II CZ 73/15

Sąd Najwyższy2015-10-15
SNCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
zniesienie współwłasnościwspółwłasnośćapelacjazażalenieprzywrócenie terminukontrola sądowapostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie sądu okręgowego o odrzuceniu apelacji, potwierdzając prawo sądu drugiej instancji do kontroli zasadności przywrócenia terminu do jej wniesienia.

Wnioskodawczyni złożyła zażalenie na postanowienie sądu okręgowego, który odrzucił jej apelację od postanowienia o oddaleniu wniosku o zniesienie współwłasności. Sąd okręgowy uznał, że przywrócenie terminu do wniesienia apelacji przez sąd pierwszej instancji było bezzasadne. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie, stwierdził, że sąd drugiej instancji miał prawo badać zasadność przywrócenia terminu, co potwierdził powołując się na utrwalone orzecznictwo.

Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawczyni J. E. na postanowienie Sądu Okręgowego w P., który odrzucił jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w P. oddalającego wniosek o zniesienie współwłasności. Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji bezzasadnie przywrócił wnioskodawczyni termin do wniesienia apelacji, ponieważ podane przez nią okoliczności nie usprawiedliwiały uchybienia terminu bez jej winy. Wnioskodawczyni zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 380 k.p.c. przez dokonanie z urzędu oceny zasadności przywrócenia terminu. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie, powołał się na art. 373 k.p.c., zgodnie z którym sąd drugiej instancji dokonuje z urzędu kontroli przesłanek odrzucenia apelacji przez sąd pierwszej instancji, w tym prawidłowości postanowienia o przywróceniu terminu. Sąd Najwyższy podkreślił, że takie stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie i że dopuszczalne jest odrzucenie apelacji na rozprawie, jeśli nie uczyniono tego wcześniej na posiedzeniu niejawnym. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy był uprawniony do zbadania zasadności postanowienia o przywróceniu terminu, a art. 380 k.p.c. nie stał temu na przeszkodzie. Na tej podstawie Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd drugiej instancji ma prawo z urzędu badać zasadność postanowienia sądu pierwszej instancji o przywróceniu terminu do wniesienia apelacji w ramach kontroli przesłanek odrzucenia apelacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 373 k.p.c. i utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym sąd drugiej instancji dokonuje z urzędu kontroli, czy nie zaistniały przewidziane w art. 370 k.p.c. przesłanki odrzucenia apelacji przez sąd pierwszej instancji. W ramach tej kontroli badana jest również prawidłowość postanowienia o przywróceniu terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

uczestnicy postępowania (H.G. i S.G.)

Strony

NazwaTypRola
J. E.osoba_fizycznawnioskodawczyni
H. G.osoba_fizycznauczestnik
S. G.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji dokonuje z urzędu kontroli, czy nie zaistniały przewidziane w art. 370 k.p.c. przesłanki odrzucenia apelacji przez sąd pierwszej instancji. W ramach tej kontroli badane jest również prawidłowość postanowienia o przywróceniu terminu.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie narusza prawo albo naruszenie prawa nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji może z urzędu uchylić postanowienie sądu pierwszej instancji o przywróceniu terminu, jeżeli uzna je za oczywiście uzasadnione.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Na postanowienie sądu pierwszej instancji odrzucające apelację przysługuje zażalenie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd drugiej instancji ma prawo z urzędu badać zasadność postanowienia sądu pierwszej instancji o przywróceniu terminu do wniesienia apelacji w ramach kontroli przesłanek odrzucenia apelacji.

Odrzucone argumenty

Sąd Okręgowy naruszył art. 380 k.p.c. przez dokonanie z urzędu oceny zasadności przywrócenia terminu do wniesienia apelacji.

Godne uwagi sformułowania

Sąd drugiej instancji dokonuje z urzędu kontroli, czy nie zaistniały przewidziane w art. 370 k.p.c. przesłanki odrzucenia apelacji przez sąd pierwszej instancji. W ramach tej kontroli badaniu podlega również - gdy istnieje ku temu uzasadniona podstawa - prawidłowość wydanego przez sąd pierwszej instancji postanowienia o przywróceniu terminu do wniesienia apelacji.

Skład orzekający

Jan Górowski

przewodniczący

Mirosław Bączyk

członek

Grzegorz Misiurek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej kontroli postanowień o przywróceniu terminu przez sąd drugiej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odrzucenia apelacji z powodu bezzasadnego przywrócenia terminu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie potwierdza utrwaloną praktykę sądową dotyczącą procedury odwoławczej, co jest istotne dla prawników procesowych, ale nie zawiera przełomowych wniosków dla szerszej publiczności.

Sąd Najwyższy: Kontrola przywrócenia terminu do apelacji – co musisz wiedzieć?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 73/15
POSTANOWIENIE
Dnia 15 października 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jan Górowski (przewodniczący)
‎
SSN Mirosław Bączyk
‎
SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca)
w sprawie z wniosku J. E.
‎
przy uczestnictwie H. G. i S. G.
‎
o zniesienie współwłasności,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 15 października 2015 r.,
‎
zażalenia wnioskodawczyni
na postanowienie Sądu Okręgowego w P.
‎
z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt XV Ca […],
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia 14 maja 2014 r., wydanym na rozprawie, odrzucił apelację wnioskodawczyni J. E. od  postanowienia Sądu Rejonowego w P. z  dnia  8 stycznia 2014 r. oddalającego żądanie zniesienia współwłasności. Sąd  Okręgowy uznał, iż Sąd pierwszej instancji postanowieniem z dnia 20  stycznia  2015 r. bezzasadnie przywrócił wnioskodawczyni termin do wniesienia apelacji, gdyż  wskazane przez skarżącą okoliczności nie usprawiedliwiały  stwierdzenia, że  uchybienie terminowi do wniesienia tego środka zaskarżenia nastąpiło bez jej winy.
W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawczyni wniosła o jego uchylenie, zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 380 k.p.c. przez dokonanie z urzędu oceny zasadności przywrócenia terminu do wniesienia apelacji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 373 k.p.c., sąd drugiej instancji   dokonuje  z urzędu kontroli, czy nie zaistniały przewidziane w art. 370 k.p.c. przesłanki odrzucenia apelacji przez sąd pierwszej instancji. W ramach tej kontroli badaniu podlega również - gdy istnieje ku temu uzasadniona podstawa - prawidłowość wydanego przez sąd pierwszej instancji postanowienia o przywróceniu terminu do wniesienia apelacji. Stanowisko takie,  prezentowane jednolicie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, można uznać za utrwalone (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 21 maja 1998 r., III CKN 471/97, OSP 1999, Nr 4, poz. 83, z dnia 25 sierpnia 1999 r., III CKN 695/99, OSNC 2000, nr 3 poz. 51, z dnia 2 sierpnia 2006 r., I UZ 13/06, OSNP 2007, nr 15-16, poz. 238, z dnia 20 listopada 2006 r., I PZ 16/06, OSNP 2007, nr 21-22, poz. 321, z dnia 25 listopada 2010 r., I CZ 139/10, nie publ., z dnia 6 września 2012 r., I CZ 95/12, nie publ. i z dnia 25 kwietnia 2014 r., II CZ 119/13 nie publ.). Podkreśla się przy tym dopuszczalność odrzucenia apelacji z przyczyn określonych w art. 373 k.p.c. na rozprawie, jeżeli nie uczyniono tego wcześniej na posiedzeniu niejawnym.
Wbrew zatem odmiennemu zapatrywaniu skarżącej, Sąd  Okręgowy był uprawniony do  zbadania zasadności postanowienia Sądu pierwszej instancji z dnia 20 stycznia 2015 r., przywracającego wnioskodawczyni termin do wniesienia apelacji i przeprowadzeniu kontroli w tym zakresie nie sprzeciwiał się art. 380 k.p.c.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
14
w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI