II CZ 78/11

Sąd Najwyższy2011-10-12
SAOSCywilneochrona dóbr osobistychŚrednianajwyższy
koszty sądoweart. 102 k.p.c.zasada słusznościzażalenieSąd Najwyższynieruchomościsytuacja materialna

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie o kosztach, uznając, że posiadanie dwóch nieruchomości przez powoda wyklucza zastosowanie art. 102 k.p.c. mimo niskich dochodów.

Powód wniósł zażalenie na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, domagając się zastosowania art. 102 k.p.c. i odstąpienia od obciążenia go kosztami z uwagi na szczególnie uzasadnione okoliczności. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że posiadanie przez powoda dwóch nieruchomości, mimo niskich dochodów z emerytury, wyklucza zastosowanie wyjątku od zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Sąd podkreślił, że powód powinien liczyć się z kosztami wytaczając powództwo.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda Stanisława G. na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 15 października 2010 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda i zasądził od niego na rzecz pozwanej Heleny S. kwotę 2700 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, opierając się na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 k.p.c.). Powód zaskarżył to postanowienie, wnosząc o jego zmianę i odstąpienie od obciążania go kosztami na podstawie art. 102 k.p.c., wskazując na szczególnie uzasadnione okoliczności. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za nieuzasadnione. Podkreślono, że art. 102 k.p.c. stanowi wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu i może być stosowany jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach. W ocenie Sądu Najwyższego, w rozpoznawanej sprawie taki przypadek nie zachodził. Mimo niskich dochodów powoda z emerytury, fakt posiadania przez niego dwóch nieruchomości wpływał na jego sytuację materialną. Ponadto, powód, wytaczając powództwo i środki zaskarżenia, powinien liczyć się z obowiązkiem poniesienia kosztów. Subiektywne poczucie krzywdy, choć zrozumiałe, nie stanowiło wystarczającej podstawy do odstąpienia od reguły określonej w art. 98 k.p.c., zwłaszcza że wysokość żądania została określona samodzielnie przez powoda. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. Zasądzono od powoda na rzecz pozwanej kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, a adwokatowi z urzędu przyznano wynagrodzenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, posiadanie dwóch nieruchomości przez powoda wyklucza zastosowanie art. 102 k.p.c. w tej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że fakt posiadania przez powoda dwóch nieruchomości wpływa na jego sytuację materialną w sposób wykluczający zastosowanie wyjątku od zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Podkreślono, że powód powinien liczyć się z kosztami postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Helena S.

Strony

NazwaTypRola
Stanisław G.osoba_fizycznapowód
Spółdzielnia Mieszkaniowa "B."innepozwany
Helena S. - właścicielka firmy H. S. Usługi Pogrzebowespółkapozwana
Państwowy Powiatowy Inspektorat Sanitarnyorgan_państwowypozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość odstąpienia od obciążania kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

Pomocnicze

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie zażalenia.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie zażalenia.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 13 § ust. 2 pkt 2

Podstawa zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 6 § pkt 6

Podstawa zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 12 § ust. 2 pkt 2

Podstawa przyznania wynagrodzenia adwokatowi z urzędu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 6 § pkt 2

Podstawa przyznania wynagrodzenia adwokatowi z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Posiadanie przez powoda dwóch nieruchomości wpływa na jego sytuację materialną, wykluczając zastosowanie art. 102 k.p.c. Powód powinien liczyć się z kosztami postępowania, wytaczając powództwo i środki zaskarżenia. Subiektywne poczucie krzywdy nie jest wystarczającą podstawą do odstąpienia od reguły kosztowej.

Odrzucone argumenty

Niskie dochody powoda z emerytury. Szczególnie uzasadnione okoliczności uzasadniające odstąpienie od obciążania powoda kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

w szczególnie uzasadnionych wypadkach Subiektywne poczucie krzywdy, które w sposób niewątpliwy zmotywowało powoda do wytoczenia powództwa, nie jest okolicznością uzasadniającą odstąpienie od reguły określonej w art. 98 k.p.c.

Skład orzekający

Jan Górowski

przewodniczący-sprawozdawca

Teresa Bielska-Sobkowicz

członek

Anna Kozłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 102 k.p.c. w kontekście sytuacji materialnej strony, w szczególności posiadania nieruchomości."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i oceny okoliczności przez sąd.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia praktyczne zastosowanie art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów sądowych, co jest istotne dla prawników procesowych, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo ciekawy.

Posiadasz dwie nieruchomości i niską emeryturę? Sąd Najwyższy wyjaśnia, czy to wystarczy, by nie płacić kosztów sądowych.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 300 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym: 2700 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 78/11 POSTANOWIENIE Dnia 12 października 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa Stanisława G. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "B.", Helenie S. - właścicielce firmy H. S. Usługi Pogrzebowe i Państwowemu Powiatowemu Inspektoratowi Sanitarnemu o ochronę dóbr osobistych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 października 2011 r., zażalenia powoda na postanowienie o kosztach zawarte w pkt. 2 wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 15 października 2010 r., 1. oddala zażalenie, 2. zasądza od powoda na rzecz Heleny S. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, 3. przyznaje adw. Wojciechowi K. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 300 (trzysta) złotych powiększoną o należny podatek VAT z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. Uzasadnienie 2 Wyrokiem z dnia 15 października 2010 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda (punkt 1), a w punkcie 2 zasądził od powoda na rzecz pozwanej Heleny S. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sąd oparł na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 k.p.c.). Postanowienie o kosztach zostało zaskarżone przez powoda zażaleniem, który wniósł o jego zmianę i odstąpienie od obciążania go kosztami postępowania, w oparciu o treść art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Skarżący podniósł, iż Sąd opierając się na treści art. 98 k.p.c. i orzekając o kosztach postępowania, naruszył art. 102 k.p.c., wskazując, iż w sprawie występują szczególnie uzasadnione okoliczności, które uzasadniają odstąpienie od obciążania powoda kosztami postępowania. Przywołany przez skarżącego przepis, istotnie przewiduje wyjątek od - odnoszącej się do obowiązku rozliczania kosztów postępowania - zasady odpowiedzialności za wynik procesu i pozwala na odstąpienie od niej „w szczególnie uzasadnionych wypadkach". W rozpoznawanej sprawie, ów szczególny wypadek nie zachodzi, co czyni orzeczenie Sądu Apelacyjnego zasadnym. Wprawdzie, jak wskazał skarżący, powód nie posiada wysokich miesięcznych dochodów, jednakże jak słusznie skarżący zauważył zasadność zastosowania wyjątku należy oceniać w okolicznościach konkretnej sprawy i uwzględniając całokształt tych okoliczności. Przy rozważeniu tych okoliczności w konkretnej sprawie, a to faktu, iż poza emeryturą (wolną od obciążeń) powód jest właścicielem dwóch nieruchomości, co w sposób nie budzący wątpliwości wpływa na jego sytuację materialną, należy mieć także na względzie, iż powód wytaczając powództwo, a następnie wnosząc kolejne środki zaskarżenia powinien liczyć się z obowiązkiem poniesienia kosztów związanych z podejmowanymi przez niego czynnościami. Subiektywne poczucie krzywdy, które w sposób niewątpliwy zmotywowało powoda do wytoczenia powództwa, nie jest okoliczności uzasadniającą odstąpienie od reguły określonej w art. 98 k.p.c., w szczególności, iż wysokość żądania określił on samodzielnie. 3 Z uwagi na powyższe, stanowisko Sądu Apelacyjnego, jakoby w sprawie nie zachodził szczególnie uzasadniony przypadek, należało uznać za słuszne. W tym stanie rzeczy zażalenie powoda okazało się nieuzasadnione i na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy je oddalił. Sąd Najwyższy zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 300 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym, stosownie do treści § 13 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.). Sąd Najwyższy przyznał adw. Wojciechowi K. kwotę 300 złotych powiększoną o należny podatek VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, o co pełnomocnik wniósł, ustalając należne wynagrodzenie w oparciu o treść § 12 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 2 rozporządzenia. db

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI