II CZ 78/07

Sygn. akt II CZ 78/07 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 17 października 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Barbara Myszka 
SSA Michał Kłos 
 
 
w sprawie z wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych  
przy uczestnictwie H.J. i "G." - Spółki Akcyjnej  
o pozbawienie prawa prowadzenia działalności gospodarczej, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 17 października 2007 r., 
zażalenia uczestnika postępowania "G." - Spółki Akcyjnej  
na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. 
z dnia 29 czerwca 2007 r., sygn. akt [...], 
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Sąd  Rejonowy w Ł. postanowieniem z dnia 14  marca 2007 r. na podstawie 
art. 373 ust. 1 pkt 1 ustawy z  dnia 28 lutego 2003  r. – Prawo upadłościowe i 
naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535) pozbawił H.J. członka zarządu G. Spółki 
akcyjnej, prawa prowadzenia działalności gospodarczej oraz pełnienia funkcji 
członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, 
przedsiębiorstwie państwowym,  spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu -  na okres 
lat trzech.  
Powyższe orzeczenia zaskarżyła apelacją G. S.A., podnosząc między  
innymi brak swojej legitymacji w postępowaniu. 
Sąd Okręgowy w Ł. postanowieniem  z dnia  29 czerwca 2007 r.  odrzucił 
apelację. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy stwierdził, że skarżąca ma rację 
twierdząc, że nie powinna być dopuszczona przez Sąd Rejonowy do udziału 
w  sprawie. Obowiązkiem sądu w postępowaniu nieprocesowym jest nie tylko 
pozytywne ustalenie kręgu zainteresowanych, ale również eliminacja z urzędu 
takich dotychczasowych uczestników, którzy nie wykazują wyraźnego interesu 
uczestnictwa, a wynik postępowania ich nie dotyczy. Powołując się na 
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 października 1999 r. III CKN  606/99, 
OSNC z 2000 r., nr 4, poz. 68 Sąd Okręgowy uznał, że zbędne jest pozostawienie 
aż do uprawomocnienia się postanowienia takich  podmiotów, których udział okazał 
się lub był od początku nieuzasadniony – należy im odmówić dalszego udziału 
w  sprawie. W konsekwencji, zdaniem Sądu Okręgowego, skarżąca nie ma 
uprawnienia procesowego zaskarżenia zapadłego w niniejszej sprawie orzeczenia. 
Środek zaskarżenia powinien być bowiem wniesiony przez legitymowany 
do zaskarżenia danego orzeczenia podmiot prawny. Z uwagi na brak przymiotu 
uczestnika po stronie skarżącej oraz brak jej interesu prawnego w zaskarżeniu 
orzeczenia apelacja podlegała odrzuceniu na podstawie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 
370 k.p.c. i art. 13 § 2  k.p.c.      
Na 
postanowienie 
Sądu 
Okręgowego 
G. 
S.A. 
wniosła 
zażalenie. 
W  uzasadnieniu  zażalenia argumentowała, że w toku postępowania przed Sądem 

 
 
3 
pierwszej instancji  była uczestnikiem postępowania, zaś H. J. nie był uczestnikiem, 
przez to został pozbawiony możliwości obrony swoich praw, co  skutkowało 
nieważnością postępowania na podstawie art. 379  pkt  2 k.p.c.    
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:   
Z treści art. 376 ust. 1 zdanie 2 ustawy – prawo upadłościowe i naprawcze 
(Dz.U. Nr 60 z 2003 r., poz. 535 ze zm.) wynika, że do postępowań w sprawach  
o pozbawienie praw prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek 
oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika 
w  spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji lub 
stowarzyszenia stosuje się przepisy o postępowaniu nieprocesowym. Biorąc pod 
uwagę konstrukcje przepisów o postępowaniu nieprocesowym, należy przyjąć, 
że  art. 376 pr. up. i n. odsyła do przepisów ogólnych postępowania 
nieprocesowego, tj. art. 506 - 525 k.p.c. Wśród tych przepisów jest art. 510 § 1 
k.p.c., zgodnie z którym zainteresowanym w sprawie jest każdy, czyich praw 
dotyczy wynik postępowania, może on wziąć udział w każdym stanie sprawy, aż do 
zakończenia postępowania w  drugiej instancji. Jeżeli weźmie udział staje się 
uczestnikiem.  
G. Spółka akcyjna  została wprawdzie wskazana   przez wnioskodawcę jako 
uczestnik postępowania, ale nie wykazano, że wynik  sprawy dotyczy jej praw, co 
więcej w apelacji G. Spółka akcyjna zakwestionowała swoją legitymację do 
uczestnictwa w sprawie a w zażaleniu wystąpiła w obronie interesu H.J., a nie 
swojego. 
W powołanym przez Sąd Okręgowy postanowieniu z dnia 1 października 
1999 r., Sąd Najwyższy wskazał, że sąd nie może odmówić dalszego udziału 
w  postępowaniu nieprocesowym osobie, która nie jest zainteresowana w sprawie. 
W  postępowaniu 
nieprocesowym 
zbędne 
byłoby 
pozostawienie 
aż 
do  
uprawomocnienia się orzeczenia osoby, której udział okazał się lub był od początku  
nieuzasadniony. Przemawia za tym nie tylko wola sądu w kształtowaniu 
podmiotowej strony tego postępowania niezależnie od woli wnioskodawcy, ale  
i  wzgląd na ekonomię postępowania jak i nieobciążanie udziałem w postępowaniu 

 
 
4 
sądowym osób, które same deklarują brak zainteresowania w sprawie albo okazuje 
się on w toku postępowania.   
W apelacji sama G. S.A. zakwestionowała swoją legitymację. Sąd Okręgowy 
trafnie odmówił jej dalszego udziału w postępowaniu czego konsekwencją było 
odrzucenie apelacji. W zażaleniu na postanowienie o  odrzuceniu apelacji 
podniesiono tylko kwestie dotyczące interesu innej osoby H.J., którego prawa miały 
zostać naruszone w postępowaniu przez sądem pierwszej instancji. Między G. 
Spółką Akcyjną a H.J. istnieje więź wynikająca z tego, że H.J. jest Prezesem  
Zarządu G. S.A. Nie daje to jednak G. S.A. interesu prawnego do występowania w 
postępowaniu nieprocesowym dotyczącym H. J. i do wnoszenia apelacji od 
orzeczenia Sądu pierwszej instancji.             
Z powyższych względów na mocy art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3  
k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.