II Cz 737/17

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2017-08-31
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
art. 189 k.p.c.brak formalny pozwuzwrot pozwuoznaczenie pozwanegozażalenieinteres prawnystrona pozwana

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powódki na zarządzenie o zwrocie pozwu, uznając, że prawidłowe oznaczenie pozwanego jest warunkiem dopuszczalności postępowania.

Powódka wniosła pozew o ustalenie istnienia lub nieistnienia prawa lub stosunku prawnego, wskazując jako pozwanego samą siebie. Sąd Rejonowy wezwał do uzupełnienia braków formalnych poprzez wskazanie prawidłowego pozwanego, jednak powódka nie zastosowała się do wezwania. W konsekwencji pozew został zwrócony. Powódka wniosła zażalenie, argumentując, że w sprawach z art. 189 k.p.c. pozwanym nie może być ktokolwiek, a w przypadku śmierci potencjalnego pozwanego, jego prawa przejęła powódka. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podkreślając konieczność wskazania podmiotu, wobec którego istnieje interes prawny powoda w ustaleniu prawa lub stosunku prawnego.

Sprawa dotyczy zażalenia powódki H. H. na zarządzenie Sądu Rejonowego w Tucholi o zwrocie pozwu. Powódka wniosła pozew o ustalenie istnienia albo nieistnienia prawa lub stosunku prawnego na podstawie art. 189 k.p.c., jednak jako pozwanego wskazała samą siebie. Sąd Rejonowy wezwał pełnomocnika powódki do usunięcia braków formalnych poprzez prawidłowe określenie pozwanego lub pozwanych oraz ich adresów, pod rygorem zwrotu pozwu. Pełnomocnik powódki nie zastosował się do wezwania, twierdząc, że pozwana została prawidłowo określona. W związku z tym Sąd Rejonowy zarządził zwrot pozwu na podstawie art. 130 § 2 k.p.c. Powódka wniosła zażalenie, domagając się uchylenia zarządzenia i zwolnienia od kosztów sądowych. Argumentowała, że w sprawach z art. 189 k.p.c. pozwanym musi być podmiot prawnie zainteresowany wynikiem postępowania, a w przypadku śmierci potencjalnego pozwanego E. H., jego prawa majątkowe przejęła powódka jako spadkobierczyni. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że w procesie cywilnym konieczne jest istnienie przeciwstawnych interesów stron, a pozwanym w sprawach o ustalenie na podstawie art. 189 k.p.c. powinny być podmioty, których dotyczą ustalane prawa lub stosunki prawne, lub osoby, wobec których istnieje interes prawny powoda w ustaleniu. Sąd uznał, że powódka nie wykazała, kto powinien być pozwanym w sprawie, a tym samym nie uzupełniła braków formalnych pozwu. Zarządzenie o zwrocie pozwu ma charakter formalny i nie stoi na przeszkodzie ponownemu wytoczeniu powództwa z prawidłowym oznaczeniem strony pozwanej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, w procesie cywilnym konieczne jest istnienie przeciwstawnych interesów stron, a pozwanym powinna być osoba lub podmiot, wobec którego istnieje interes prawny powoda w ustaleniu prawa lub stosunku prawnego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że proces cywilny charakteryzuje się przeciwstawnością interesów. W sprawach o ustalenie na podstawie art. 189 k.p.c. pozwanym musi być podmiot, którego dotyczą ustalane prawa lub stosunki prawne, lub osoba, wobec której istnieje interes prawny powoda w ustaleniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy w Tucholi

Strony

NazwaTypRola
H. H.osoba_fizycznapowódka

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten dotyczy powództwa o ustalenie istnienia albo nieistnienia prawa lub stosunku prawnego. Wskazuje, że w takim procesie musi istnieć interes prawny powoda w ustaleniu.

k.p.c. art. 130 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis regulujący skutki nieuzupełnienia braków formalnych pisma procesowego, w tym zwrot pozwu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący postępowania w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oddalenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność prawidłowego oznaczenia strony pozwanej w pozwie. Istnienie przeciwstawności interesów stron w procesie cywilnym. Brak interesu prawnego powoda w ustaleniu prawa lub stosunku prawnego wobec samego siebie.

Odrzucone argumenty

Powódka może być stroną pozwaną w sprawie o ustalenie. Śmierć potencjalnego pozwanego i przejęcie jego praw przez powódkę zwalnia z obowiązku wskazania pozwanego.

Godne uwagi sformułowania

cechą charakterystyczną postępowania procesowego jest przeciwstawność interesów występujących w nim stron stroną pozwaną w procesach o ustalenie prawa lub stosunku prawnego na podstawie art. 189 k.p.c. mogą i powinny być podmioty ustalanych praw lub stosunków prawnych, lub też osoby nieobjęte tymi prawami, ale takie, w stosunku do których istnieje interes prawny powoda w ustaleniu prawa lub stosunku prawnego zarządzenie o zwrocie pozwu nie oznacza, iż powódka nie może już dochodzić swych racji na drodze sądowej. Zarządzenie to jest bowiem tylko rozstrzygnięciem formalnym, które oznacza, iż pozew traktuje się tak jakby nigdy nie został złożony.

Skład orzekający

Barbara Jankowska-Kocon

przewodniczący

Ireneusz Płowaś

sędzia

Aurelia Pietrzak

sędzia (sprawozdawca)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 189 k.p.c. w zakresie konieczności wskazania strony pozwanej oraz skutków braku uzupełnienia braków formalnych pozwu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie powódka sama siebie wskazała jako pozwanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje fundamentalne zasady postępowania cywilnego dotyczące stron procesowych i braków formalnych, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy można pozwać samego siebie? Sąd wyjaśnia, kto musi być stroną w procesie.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 737/17 POSTANOWIENIE Dnia 31 sierpnia 2017 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy Wydział II Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Barbara Jankowska-Kocon Sędziowie: SO Ireneusz Płowaś SO Aurelia Pietrzak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2017 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa H. H. o ustalenie na skutek zażalenia powódki na zarządzenie sędziego Sądu Rejonowego w Tucholi z dnia 19 maja 2017 roku, sygn. akt I C 67/17 postanawia: oddalić zażalenie. SSO Barbara Jankowska-Kocon SSO Ireneusz Płowaś SSO Aurelia Pietrzak II Cz 737/17 UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 19 maja 2017r. Sędzia Przewodniczący Sądu Rejonowego w Tucholi w sprawie z powództwa H. H. o ustalenie istnienia albo nieistnienia prawa lub stosunku prawnego zwrócił pozew. W uzasadnieniu podniósł, że zarządzeniem z dnia 6 marca 2017r. pełnomocnik powódki została zobowiązana do usunięcia braków formalnych pozwu przez prawidłowe określenie pozwanego lub pozwanych (imię i nazwisko) oraz jego lub ich adresów w terminie 7 dni pod rygorem zwrotu pozwu. Pełnomocnik nie wykonała powyższego zarządzenia do chwili obecnej, składając zamiast tego pismo procesowe z dnia 15 marca 2017r., w którym wyraziła pogląd, iż strona pozwana została prawidłowo określona, czyli przez wskazanie jako pozwanej samej powódki. W związku z tym, że powódka w zakreślonym terminie nie wskazała osoby pozwanej, to na mocy art. 130 § 2 k.p.c. zarządzono zwrot pozwu. Zażalenie na powyższe zarządzenie wniosła powódka zaskarżając je w całości, wnosząc jednocześnie o jego uchylenie oraz zwolnienie powódki od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. W uzasadnieniu wskazała, że w sprawie z art. 189 k.p.c. pozwanym nie może być ktokolwiek, lecz tylko podmiot, który jest prawnie zainteresowany wynikiem postępowania. Powtórzyła również, że pozwanym w tej sprawie powinien być E. H. , niemiej jednak w związku z jego śmiercią przed złożeniem pozwu, jego prawa i obowiązki o charakterze majątkowym przejęła powódka. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Sąd Okręgowy wskazuje, że w przedmiotowej sprawie w oparciu o przepis art. 189 k.p.c. H. H. (powódka) wystąpiła z pozwem o ustalenie istnienia albo nieistnienia prawa lub stosunku prawnego, w którym jako przeciwnika procesowego wymieniła samą siebie. Ustosunkowując się natomiast do zobowiązania Sądu z dnia 6 marca 2017r. wyjaśniła, że pozwanym w tej sprawie powinien być E. H. , niemiej jednak w związku z jego śmiercią przed złożeniem pozwu, jego prawa i obowiązki o charakterze majątkowym przejęła powódka – jako jedyna spadkobierczyni. Sąd Okręgowy wskazuje, że cechą charakterystyczną postępowania procesowego jest przeciwstawność interesów występujących w nim stron wyrażające się tym, że jedna z nich występuje o spełnienie określonego świadczenia, a druga kwestionuje jego zasadność. Co za tym idzie stroną pozwaną w procesach o ustalenie prawa lub stosunku prawnego na podstawie art. 189 k.p.c. mogą i powinny być podmioty ustalanych praw lub stosunków prawnych, lub też osoby nieobjęte tymi prawami, ale takie, w stosunku do których istnieje interes prawny powoda w ustaleniu prawa lub stosunku prawnego. Nie ulega zatem wątpliwości, że decydując się na wytoczenie powództwa skarżąca winna zastanowić się przeciwko komu należałoby wystąpić z tego rodzaju roszczeniem, a w konsekwencji kogo w treści pozwu należałoby wskazać jako stronę pozwaną. Mając zatem na uwadze, że w toku rozpoznawanej sprawy pełnomocnik powódki została zobowiązana do usunięcia braków formalnych pozwu przez prawidłowe określenie pozwanego lub pozwanych (imię i nazwisko) oraz jego lub ich adresów w terminie 7 dni pod rygorem zwrotu pozwu i w zakreślonym terminie wymienionych braków nie uzupełniła, trafne było stanowisko sędzia Przewodniczący, który (w oparciu o przepis art. 130 k.p.c. ) zwróciła wniesiony pozew. Już tylko na zakończenie wyjaśnić należy, że zarządzenie o zwrocie pozwu nie oznacza, iż powódka nie może już dochodzić swych racji na drodze sądowej. Zarządzenie to jest bowiem tylko rozstrzygnięciem formalnym, które oznacza, iż pozew traktuje się tak jakby nigdy nie został złożony. Nie stoi zatem na przeszkodzie ponownemu wytoczeniu powództwa z prawidłowym oznaczeniem strony pozwanej Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. SSO Barabra Jankowska-Kocon SSO Ireneusz Płowaś SSO Aurelia Pietrzak

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI