II CZ 75/10

Sąd Najwyższy2010-09-08
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty sądowepostępowanie apelacyjnecofnięcie apelacjizasada słusznościart. 102 k.p.c.eksmisjalokal socjalny

Sąd Najwyższy zmienił postanowienie sądu okręgowego, orzekając, że pozwana nie zostanie obciążona kosztami postępowania apelacyjnego, mimo cofnięcia apelacji przez powoda.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy oddalił wniosek powoda o zasądzenie kosztów, uznając go za stronę przegrywającą sprawę z powodu cofnięcia apelacji. Sąd Najwyższy uznał jednak, że cofnięcie apelacji nastąpiło w wyniku zaspokojenia roszczenia powoda (wydania lokalu), co oznaczało wygraną powoda na tym etapie. Mimo to, Sąd Najwyższy odstąpił od zasądzenia kosztów na rzecz powoda, stosując art. 102 k.p.c. ze względu na specyfikę sprawy i sytuację materialną pozwanej.

Sprawa dotyczyła zażalenia Miasta P. na postanowienie Sądu Okręgowego w P., które oddaliło wniosek o zasądzenie od pozwanej K. B. kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy uznał powoda za stronę przegrywającą, ponieważ cofnął apelację, co doprowadziło do umorzenia postępowania. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, zważył, że zasadą jest obciążanie kosztami strony przegrywającej, ale wyjątkiem jest sytuacja, gdy cofnięcie pozwu lub środka zaskarżenia nastąpiło w wyniku zaspokojenia roszczenia. W tej sprawie powód domagał się eksmisji pozwanej, a wyrok nakazujący opuszczenie lokalu został wstrzymany do czasu złożenia oferty lokalu socjalnego. Powód cofnął apelację dotyczącą prawa do lokalu socjalnego po tym, jak pozwana spełniła jego żądanie. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał powoda za stronę wygraną na etapie apelacyjnym. Niemniej jednak, Sąd Najwyższy, stosując art. 102 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania apelacyjnego na rzecz powoda, biorąc pod uwagę charakter sprawy, specyfikę dochodzonego roszczenia oraz sytuację materialną pozwanej. W konsekwencji Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie, nie obciążając pozwanej kosztami postępowania apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, strona, która cofnęła apelację w wyniku zaspokojenia jej roszczenia, powinna być traktowana jako strona wygrana, a jej obciążenie kosztami może być wyłączone na zasadzie słuszności (art. 102 k.p.c.).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że cofnięcie apelacji w wyniku zaspokojenia roszczenia (wydania lokalu) oznacza wygraną strony na tym etapie. Mimo to, zastosowano art. 102 k.p.c. ze względu na specyfikę sprawy i sytuację materialną pozwanej, odstępując od zasądzenia kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

Miasto P.

Strony

NazwaTypRola
Miasto P.organ_państwowypowód
K. B.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Odstąpienie od obciążania kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada obciążania kosztami strony przegrywającej sprawę.

k.p.c. art. 203 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Koszty w przypadku cofnięcia pozwu lub wniosku.

k.p.c. art. 391 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Koszty w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.

k.p.c. art. 39816 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozpoznanie zażalenia przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Rozpoznanie zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie o kosztach.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienie Sądu Najwyższego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Cofnięcie apelacji nastąpiło w wyniku zaspokojenia roszczenia powoda. Powód powinien być traktowany jako strona wygrana na etapie apelacyjnym. Zastosowanie art. 102 k.p.c. ze względu na specyfikę sprawy i sytuację materialną pozwanej.

Odrzucone argumenty

Powód cofnął apelację, co skutkuje umorzeniem postępowania i traktowaniem go jako strony przegrywającej. Apelacja dotyczyła części orzeczenia przyznającej prawo do lokalu socjalnego, co nie było bezpośrednio związane z wydaniem lokalu.

Godne uwagi sformułowania

Za stronę przegrywającą sprawę, uważa się również stronę, która cofnęła pozew lub środek zaskarżenia z wyjątkiem przypadków, gdy cofnięcie nastąpiło w wyniku zaspokojenia roszczenia. W tym stanie rzeczy, mimo że postępowanie apelacyjne zostało umorzone, powoda uznać należało za stronę, która wygrała sprawę na tym etapie postępowania. Od stosowania zasady wyrażonej w art. 98 k.p.c. należało jednak odstąpić i o kosztach postępowania apelacyjnego orzec na podstawie art.102 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., zważywszy na charakter sprawy, specyfikę dochodzonego roszczenia oraz sytuację materialną pozwanej.

Skład orzekający

Henryk Pietrzkowski

przewodniczący-sprawozdawca

Teresa Bielska-Sobkowicz

członek

Marian Kocon

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 102 k.p.c. w sprawach, gdzie cofnięcie apelacji nastąpiło w wyniku zaspokojenia roszczenia, a także w kontekście kosztów postępowania w sprawach eksmisyjnych i dotyczących lokali socjalnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia apelacji w związku z wydaniem lokalu i zastosowania zasady słuszności w kosztach, co może ograniczać jego uniwersalne zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na interpretację przepisów o kosztach postępowania w specyficznych okolicznościach cofnięcia apelacji i zastosowania zasady słuszności.

Cofnąłeś apelację, bo dostałeś to, czego chciałeś? Nadal możesz wygrać sprawę o koszty!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 75/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 8 września 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz 
SSN Marian Kocon 
 
w sprawie z powództwa Miasta P. 
przeciwko K. B. 
o eksmisję, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 września 2010 r., 
zażalenia strony powodowej  
na postanowienie o kosztach zawarte w pkt. 3  
postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 30 marca 2010 r., sygn. akt II Ca (…), 
 
zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że nie obciąża pozwanej 
kosztami postępowania apelacyjnego. 
 
Uzasadnienie 
 
Zaskarżonym postanowieniem zamieszczonym w punkcie 3 postanowienia z dnia 
30 marca 2010 r. Sąd Okręgowy w P. oddalił zawarty w apelacji powoda - Miasta P. 
wniosek o zasądzenie od pozwanej K. B. kosztów postępowania apelacyjnego. 
Rozstrzygnięcie to Sąd Okręgowy uzasadnił podnosząc, że skoro powód cofnął 
apelację, co doprowadziło do umorzenia postępowania, to należy go traktować jako 
stronę, która przegrała sprawę. Oceny tej nie zmienia fakt, że powód cofnął apelację w 
wyniku wydania mu przez pozwaną spornego lokalu, ponieważ apelacja dotyczyła 
części orzeczenia Sądu pierwszej instancji, w której przyznano pozwanej prawo do 
lokalu socjalnego. 

 
2 
W zażaleniu powód zarzucił naruszenie art. 98 § 1 oraz art. 203 § 3 w zw. z art. 
391 § 2 k.p.c. i wniósł o zmianę postanowienia Sądu Okręgowego w P. poprzez 
zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania za drugą instancję. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zasadą w procesie cywilnym jest, że strona przegrywająca sprawę obowiązana 
jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia 
praw i celowej obrony (art. 98 § 1 k.p.c.). Za stronę przegrywającą sprawę, uważa się 
również stronę, która cofnęła pozew lub środek zaskarżenia z wyjątkiem przypadków, 
gdy cofnięcie nastąpiło w wyniku zaspokojenia roszczenia (zob. m.in. postanowienia SN: 
z dnia 8 lutego 2001 r., II UKN 14/01, OSNP 2002, nr 20, poz. 504 oraz z dnia 27 
sierpnia 1962 r., OSNC 1963, nr 7-8, poz. 171). Taki przypadek zaistniał w 
rozpoznawanej sprawie. Powód bowiem domagał się od pozwanej opuszczenia, 
opróżnienia i wydania mu lokalu stanowiącego jego własność. Wyrokiem z dnia 24 lipca 
2009 r. Sąd Rejonowy w P. orzekł zgodnie z żądaniem powoda, ale wstrzymał w tym 
zakresie wykonalność wyroku do czasu złożenia pozwanej przez powoda oferty 
zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Składając apelację od tego wyroku, w części, 
w której przyznane zostało pozwanej prawo do lokalu socjalnego powód w istocie 
kwestionował rozstrzygnięcie dla niego niekorzystne. Apelację cofnął po spełnieniu 
przez pozwaną jego roszczenia po wniesieniu apelacji. W tym stanie rzeczy, mimo że 
postępowanie apelacyjne zostało umorzone, powoda uznać należało za stronę, która 
wygrała sprawę na tym etapie postępowania. Należały jej się zatem koszty 
postępowania apelacyjnego (art. 98 § 1 k.p.c.). Od stosowania zasady wyrażonej w art. 
98 k.p.c. należało jednak odstąpić i o kosztach postępowania apelacyjnego orzec na 
podstawie art.102 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., zważywszy na charakter sprawy, specyfikę 
dochodzonego roszczenia oraz sytuację materialną pozwanej. Z przytoczonych 
względów, na podstawie art. 39816 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. 102 i 108 § 1 
i art. 39821 Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI