II Cz 757/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego, oddalając wniosek o zabezpieczenie powództwa, ponieważ powódka nie uprawdopodobniła skuteczności potrącenia należności z tytułu zwrotu udziałów członkowskich w likwidowanej spółdzielni.
Sąd Rejonowy udzielił powódce H. K. zabezpieczenia poprzez zawieszenie egzekucji, uznając, że uprawdopodobniła ona zaspokojenie wierzyciela (zwrot udziałów członkowskich) przed wszczęciem egzekucji. Pozwana Spółdzielnia (...) w likwidacji wniosła zażalenie, kwestionując skuteczność tego zaspokojenia. Sąd Okręgowy uwzględnił zażalenie, stwierdzając, że powódka nie wykazała, iż mogła skutecznie dokonać potrącenia w świetle przepisów Prawa spółdzielczego dotyczących likwidacji spółdzielni, które priorytetowo traktują spłatę wszystkich należności spółdzielni.
Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał zażalenie pozwanej Spółdzielni (...) w likwidacji na postanowienie Sądu Rejonowego w Jarocinie, które udzieliło powódce H. K. zabezpieczenia roszczenia o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności poprzez zawieszenie prowadzonej przez komornika egzekucji. Sąd Rejonowy uznał, że powódka uprawdopodobniła zaspokojenie wierzyciela (zwrot udziałów członkowskich) przed wszczęciem egzekucji, co uzasadniało zabezpieczenie. Pozwana w zażaleniu zarzuciła, że do skutecznego zaspokojenia nie doszło. Sąd Okręgowy przychylił się do stanowiska pozwanej. Analizując przepisy Prawa spółdzielczego dotyczące likwidacji spółdzielni, Sąd Okręgowy wskazał, że wypłata udziałów członkowskich w przypadku likwidacji spółdzielni może nastąpić dopiero po spłaceniu wszystkich należności spółdzielni i zabezpieczeniu należności spornych lub niewymagalnych. Przepis ten ma pierwszeństwo przed ogólnymi zasadami dotyczącymi zwrotu udziałów. Ponieważ powódka nie wykazała, że te przesłanki zostały spełnione, Sąd Okręgowy uznał, że nie uprawdopodobniła ona wymagalności swoich należności z tytułu udziałów członkowskich, a tym samym dokonane przez nią potrącenie nie było prawnie skuteczne. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, oddalając wniosek powódki o udzielenie zabezpieczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek nie może zostać uwzględniony, jeśli powódka nie uprawdopodobniła skuteczności potrącenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że w przypadku likwidacji spółdzielni, wypłata udziałów członkowskich jest ograniczona przepisami Prawa spółdzielczego, które nakazują najpierw spłatę wszystkich należności spółdzielni i zabezpieczenie należności spornych. Powódka nie wykazała, że te przesłanki zostały spełnione, co czyni potrącenie nieskutecznym i uniemożliwia uprawdopodobnienie roszczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia
Strona wygrywająca
Spółdzielnia (...) w likwidacji
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Spółdzielnia (...) w likwidacji | spółka | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
Prawo spółdzielcze art. 125 § § 3
Ustawa - Prawo spółdzielcze
W razie otwarcia likwidacji wypłata udziałów członków następuje z kwot pozostałych po spłaceniu wszystkich należności i po złożeniu do depozytu sądowego sum całkowicie zabezpieczających należności sporne lub niewymagalne. Nie można jej dokonać przed upływem sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia wzywającego wierzycieli.
k.p.c. art. 730 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Warunek uprawdopodobnienia istnienia roszczenia przy udzielaniu zabezpieczenia.
Pomocnicze
Prawo spółdzielcze art. 26 § § 1
Ustawa - Prawo spółdzielcze
Ogólna zasada dotycząca terminu i sposobu wypłaty udziałów byłego członka, która ustępuje przepisom szczególnym dotyczącym likwidacji spółdzielni.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zmiany postanowienia sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do orzekania przez sąd drugiej instancji w przedmiocie zażalenia.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o procesie do innych postępowań, w tym postępowania zabezpieczającego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy Prawa spółdzielczego dotyczące likwidacji spółdzielni mają pierwszeństwo przed ogólnymi zasadami zwrotu udziałów. Wypłata udziałów członkowskich w likwidowanej spółdzielni jest możliwa dopiero po spłaceniu wszystkich należności spółdzielni i zabezpieczeniu należności spornych lub niewymagalnych. Powódka nie wykazała, że zaszły przesłanki do wypłaty jej udziałów członkowskich w likwidowanej spółdzielni. Potrącenie dokonane przez powódkę nie było prawnie skuteczne.
Odrzucone argumenty
Powódka uprawdopodobniła zaspokojenie wierzyciela (zwrot udziałów członkowskich) przed wszczęciem egzekucji. Dalsze prowadzenie egzekucji może prowadzić do znacznego pokrzywdzenia dłużnika.
Godne uwagi sformułowania
przepis ten należy uznać za szczególny i mający pierwszeństwo przed unormowaniem przyjętym w art. 26 § 1 Prawa spółdzielczego nie można skutecznie dochodzić zwrotu udziałów członkowskich jeszcze przed spłaceniem wszystkich należności spółdzielni i przed złożeniem do depozytu sądowego sum całkowicie zabezpieczających należności sporne i niewymagalne na obecnym etapie postępowania powódka nie uprawdopodobniła istnienia roszczenia
Skład orzekający
Wojciech Vogt
przewodniczący
Marian Raszewski
sędzia
Janusz Roszewski
sędzia (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretację przepisów Prawa spółdzielczego dotyczących likwidacji spółdzielni i kolejności zaspokajania należności, a także zasady udzielania zabezpieczenia w sprawach o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji likwidacji spółdzielni i potrącenia udziałów członkowskich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw spółdzielczych i postępowania zabezpieczającego, pokazując, jak przepisy szczególne mogą wpływać na możliwość dochodzenia roszczeń. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie spółdzielczym i cywilnym.
“Likwidacja spółdzielni: Kiedy możesz odzyskać swoje udziały i czy możesz je potrącić?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Cz 757/16 POSTANOWIENIE K. , dnia 22 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt Sędziowie: SSO Marian Raszewski SSO Janusz Roszewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2016 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa H. K. przeciwko Spółdzielni (...) w likwidacji z siedzibą w J. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności w przedmiocie zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Rejonowego w Jarocinie z dnia 24 sierpnia 2016 r., I C 600/16 p o s t a n a w i a : zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że postanowić oddalić wniosek powódki H. K. o udzielenie zabezpieczenia powództwa. SSO Marian Raszewski SSO Wojciech Vogt SSO Janusz Roszewski Sygn. akt II Cz 757/16 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy, w sprawie z powództwa H. K. przeciwko Spółdzielni (...) w likwidacji z siedzibą w J. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, udzielił zabezpieczenia roszczenia powódki H. K. poprzez zawieszenie egzekucji, którą prowadzi Komornik Sądowy w J. J. K. w sprawie Km 1351/16 w stosunku do powódki H. K. . Uzasadniając rozstrzygnięcie, Sąd Rejonowy wskazał, że z przedłożonych przez powódkę dokumentów wynika, iż powódka uprawdopodobniła zaspokojenie wierzyciela jeszcze przed wszczęciem egzekucji, a więc nastąpienie zdarzenia, wskutek którego zobowiązanie wygasło, co wobec faktu, że dalsze prowadzenie egzekucji może prowadzić do znacznego pokrzywdzenia dłużnika, czyni zasadnym uwzględnienie wniosku powódki o udzielnie zabezpieczenia roszczenia o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Od powyższego postanowienia pozwana wniosła zażalenie, zaskarżając je w całości i wnosząc – w istocie - o jego zmianę poprzez oddalenie wniosku. W uzasadnieniu skarżąca zaprzeczyła, że doszło do skutecznego zaspokojenia jej roszczenia. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazuje, że powódka wywodzi swoje roszczenie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności z faktu dokonania potrącenia należności pozwanej Spółdzielni (...) w likwidacji z siedzibą w J. z należnościami powódki z tytułu zwrotu udziałów członkowskich. Stosownie do dyspozycji przepisu art. 125 § 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2016 r., poz. 21) w razie otwarcia likwidacji wypłata udziałów członków (stosunkowa) następuje z kwot pozostałych po spłaceniu wszystkich należności i po złożeniu do depozytu sądowego sum całkowicie zabezpieczających należności sporne lub niewymagalne. Wypłaty tej nie można jednak dokonać przed upływem sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia wzywającego wierzycieli. Przepis ten należy uznać za szczególny i mający pierwszeństwo przed unormowaniem przyjętym w art. 26 § 1 Prawa spółdzielczego , zgodnie z którym udział byłego członka wypłaca się na podstawie zatwierdzonego sprawozdania finansowego za rok, w którym członek przestał należeć do spółdzielni, w sposób i terminie określonymi przez statut. Powyższe oznacza, że jeżeli została otwarta likwidacja spółdzielni, to nie można skutecznie dochodzić zwrotu udziałów członkowskich jeszcze przed spłaceniem wszystkich należności spółdzielni i przed złożeniem do depozytu sądowego sum całkowicie zabezpieczających należności sporne i niewymagalne (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23.06.1992 r., I PRN 27/92, OSNCPiUS rok 1993, poz. 66). W niniejszej sprawie, na obecnym etapie postępowania, nie ujawniły się jakikolwiek okoliczności mogące świadczyć o tym, że zaszły ww. prawne przesłanki do wypłaty udziałów członków pozwanej Spółdzielni. Nie można zatem uznać, że powódka uprawdopodobniła, iż jej należności z tytułu wypłaty udziałów członkowskich były wymagalne, a zatem dokonane przez nią potrącenie należności z tytułu udziałów było prawnie skuteczne. Należy zatem przyjąć, że na obecnym etapie postępowania powódka nie uprawdopodobniła istnienia roszczenia, co winna była uczynić na podstawie dyspozycji przepisu art. 730 1 § 1 k.p.c. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. , orzeczono, jak w sentencji. SSO Marian Raszewski SSO Wojciech Vogt SSO Janusz Roszewski
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI