II Cz 776/14

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2014-12-22
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
koszty sądowekoszty zastępstwa procesowegozażaleniezasada słusznościart. 102 k.p.c.art. 98 k.p.c.sytuacja życiowasytuacja zdrowotna

Sąd Okręgowy oddalił zażalenia stron dotyczące kosztów procesu, stosując zasadę słuszności wobec powódki M.K. z uwagi na jej trudną sytuację życiową.

Sąd Okręgowy rozpatrywał zażalenia powoda B.K. i pozwanego na postanowienia Sądu Rejonowego dotyczące kosztów procesu. Powód B.K. kwestionował obciążenie go kosztami zastępstwa procesowego i kosztami sądowymi, a pozwany domagał się zasądzenia od powódki kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Okręgowy oddalił oba zażalenia, uznając, że Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował zasadę odpowiedzialności za wynik procesu oraz zasadę słuszności (art. 102 k.p.c.) wobec powódki M.K., biorąc pod uwagę jej trudną sytuację zdrowotną i osobistą.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał zażalenia powoda B.K. oraz pozwanego na postanowienia Sądu Rejonowego w Kaliszu dotyczące kosztów procesu, zawarte w wyroku z dnia 25 września 2014 r. Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego na rzecz powódki M.K. zwrot kosztów zastępstwa procesowego, a powódkę zwolnił od kosztów w zakresie oddalonego powództwa. Jednocześnie zasądził od powoda B.K. na rzecz pozwanego zwrot kosztów zastępstwa procesowego w zakresie oddalonego powództwa oraz nakazał ściągnąć od powoda B.K. nieuiszczone koszty sądowe. Powód B.K. zaskarżył postanowienia dotyczące obciążenia go kosztami, domagając się ich zmiany. Pozwany zaskarżył postanowienia dotyczące kosztów powódki, wnosząc o ich zmianę i zasądzenie od niej kosztów. Sąd Okręgowy oddalił oba zażalenia. Uzasadniając, sąd wskazał, że w procesie cywilnym obowiązuje zasada odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 k.p.c.), ale dopuszczalne jest jej odstępstwo na rzecz zasady słuszności (art. 102 k.p.c.) w wypadkach szczególnie uzasadnionych. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. wobec powódki M.K., biorąc pod uwagę jej ciężką chorobę i trudną sytuację osobistą po śmierci bliskich. Natomiast w przypadku powoda B.K. sąd nie dopatrzył się szczególnie uzasadnionego wypadku do zastosowania art. 102 k.p.c., mimo jego problemów psychologicznych po śmierci brata, wskazując na posiadanie przez niego własnej rodziny. Sąd Okręgowy nie obciążył również powoda B.K. kosztami postępowania zażaleniowego, kierując się zasadą słuszności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, w przypadku powódki M.K. uzasadnione jest zastosowanie zasady słuszności z uwagi na jej ciężką chorobę i trudną sytuację osobistą.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że trudna sytuacja zdrowotna i osobista powódki M.K. (ciężka choroba, śmierć bliskich) stanowi wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 102 k.p.c., pozwalający na odstąpienie od obciążania jej kosztami procesu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażaleń

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznapowódka
B. K.osoba_fizycznapowód
(...) S.A. w S.spółkapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące apelacji stosuje się odpowiednio do zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Do zażaleń stosuje się przepisy o apelacjach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie zasady słuszności (art. 102 k.p.c.) wobec powódki M.K. z uwagi na jej trudną sytuację zdrowotną i życiową. Nieobciążanie powoda B.K. kosztami postępowania zażaleniowego z uwagi na zasadę słuszności.

Odrzucone argumenty

Żądanie pozwanego zasądzenia od powódki M.K. kosztów zastępstwa procesowego. Żądanie powoda B.K. zmiany postanowień dotyczących obciążenia go kosztami procesu.

Godne uwagi sformułowania

w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami Za trafnością zastosowania tej zasady w tym zakresie przemawia choćby to, że powódka M. K. ciężko choruje Przeżyła ona nie tylko śmierć córki, ale także wcześniejszą o trzy tygodnie śmierć męża w wypadku samochodowym. Nie zachodzi tu wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 102 k.p.c.

Skład orzekający

Henryk Haak

przewodniczący-sprawozdawca

Marian Raszewski

członek

Paweł Szwedowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Zastosowanie zasady słuszności (art. 102 k.p.c.) w sprawach o zapłatę, zwłaszcza w kontekście trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej strony."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnych okoliczności faktycznych i indywidualnej oceny sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może elastycznie stosować przepisy o kosztach procesu, uwzględniając indywidualną sytuację życiową stron, co jest istotne dla praktyki prawniczej i buduje pozytywny wizerunek wymiaru sprawiedliwości.

Sąd złagodził koszty procesu ze względu na chorobę i tragedie życiowe powódki.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 1728 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 3114 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 776/14 POSTANOWIENIE K. , dnia 22 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Henryk Haak – spr. SSO Marian Raszewski SSO Paweł Szwedowski po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2014 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. K. i B. K. przeciwko (...) S.A. w S. o zapłatę na skutek zażalenia powoda B. K. oraz pozwanego na postanowienie w przedmiocie kosztów procesu zawarte w punktach 3 i 4 oraz 8 i 9 wyroku Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt I C 731/14, p o s t a n a w i a: I. oddalić zażalenia, II. nie obciążać powoda B. K. kosztami postępowania zażaleniowego. Sygn. akt II Cz 776/14 UZASADNIENIE Postanowieniem zawartym w punktach 3 i 4 oraz 8 i 9 wyroku Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 25 września 2014 r. tenże Sąd: zasądził od pozwanego (...) S.A. w S. na rzecz powódki M. K. kwotę 1.728 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt 3), nie obciążył powódki M. K. kosztami postępowania w zakresie oddalonego powództwa (pkt 4), zasądził od powoda B. K. na rzecz pozwanego (...) S.A. w S. kwotę 3.114 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w zakresie oddalonego powództwa (pkt 8) oraz nakazał ściągnąć od powoda B. K. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kaliszu kwotę 3.421,94 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych (pkt 9). Postanowienie to w punktach 8 i 9 wyroku – zażaleniem z dnia 6 listopada 2014 r. – powód B. K. zaskarżył w całości. Wniósł on o zmianę zaskarżonego przez siebie postanowienia poprzez nieobciążanie go „kosztami postępowania w zakresie oddalonego powództwa polegające na niezasądzaniu od powoda B. K. na rzecz pozwanego (...) S.A. w S. kwoty 3.114 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w zakresie oddalonego powództwa oraz nienakazywanie ściągnięcia od powoda B. K. na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Kaliszu kwoty 3.421,94 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych”. Równocześnie skarżący B. K. złożył ewentualny wniosek o częściowe nieobciążanie go kosztami postępowania. Postanowienie w punktach 3 i 4 wyroku – zażaleniem z dnia 6 listopada 2014 r. – pozwany zaskarżył w całości. Wniósł on o zmianę zaskarżonego postanowienia w punktach 3 i 4 wyroku poprzez „stosunkowe rozdzielenie kosztów procesu pomiędzy stronami i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kwoty 144 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego”. Pozwany wniosł również o zasądzenie od powódki na swoją rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na zażalenie pozwany wniósł o oddalenie zażalenia strony powodowej oraz o zasądzenie od powoda B. K. na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Nie jest zasadne zarówno zażalenie powoda B. K. , jak i zażalenie pozwanego. W procesie cywilnym ciąży w zasadzie na jednej ze stron procesowych obowiązek zwrotu kosztów procesu drugiej stronie. O tym, na której ze stron procesowych ciąży ten obowiązek, orzeka sąd w każdym konkretnym wypadku kierując się zasadami określonymi w Kodeksie postępowania cywilnego . Jedną z tych zasad jest zasada odpowiedzialności za wynik procesu ( art. 98 § 1 k.p.c. ). To właśnie mając na względzie tę zasadę Sąd Rejonowy obciążył powoda B. K. kosztami procesu w punktach 8 i 9 wyroku z dnia 25 września 2014 r., a pozwanego – zasądzając od niego na rzecz powódki kwotę 1.728 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Od zasady odpowiedzialności za wynik procesu Kodeks postępowania cywilnego dopuszcza pewne wyjątki m.in. na rzecz zasady słuszności. Ta zasada została unormowana w art. 102 k.p.c. – w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. W stanie faktycznym tej sprawy Sąd Rejonowy trafnie zastosował tę zasadę w zakresie dotyczącym kosztów procesu obciążających powódkę M. K. jako stronę przegrywającą w rozumieniu art. 102 k.p.c. Za trafnością zastosowania tej zasady w tym zakresie przemawia choćby to, że powódka M. K. ciężko choruje (ma gruczolaka przysadki mózgowej); wymaga pomocy psychologicznej, psychiatrycznej i wsparcia bliskich z uwagi na niedawną śmierć syna. Przeżyła ona nie tylko śmierć córki, ale także wcześniejszą o trzy tygodnie śmierć męża w wypadku samochodowym. W stanie faktycznym tej sprawy Sąd Rejonowy trafnie nie zastosował zasady słuszności w zakresie dotyczącym kosztów procesu obciążających powoda B. K. . Nie zachodzi tu wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 102 k.p.c. Przemawia za tym m.in. to, że wprawdzie powód B. K. wymaga pomocy psychologicznej z uwagi na niedawną śmierć brata, to ma on własną rodzinę (ożenił się w 2009 r.). Już wobec powyższego zażalenia podlegają oddaleniu ( art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. ). O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie m.in. art. 102 k.p.c. – zważywszy na to, że nie byłoby tu słuszne obciążanie powoda nadto kosztami postępowania zażaleniowego. K. , dnia 22 grudnia 2014 r.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI