II CZ 77/13

Sąd Najwyższy2013-11-22
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
zasiedzenienieruchomośćskarga kasacyjnapostanowienie incydentalnedopuszczalność środka zaskarżeniak.p.c.

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że postanowienie incydentalne nie podlega zaskarżeniu kasacyjnemu.

Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została wniesiona od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie o zasiedzenie. Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie Sądu Okręgowego było postanowieniem incydentalnym, a nie merytorycznym, co wyklucza dopuszczalność skargi kasacyjnej zgodnie z art. 519¹ § 1 k.p.c.

Przedmiotem sprawy było zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 12 kwietnia 2013 r., które odrzuciło skargę kasacyjną R. S. Skarga kasacyjna została wniesiona od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 20 października 2004 r., które z kolei oddaliło zażalenie R. S. na postanowienie Sądu Rejonowego o odmowie dopuszczenia go do udziału w sprawie o zasiedzenie nieruchomości w charakterze uczestnika postępowania. Sąd Okręgowy w postanowieniu z dnia 12 kwietnia 2013 r. uznał, że skarga kasacyjna nie przysługuje skarżącemu w świetle art. 519¹ § 1 k.p.c., ponieważ postanowienie z dnia 20 października 2004 r. nie było postanowieniem co do istoty sprawy. Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym zażalenie zważył, że dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym reguluje art. 519¹ § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zgodził się z Sądem Okręgowym, że postanowienie z dnia 20 października 2004 r. było postanowieniem incydentalnym, nie rozstrzygającym o przedmiocie postępowania (zasiedzeniu nieruchomości), a zatem nie podlegało zaskarżeniu kasacyjnemu. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepisy k.p.c. nie przewidują możliwości wnoszenia dwóch różnych środków prawnych od tego samego rozstrzygnięcia. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako nieuzasadnione na podstawie art. 394¹ § 3 k.p.c. w zw. z art. 398¹⁴ k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie incydentalne, które nie rozstrzyga o przedmiocie postępowania, nie jest postanowieniem co do istoty sprawy i nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną na podstawie art. 519¹ § 1 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 519¹ § 1 k.p.c. dopuszcza skargę kasacyjną od postanowień co do istoty sprawy lub postanowień kończących postępowanie. Postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie jako uczestnik nie jest postanowieniem co do istoty sprawy ani postanowieniem kończącym postępowanie, a zatem skarga kasacyjna od niego jest niedopuszczalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w P.

Strony

NazwaTypRola
Gminna Spółdzielnia Samopomoc - Chłopska w likwidacjispółkawnioskodawca
Gmina C.instytucjauczestnik postępowania
R. S.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 519¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym. Skarga kasacyjna przysługuje od postanowień co do istoty sprawy lub postanowień kończących postępowanie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy umorzenia postępowania, co nie miało zastosowania w analizowanej sytuacji.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady rozpoznawania zażaleń, w tym w kontekście środków zaskarżenia od postanowień.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznawania skargi kasacyjnej, w tym oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 20 października 2004 r. było postanowieniem incydentalnym, a nie postanowieniem co do istoty sprawy. Postanowienie incydentalne nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną na podstawie art. 519¹ § 1 k.p.c. Przepisy k.p.c. nie dopuszczają wnoszenia dwóch różnych środków prawnych od tego samego rozstrzygnięcia.

Odrzucone argumenty

Postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 20 października 2004 r. było postanowieniem co do istoty sprawy lub kończącym postępowanie. Istniała możliwość wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia incydentalnego. Wystąpiła nieważność postępowania z powodu pozbawienia skarżącego możności obrony swych praw.

Godne uwagi sformułowania

nie jest postanowieniem co do istoty sprawy w rozumieniu art. 519¹ § 1 k.p.c., ponieważ nie rozstrzyga o przedmiocie toczącego się postępowania, tj. o zasiedzeniu nieruchomości. Jest ono jedynie postanowieniem incydentalnym wydanym w takim postępowaniu. Przepisy k.p.c. nie znają kategorii „częściowego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie” ani umorzenia postępowania. Nieporozumieniem jest też twierdzenie, że pojawiła się w toku postępowania zażaleniowego „nieważność postępowania z powodu pozbawienia skarżącego możności obrony swych praw”. Przepisy k.p.c. nie przewidują możliwości wnoszenia dwóch różnych środków prawnych od tego samego rozstrzygnięcia sądowego.

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

przewodniczący

Mirosław Bączyk

sprawozdawca

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej od postanowień incydentalnych w postępowaniu nieprocesowym, w szczególności w sprawach o zasiedzenie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie skarżący próbował zaskarżyć postanowienie incydentalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym, co jest ważne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy skarga kasacyjna jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia w sprawie o zasiedzenie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 77/13
POSTANOWIENIE
Dnia 22 listopada 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)
‎
SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)
‎
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
w sprawie z wniosku Gminnej Spółdzielni Samopomoc - Chłopska
z siedzibą w C. w likwidacji
‎
przy uczestnictwie Gminy C.
‎
o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 22 listopada 2013 r.,
‎
zażalenia R. S.
na postanowienie Sądu Okręgowego w P.
‎
z dnia 12 kwietnia 2013 r.
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 20 października 2004 r. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie R. S. na postanowienie Sądu Rejonowego o odmowie dopuszczenia go do udziału w sprawie o zasiedzenie w charakterze  uczestnika postępowania, ponieważ skarżący nie miał interesu prawnego w takim uczestnictwie. Skarżący złożył skargę kasacyjną na postanowienie z dnia 20 października 2004 r. i skarga ta została odrzucona postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2013 r. Sąd Okręgowy stwierdził, że skarga taka nie przysługuje skarżącemu w świetle art. 519
1
§ 1 k.p.c.
W zażaleniu na to postanowienie skarżący bronił odmiennego stanowiska  i wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym (w tym także w postępowaniu o zasiedzenie) reguluje art. 519
1
§ 1 k.p.c. Sąd Okręgowy trafnie przyjął, że wspomniane postanowienie z dnia 20 października 2004 r. (od którego wniesiono skargę kasacyjną) nie jest postanowieniem co do istoty  sprawy w rozumieniu art. 519
1
§ 1 k.p.c., ponieważ nie rozstrzyga o przedmiocie  toczącego się postępowania, tj. o zasiedzeniu nieruchomości. Jest ono jedynie  postanowieniem incydentalnym wydanym w takim postępowaniu. Nie należy ono do żadnej kategorii postanowień wymienionych w dalszej części przepisu art. 519
1
§ 1 k.p.c. Nie można w szczególności twierdzić, że chodzi tu o postanowienie kończące postępowanie w sprawie, ani postanowienie o umorzeniu postępowania w rozumieniu art. 355 § 1 k.p.c. Przepisy k.p.c. nie znają kategorii „częściowego  orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie” ani umorzenia postępowania,  jakie sugeruje skarżący w uzasadnieniu zażalenia. Nieporozumieniem jest też  twierdzenie, że pojawiła się w toku postępowania zażaleniowego „nieważność  postępowania z powodu pozbawienia skarżącego możności obrony swych praw”, ponieważ powó
d skorzystał m.in. z możliwości wnoszenia odpowiednich środków odwoławczych.
Przepisy k.p.c. nie przewidują możliwości wnoszenia dwóch różnych środków prawnych od tego samego rozstrzygnięcia sądowego.
W tej sytuacji Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącego jako  nieuzasadnione (art. 394
1
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 398
14
k.p.c.).
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI