II CZ 73/19

Sąd Najwyższy2020-02-06
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
zażalenieuzasadnienie wyrokuterminy procesoweSąd NajwyższySąd Apelacyjnydoręczeniepomoc prawna z urzędukoszty postępowania

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie o odrzuceniu wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku, uznając wniosek za spóźniony.

Powód P.S. złożył zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jego wniosek o doręczenie uzasadnienia wyroku jako spóźniony. Sąd Apelacyjny uznał, że termin na złożenie wniosku upłynął, a wniosek powoda wpłynął po jego terminie. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że odrzucenie wniosku było prawidłowe, a zarzuty powoda dotyczące nieotrzymania zawiadomienia o terminie rozprawy były nieuzasadnione. Dodatkowo, Sąd Najwyższy oddalił wniosek pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda P. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 2 sierpnia 2019 r., które odrzuciło wniosek powoda o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. Sąd Apelacyjny uznał wniosek za spóźniony, ponieważ został złożony po upływie tygodniowego terminu określonego w art. 328 § 1 k.p.c. Powód zarzucił naruszenie art. 149 § 2 k.p.c., twierdząc, że nie otrzymał zawiadomienia o terminie rozprawy apelacyjnej i dlatego nie miał możliwości złożenia wniosku o uzasadnienie w terminie. Sąd Najwyższy zważył, że postanowienie odrzucające wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji było postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, od którego przysługiwało zażalenie do Sądu Najwyższego przed wejściem w życie nowelizacji z dnia 4 lipca 2019 r. Sąd uznał, że zażalenie było dopuszczalne na dotychczasowej podstawie prawnej, zgodnie z przepisami przejściowymi ustawy nowelizacyjnej. Niemniej jednak, Sąd Najwyższy uznał zarzuty powoda za nieuzasadnione, wskazując na dowód doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy apelacyjnej. Wobec tego, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda. Ponadto, Sąd Najwyższy oddalił wniosek pełnomocnika powoda o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, uznając, że argumentacja pełnomocnika była ogólnikowa i niepoparta dowodami, a twierdzenia powoda o nieotrzymaniu zawiadomienia były nieprawdziwe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli termin do wniesienia środka odwoławczego rozpoczął bieg przed dniem wejścia w życie nowelizacji i zakończył się po tym dniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na przepisy przejściowe ustawy nowelizacyjnej (art. 9 ust. 1 i 4), zgodnie z którymi w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji zachowują moc czynności dokonane zgodnie z przepisami w brzmieniu dotychczasowym, a do rozpoznania środków odwoławczych wniesionych i nierozpoznanych przed dniem wejścia w życie nowelizacji stosuje się przepisy dotychczasowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Sąd Rejonowy w Z.

Strony

NazwaTypRola
P. S.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Sąd Rejonowy w Z.organ_państwowypozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 328 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa tygodniowy termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

k.p.c. art. 327 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy sytuacji, w których nie ma podstaw do zastosowania przepisu.

k.p.c. art. 331 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje odrzucenie wniosku jako spóźnionego.

k.p.c. art. 149 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zawiadamiania stron o posiedzeniach jawnych i doręczania wezwań.

k.p.c. art. 394 § 1 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa postanowienia kończące postępowanie w sprawie, od których przysługuje zażalenie.

Dz.U. z 2019 r., poz. 1469 z późn. zm. art. 9 § ust. 1

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

Przepisy przejściowe dotyczące zachowania mocy czynności dokonanych zgodnie z przepisami w brzmieniu dotychczasowym.

Dz.U. z 2019 r., poz. 1469 z późn. zm. art. 9 § ust. 4

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

Przepisy przejściowe dotyczące rozpoznawania środków odwoławczych wniesionych i nierozpoznanych przed dniem wejścia w życie nowelizacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o doręczenie uzasadnienia wyroku został złożony po upływie ustawowego terminu. Powód otrzymał zawiadomienie o terminie rozprawy apelacyjnej. Argumentacja pełnomocnika z urzędu była ogólnikowa i niepoparta dowodami.

Odrzucone argumenty

Zażalenie na postanowienie odrzucające wniosek o doręczenie uzasadnienia jest dopuszczalne mimo nowelizacji k.p.c. Powód nie otrzymał zawiadomienia o terminie rozprawy apelacyjnej i był nieobecny z usprawiedliwionych przyczyn.

Godne uwagi sformułowania

Postanowienie odrzucające wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 394¹ § 2 k.p.c. W sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie zachowują moc czynności dokonane zgodnie z przepisami w brzmieniu dotychczasowym. Takie twierdzenie jest oczywiście nieprawdziwe, co wynika z przywołanych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.

Skład orzekający

Dariusz Zawistowski

przewodniczący

Teresa Bielska-Sobkowicz

sprawozdawca

Grzegorz Misiurek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność zażalenia na postanowienie o odrzuceniu wniosku o uzasadnienie wyroku po zmianach w k.p.c., a także kwestie związane z terminami procesowymi i pomocą prawną z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i przepisów przejściowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z terminami i doręczaniem uzasadnień wyroków, co jest istotne dla praktyków prawa, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Kiedy spóźniony wniosek o uzasadnienie wyroku oznacza przegraną? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II CZ 73/19
POSTANOWIENIE
Dnia 6 lutego 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Dariusz Zawistowski (przewodniczący)
‎
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca)
‎
SSN Grzegorz Misiurek
w sprawie z powództwa P. S.
‎
przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w Z.
‎
o zapłatę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 6 lutego 2020 r.,
‎
zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 2 sierpnia 2019 r., sygn. akt I ACa (…),
1) oddala zażalenie
2) oddala wniosek adw. M. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2019 r. odrzucił wniosek powoda P. S. o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że wyrok, którego dotyczył wniosek, został wydany w dniu 13 czerwca 2019 r., zatem określony w art. 328 § 1 k.p.c. tygodniowy termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego doręczenie upłynął w dniu 20 czerwca 2019 r. Wniosek powoda został nadany pocztą w dniu 28 czerwca 2019 r., tj. po upływie terminu, co - wobec braku podstaw do zastosowania w stosunku do powoda art. 327 § 2 k.p.c. - skutkowało odrzuceniem wniosku jako spóźnionego na podstawie art. 331 § 2 k.p.c.
Powód P. S. zaskarżył powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a ponadto o zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów udzielonej pomocy prawnej, które nie zostały pokryte w całości ani w żadnej części. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 149 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że powód został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy, podczas gdy powód zdecydowanie twierdzi, że nie otrzymał i nie podpisał zawiadomienia o terminie posiedzenia, a rozpoznanie apelacji nastąpiło pod jego usprawiedliwioną nieobecność. Z tej przyczyny nie miał możliwości złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku w terminie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Postanowienie odrzucające wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 394
1
§ 2 k.p.c. Od takiego postanowienia przysługiwało zażalenie do Sądu Najwyższego przed wejściem w życie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1469 z późn. zm.), co nastąpiło w dniu 7 listopada 2019 r. Ustawą tą przepis art. 394
1
§ 2 został uchylony.
Od tego dnia zatem nie ma podstaw do wniesienia zażalenia na postanowienie odrzucające wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Należy jednak zwrócić uwagę na przepis art. 9 ust.1 ustawy nowelizacyjnej, zgodnie z którym w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie zachowują moc czynności dokonane zgodnie z przepisami w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie zaś z art. 9 ust. 4 tej ustawy, do rozpoznania środków odwoławczych wniesionych i nierozpoznanych przed dniem wejścia w życie nowelizacji stosuje się przepisy dotychczasowe. Należy zatem uznać, że jeżeli termin do wniesienia środka odwoławczego rozpoczął bieg przed dniem 7 listopada 2019 r. i zakończył się po tym dniu, to środek odwoławczy jest dopuszczalny na dotychczasowej podstawie prawnej. Wniosek taki wynika pośrednio z art. 9 ust. 1 nowelizacji, skoro doręczenie odpisu postanowienia z uzasadnieniem otwiera termin na jego zaskarżenie i skutek ten trwa mimo zmiany prawa.
Zgodnie z powołanym przez powoda art. 149 § 2 k.p.c., o posiedzeniach jawnych zawiadamia się strony i osoby zainteresowane przez wezwanie lub ogłoszenie podczas posiedzenia, stronie nieobecnej na posiedzeniu jawnym należy zawsze doręczyć wezwanie na następne posiedzenie, wezwanie powinno być doręczone co najmniej na tydzień przed posiedzeniem, w wypadkach pilnych termin ten może być skrócony do trzech dni. Wbrew ogólnikowym i niewykazanym w żaden sposób zarzutom, powód otrzymał zawiadomienie o terminie rozprawy apelacyjnej w dniu 13 czerwca 2019 r., co potwierdza dowód doręczenia zawiadomienia (k. 122 v.), wysłany na adres wskazany w apelacji. Odrzucenie spóźnionego wniosku o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem było zatem prawidłowe.
Wobec powyższego, na podstawie art. 398
14
w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu podlega oddaleniu. Pełnomocnik powoda w złożonym zażaleniu argumentację oparł wyłącznie na ogólnikowym i niepopartym twierdzeniu powoda o tym, że nie otrzymał zawiadomienia o terminie posiedzenia, nigdy nie podpisywał wezwania na termin rozprawy apelacyjnej i nie był prawidłowo poinformowany o tym posiedzeniu. Takie twierdzenie jest oczywiście nieprawdziwe, co wynika z przywołanych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Brak poszerzonych rozważań, czy przytoczenia okoliczności uzasadniających zawarte w zażaleniu twierdzenia, przemawia przeciw ocenie o zgodnym z zasadami profesjonalizmu działaniu, co nie uzasadnia przyznania ze środków publicznych  kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (zob. postanowienia SN z dnia 20 lipca 2016 r., sygn. akt II CNP 5/16, z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt IV CZ 80/16 i sygn. akt IV CZ 81/16, www.sn.pl).
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI