II CZ 77/13

Sąd Najwyższy2013-11-22
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
zasiedzenienieruchomościpostępowanie nieprocesoweskarga kasacyjnadopuszczenie do udziałuuczestnik postępowaniainteres prawnypostanowienie incydentalneSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że postanowienie incydentalne w sprawie o zasiedzenie nie podlega skardze kasacyjnej.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego w P., które odrzuciło skargę kasacyjną R. S. od wcześniejszego postanowienia o odmowie dopuszczenia go do udziału w sprawie o zasiedzenie jako uczestnika. Sąd Okręgowy uznał, że skarga kasacyjna nie przysługuje, ponieważ postanowienie odmawiające dopuszczenia do udziału nie jest postanowieniem co do istoty sprawy. Sąd Najwyższy podtrzymał to stanowisko, wyjaśniając, że w postępowaniu nieprocesowym skarga kasacyjna przysługuje tylko od postanowień co do istoty sprawy lub kończących postępowanie, a postanowienie incydentalne nie spełnia tych kryteriów.

Przedmiotem postępowania było zażalenie R. S. na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 12 kwietnia 2013 r., którym odrzucono jego skargę kasacyjną. Skarga ta była wniesiona od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 20 października 2004 r., które z kolei oddaliło zażalenie R. S. na postanowienie Sądu Rejonowego o odmowie dopuszczenia go do udziału w sprawie o zasiedzenie nieruchomości w charakterze uczestnika postępowania. Sąd Okręgowy w P. odrzucając skargę kasacyjną, przyjął, że nie przysługuje ona w świetle art. 5191 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał stanowisko Sądu Okręgowego za trafne. Wyjaśniono, że postanowienie z dnia 20 października 2004 r., odmawiające dopuszczenia do udziału w sprawie, nie jest postanowieniem co do istoty sprawy w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c., gdyż nie rozstrzyga ono o przedmiocie postępowania, jakim jest zasiedzenie nieruchomości. Jest to jedynie postanowienie incydentalne. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepisy k.p.c. nie przewidują możliwości wnoszenia dwóch różnych środków prawnych od tego samego rozstrzygnięcia, ani nie znają kategorii „częściowego orzeczenia kończącego postępowanie” czy umorzenia postępowania w sposób sugerowany przez skarżącego. Nie stwierdzono również nieważności postępowania z powodu pozbawienia skarżącego możności obrony jego praw, gdyż skorzystał on z dostępnych środków odwoławczych. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako nieuzasadnione na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie incydentalne, które nie rozstrzyga co do istoty sprawy ani nie kończy postępowania, nie podlega skardze kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym.

Uzasadnienie

Skarga kasacyjna w postępowaniu nieprocesowym jest dopuszczalna tylko od postanowień co do istoty sprawy lub kończących postępowanie, zgodnie z art. 5191 § 1 k.p.c. Postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie jako uczestnik jest postanowieniem incydentalnym i nie spełnia tych kryteriów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w P.

Strony

NazwaTypRola
Gminna Spółdzielnia Samopomoc - Chłopska z siedzibą w C. w likwidacjispółkawnioskodawca
Gmina C.instytucjauczestnik
R. S.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 5191 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna w postępowaniu nieprocesowym przysługuje tylko od postanowień co do istoty sprawy lub kończących postępowanie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie jako uczestnik nie jest postanowieniem co do istoty sprawy. Postanowienie incydentalne nie podlega skardze kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym. Przepisy k.p.c. nie przewidują możliwości wnoszenia dwóch różnych środków prawnych od tego samego rozstrzygnięcia.

Odrzucone argumenty

Postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie jako uczestnik jest postanowieniem, od którego przysługuje skarga kasacyjna. Istniała nieważność postępowania z powodu pozbawienia skarżącego możności obrony swych praw.

Godne uwagi sformułowania

nie jest postanowieniem co do istoty sprawy w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c., ponieważ nie rozstrzyga o przedmiocie toczącego się postępowania Jest ono jedynie postanowieniem incydentalnym wydanym w takim postępowaniu Przepisy k.p.c. nie znają kategorii „częściowego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie” ani umorzenia postępowania Przepisy k.p.c. nie przewidują możliwości wnoszenia dwóch różnych środków prawnych od tego samego rozstrzygnięcia sądowego

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

przewodniczący

Mirosław Bączyk

sprawozdawca

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym, w szczególności od postanowień incydentalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie jako uczestnik w postępowaniu nieprocesowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym, co jest ważne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć.

Kiedy skarga kasacyjna nie przysługuje? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady w sprawach o zasiedzenie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 77/13 POSTANOWIENIE Dnia 22 listopada 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z wniosku Gminnej Spółdzielni Samopomoc - Chłopska z siedzibą w C. w likwidacji przy uczestnictwie Gminy C. o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 listopada 2013 r., zażalenia R. S. na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 12 kwietnia 2013 r. oddala zażalenie. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 20 października 2004 r. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie R. S. na postanowienie Sądu Rejonowego o odmowie dopuszczenia go do udziału w sprawie o zasiedzenie w charakterze uczestnika postępowania, ponieważ skarżący nie miał interesu prawnego w takim uczestnictwie. Skarżący złożył skargę kasacyjną na postanowienie z dnia 20 października 2004 r. i skarga ta została odrzucona postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2013 r. Sąd Okręgowy stwierdził, że skarga taka nie przysługuje skarżącemu w świetle art. 5191 § 1 k.p.c. W zażaleniu na to postanowienie skarżący bronił odmiennego stanowiska i wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym (w tym także w postępowaniu o zasiedzenie) reguluje art. 5191 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy trafnie przyjął, że wspomniane postanowienie z dnia 20 października 2004 r. (od którego wniesiono skargę kasacyjną) nie jest postanowieniem co do istoty sprawy w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c., ponieważ nie rozstrzyga o przedmiocie toczącego się postępowania, tj. o zasiedzeniu nieruchomości. Jest ono jedynie postanowieniem incydentalnym wydanym w takim postępowaniu. Nie należy ono do żadnej kategorii postanowień wymienionych w dalszej części przepisu art. 5191 § 1 k.p.c. Nie można w szczególności twierdzić, że chodzi tu o postanowienie kończące postępowanie w sprawie, ani postanowienie o umorzeniu postępowania w rozumieniu art. 355 § 1 k.p.c. Przepisy k.p.c. nie znają kategorii „częściowego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie” ani umorzenia postępowania, jakie sugeruje skarżący w uzasadnieniu zażalenia. Nieporozumieniem jest też twierdzenie, że pojawiła się w toku postępowania zażaleniowego „nieważność postępowania z powodu pozbawienia skarżącego możności obrony swych praw”, ponieważ powód skorzystał m.in. z możliwości wnoszenia odpowiednich środków odwoławczych. Przepisy k.p.c. nie przewidują możliwości wnoszenia dwóch różnych środków prawnych od tego samego rozstrzygnięcia sądowego. 3 W tej sytuacji Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącego jako nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.). jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI