II CZ 74/12

Sygn. akt II CZ 74/12 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 20 lipca 2012 r. 
 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) 
SSN Anna Owczarek (sprawozdawca) 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote 
 
 
 
w sprawie ze skargi M. R. 
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnej ugody  
zawartej w dniu 19 listopada 2009 r. przed Sądem Rejonowym w Z.  
w sprawie z powództwa A. K. 
przeciwko M.R. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 20 lipca 2012 r., 
zażalenia pozwanej (skarżącej) 
na postanowienie Sądu Rejonowego  
z dnia 8 grudnia 2011 r.,  
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
Sąd Rejonowy w Z. postanowieniem z dnia 8 grudnia 2011 r. odrzucił 
zażalenie M. R. z dnia 23 sierpnia 2011 r. na postanowienie tegoż Sądu z dnia 5 
sierpnia 2011 r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie z dnia 20 
czerwca 2011 r. w przedmiocie odrzucenia skargi o stwierdzenie niegodności z 
prawem prawomocnego orzeczenia - wobec nieuzupełnienia w wyznaczonym 
terminie braków zażalenia poprzez dołączenie jego odpisu.  
Bezsporne jest że M. R. w piśmie procesowym z dnia 29 stycznia 2011 r. 
sporządzonym osobiście zgłosiła żądanie „uchylenia i stwierdzenia niezgodności 
orzeczenia - ugody sądowej" zawartej w dniu 19 listopada 2009 r. przed Sądem 
Rejonowym. Pismo powyższe Sąd zakwalifikował jako skargę o stwierdzenie 
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i postanowieniem z dnia 20 
czerwca 2011 r. odrzucił ją w braku zdolności postulacyjnej pozwanej. W zażaleniu 
na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła, że „nie zgadza się z zawartą 
ugodą" i wnosi o „uznanie skargi i swoich w pełni uzasadnionych roszczeń". W 
związku z odrzuceniem zażalenia z powodu nieuzupełnienia braków formalnych 
skarżąca zarzuciła, że w terminie złożyła zażalenie z odpisami w wymaganej ilości 
ale nie jest w stanie określić co się z nimi stało i złożyła wymagany odpis dla strony 
przeciwnej. 
Sąd Najwyższy zważył: 
Postępowanie 
ze 
skargi 
o 
stwierdzenie 
niezgodności 
z 
prawem 
prawomocnego orzeczenia jest postępowaniem szczególnym, toczącym się przed 
Sądem Najwyższym, nie mieszczącym się w toku postępowania instancyjnego, 
co wynika ze szczególnego charakteru tej skargi. Przewidziany w art. 871 § 1 k.p.c. 
przymus adwokacko-radcowski dotyczy każdego postępowania przed Sądem 
Najwyższym, w tym podejmowanego przed sądem niższej instancji, a więc także 
zainicjowanego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 
wyroku 
i 
toczącego 
się 
w 
jego 
ramach 
postępowania 
zażaleniowego. 
W postępowaniu powyższym obowiązują jednakże ogólne zasady dotyczące 
wnoszenia pism procesowych i uzupełniania ich braków formalnych. Nie ulega 
wątpliwości, że braki formalne zażalenia, mimo wezwania nie zostały usunięte 

 
3 
w zakreślonym terminie. Ich uzupełnienie na etapie postępowania odwoławczego 
należy uznać za spóźnione, co skutkuje oddaleniem zażalenia jako pozbawionego 
uzasadnionych podstaw na mocy art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 
42412 k.p.c.  
Niemniej zauważyć trzeba, że zasadnicze wątpliwości, z uwagi na treść 
wniosku i jego uzasadnienie, budzi kwalifikacja punktu 1) pisma M. R. z dnia 29 
stycznia 2011 r., wyłączonego z akt sprawy I C …., jako skargi o stwierdzenie 
niegodności z prawem prawomocnego orzeczenia i nadanie jej biegu właściwego 
dla wskazanego nadzwyczajnego środka procesowego. Pismo powyższe, złożone 
w sprawie sygn. akt I C …. o odszkodowanie i zapłatę, zostało zatytułowane jako 
„Wniosek dowodowy w sprawie ze stwierdzeniem niezgodności orzeczenia - ugody 
sądowej z dnia 19 listopada 2009 r.", w punkcie pierwszym zawierało wniosek o 
„uchylenie i stwierdzenie niezgodności orzeczenia - ugody sądowej". W 
następstwie ugody, zawartej w sprawie sygn. akt I C …. Sąd Rejonowy w Z. 
postanowieniem z dnia 19 listopada 2009 r. uchylił nakaz zapłaty z dnia 29 lipca 
2009 r., wydany w postępowaniu nakazowym i umorzył postępowanie. Wskazane 
postanowienie nie zostało zaskarżone w toku instancji i   jest prawomocne. 
Pozwana M. R. działała w powyższej sprawie samodzielnie co, i w braku podjęcia 
przez Sąd czynności zmierzających do  udzielenia pouczeń co do podejmowanych 
przez nią czynności procesowych, mogło lec u podstaw nieadekwatnego 
posługiwania się zwrotami języka prawnego w złożonym piśmie procesowym. W 
szczególności budzi wątpliwości, czy  rzeczywistym zamiarem skarżącej nie było 
wniesienie zażalenia na wskazane postanowienie bądź uzasadnienie podstawy 
faktycznej i prawnej powództwa wytoczonego przez nią w sprawie sygn. akt I C …., 
skoro jednocześnie powoływała się na częściowe wykonanie ugody i istnienie 
wzajemnych roszczeń dotyczących nieruchomości. W załączonych aktach znajduje 
się ponadto pismo M. R. z dnia 9 października 2010 r. oznaczone jako 
„Oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli" zawartego 
we wskazanej ugodzie z powołaniem na wadę oświadczenia woli w postaci błędu. 
Okoliczności powyższe nie powinny ujść uwadze Sądu i wymagają wyjaśnienia po 
zwrocie akt.  
jw