowanie apelacyjne

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji, uznając, że wniosek powoda o zwolnienie od opłat nie został rozpoznany.

Powód złożył apelację od wyroku Sądu Okręgowego, wnosząc jednocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Okręgowy odrzucił wniosek o zwolnienie, a następnie Sąd Apelacyjny odrzucił apelację z powodu nieuiszczenia opłaty. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego, stwierdzając, że pismo powoda z dnia 28 kwietnia 2011 r. należało potraktować jako wniosek o zwolnienie od opłaty, który nie został rozpoznany.

Sąd Okręgowy w wyroku z dnia 6 października 2010 r. oddalił powództwo A. G. przeciwko Leroy-Merlin Polska Sp. z o.o. i cofnął powodowi zwolnienie od kosztów sądowych, nakazując pobranie kwoty 573,50 zł. Powód złożył apelację i wniosek o zwolnienie od wpisu. Sąd Okręgowy odrzucił wniosek o zwolnienie, uznając go za niedopuszczalny. Następnie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 20 maja 2011 r. odrzucił zażalenie powoda na postanowienie o cofnięciu zwolnienia od kosztów, a także odrzucił apelację powoda z powodu nieuiszczenia opłaty w kwocie 5.500 zł, mimo wezwania. Powód złożył zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji, zarzucając nierozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów. Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie, ale nie z przyczyn wskazanych przez powoda. Sąd Najwyższy stwierdził, że wniosek o zwolnienie od kosztów został odrzucony przez Sąd Okręgowy, a cofnięcie zwolnienia podlega oddzielnemu zaskarżeniu. Jednakże, Sąd Apelacyjny pominął fakt, że w terminie do uiszczenia opłaty od apelacji, powód złożył pismo, które należało potraktować jako wniosek o zwolnienie od opłaty. Wniosek ten został uzupełniony przez powoda, a mimo to nie został rozpoznany przed odrzuceniem apelacji. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, pismo to należało potraktować jako wniosek o zwolnienie od opłaty od apelacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że mimo braku formalnego wniosku o zwolnienie od opłaty, treść pisma powoda i wskazanie na trudną sytuację materialną uzasadniały potraktowanie go jako takiego wniosku, który wymagał rozpoznania przed odrzuceniem apelacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

A. G.

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznapowód
"LEROY-MERLIN POLSKA" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapozwany
Towarzystwo Ubezpieczeń "Allianz Polska" Spółka Akcyjnaspółkainterwenient uboczny

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 398¹⁵ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia przez Sąd Najwyższy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Cofnięcie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddzielnemu zaskarżeniu.

k.p.c. art. 394 § § 1 pkt 9

Kodeks postępowania cywilnego

Oddzielne zażalenie składa się tylko wtedy, gdy strona nie składa środka zaskarżenia co do istoty (w odniesieniu do zwrotu kosztów, określenia zasad ponoszenia strony kosztów procesu, wymiaru opłaty lub zaliczki, obciążenia kosztami sądowymi).

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia apelacji z powodu nieuiszczenia opłaty.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania przed Sądem Najwyższym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo powoda z dnia 28 kwietnia 2011 r. należało potraktować jako wniosek o zwolnienie od opłaty od apelacji. Wniosek o zwolnienie od opłaty nie został rozpoznany przed odrzuceniem apelacji.

Odrzucone argumenty

Powód nie został rozpoznany do tej pory wniosek o zwolnienie powoda od kosztów sądowych zawarty w apelacji.

Godne uwagi sformułowania

Uszło jednak uwadze Sądu Apelacyjnego, że w wyznaczonym w wezwaniu do uiszczenia opłaty od apelacji, doręczonym pełnomocnikowi powoda 22 kwietnia 2011 r., terminie do wniesienia opłaty, powód osobiści złożył pismo procesowe, w którym został zawarty wniosek „o uchylenie nakazu zapłaty 5.500 złotych kosztów procesu Apelacji Sądu Apelacyjnego”. W tym stanie rzeczy, wobec nierozpoznania wniosku powoda o zwolnienie od opłaty od apelacji, przedwczesne było odrzucenie jego apelacji z powodu nieuiszczenia należnej opłaty sądowej.

Skład orzekający

Lech Walentynowicz

przewodniczący

Krzysztof Strzelczyk

sprawozdawca

Roman Dziczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych i odrzucania apelacji w przypadku nierozpoznania takich wniosków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważny aspekt procedury cywilnej dotyczący wniosków o zwolnienie od kosztów i ich wpływu na możliwość rozpoznania apelacji. Jest to istotne dla praktyków prawa.

Nierozpoznany wniosek o zwolnienie od kosztów może uratować apelację przed odrzuceniem.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 84/11 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 16 listopada 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) 
SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) 
SSA Roman Dziczek 
 
 
w sprawie z powództwa A. G. 
przeciwko "LEROY-MERLIN POLSKA" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością  
w Warszawie 
z udziałem interwenienta ubocznego Towarzystwa Ubezpieczeń "Allianz Polska" 
Spółki Akcyjnej w Warszawie 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 16 listopada 2011 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 20 maja 2011 r.,  
 
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie w przedmiocie odrzucenia 
apelacji. 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
W wyroku z dnia 6 października 2010 r., oddalającym powództwo A. G. 
przeciwko Leroy-Merlin Polska spółka z o.o. w Warszawie,  Sąd Okręgowy cofnął 
powodowi zwolnienie od kosztów sądowych i nakazał pobrać na rzecz Skarbu 
Państwa kwotę 573,50 złotych tytułem należnych kosztów sądowych. 
Powód złożył apelację od tego wyroku wnosząc jednocześnie o zwolnienie 
go od wpisu od apelacji.  
Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił zawarty 
w apelacji wniosek powoda o zwolnienie od wpisu od apelacji wskazując w 
uzasadnieniu, że powód zaskarżył w całości wyrok wraz z postanowieniem o 
cofnięciu od zwolnienia. Dlatego wiążące jest postanowienie z dnia 30 listopada 
2009 r. o zwolnienie powoda od kosztów sądowych. Ponowne  złożenie wniosku o 
zwolnienie od kosztów sądowych było zatem w ocenie sądu niedopuszczalne. 
Następnie 
Sąd 
Okręgowy 
przedstawił 
apelację 
powoda 
Sądowi 
Apelacyjnemu, który postanowieniem z dnia 20 maja 2011 r. odrzucił jako 
spóźnione zażalenie powoda na, podlegające oddzielnemu zaskarżeniu,  zawarte 
wyroku Sądu Okręgowego postanowienie w przedmiocie cofnięcia powodowi 
zwolnienia od kosztów sądowych. Tym samym postanowieniem Sąd Apelacyjny 
odrzucił apelację powoda.  W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny 
wskazał ponadto, że powód, zarządzeniem  z dnia 15 kwietnia 2011 r., został 
wezwany do uiszczenia opłaty od apelacji w kwocie 5.500 złotych pod rygorem 
odrzucenia apelacji. Wezwanie zostało doręczone jego pełnomocnikowi 22 kwietnia 
2011 r. Wobec bezskutecznego upływu terminu do wniesienia opłaty Sąd 
Apelacyjny odrzucił apelację powoda na podstawie 370 k.p.c. 
Powód 
złożył 
zażalenie 
na 
postanowienie 
o 
odrzuceniu 
apelacji. 
Zarzucił w nim, że nie został rozpoznany do tej pory wniosek o zwolnienie powoda 
od kosztów sądowych zawarty w apelacji. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 

 
3 
Zażalenie powoda zasługuje na uwzględnienie, ale nie z przyczyn w nim 
wskazanych. 
Nie ma bowiem racji wnoszący zażalenie, ze nie został rozpoznany jego 
wniosek o zwolnienie od kosztów. Bez względu na trafność podjętego 
rozstrzygnięcia wskazać należy, że postanowieniem z dnia 17 stycznia 2011 r.  
Sąd Okręgowy odrzucił wniosek powoda o zwolnienie od koszów sądowych. Poza 
tym rację ma Sąd Apelacyjny, że cofnięcie zwolnienia od kosztów sądowych 
podlega oddzielnemu zaskarżeniu (art. 394 § 1 pkt 2 k.p.c.) a nie jak w odniesieniu: 
do zwrotu kosztów, określenia zasad ponoszenia strony kosztów procesu, wymiaru 
opłaty lub zaliczki, obciążenia kosztami sądowymi - oddzielne zażalenie składa się 
tylko wtedy, gdy strona nie składa środka zaskarżenia co do istoty (art. 394 § 1 pkt 
9 k.p.c.). 
Uszło jednak uwadze Sądu Apelacyjnego, że w wyznaczonym w wezwaniu 
do uiszczenia opłaty od apelacji, doręczonym pełnomocnikowi powoda 22 kwietnia 
2011 r., terminie do wniesienia opłaty, powód osobiści złożył pismo procesowe, w 
którym został zawarty wniosek „o uchylenie nakazu zapłaty 5.500 złotych kosztów 
procesu Apelacji Sądu Apelacyjnego”.  W piśmie tym, poza zarzutami dotyczącymi 
samego merytorycznego rozstrzygnięcia, powód wskazuje na swoją trudną sytuację 
materialną, która nie pozwala mu uiścić należnej opłaty. Z tych względów należało 
potraktować pismo powoda z dnia 28 kwietnia 2011 r. jako wniosek o zwolnienie od 
opłaty od apelacji. Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 4 maja 2011 r. powód 
został zobowiązany do usunięcia braku formalnego tego pisma przez złożenie jego 
odpisu w terminie siedmiu dni pod rygorem zwrotu pisma. Zarządzenie zostało 
doręczone pełnomocnikowi powoda dnia 10 maja 2011 r. Tego samego dnia, do 
Sądu Apelacyjnego wpłynęło pismo przewodnie powoda, z którego wynika 
uzupełnienie braku formalnego. Potwierdza to również znajdujący w aktach sprawy 
odpis pisma procesowego powoda z dnia 28 kwietnia 2011 r. W tym stanie rzeczy, 
wobec nierozpoznania wniosku powoda o zwolnienie od opłaty od apelacji, 
przedwczesne było odrzucenie jego apelacji z powodu nieuiszczenia należnej 
opłaty sądowej.  

 
4 
Z tego względu należało na podstawić art. 39815 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3941 
§ 3 oraz art. 39821.  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI