II Cz 720/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił zarządzenie o zwrocie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, uznając, że sąd pierwszej instancji powinien był podjąć próbę ustalenia adresów uczestników postępowania, np. poprzez zwrócenie się do innej uczestniczki lub kancelarii notarialnej.
Sąd Rejonowy zwrócił wniosek o stwierdzenie nabycia spadku z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, w tym braku aktualnych adresów uczestników postępowania. Sąd Okręgowy uchylił to zarządzenie, uznając je za nieuzasadnione. Sąd odwoławczy wskazał, że sąd pierwszej instancji powinien był podjąć próbę ustalenia adresów uczestników, na przykład zwracając się do innej uczestniczki postępowania lub do kancelarii notarialnej, która sporządziła oświadczenie o odrzuceniu spadku.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał zażalenie Banku (...) S.A. w W. na zarządzenie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 23 lipca 2013 r., które zwróciło wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po W. Z. zmarłej w dniu 5 kwietnia 2009 r. Sąd Rejonowy uzasadnił zwrot wniosku nieuzupełnieniem braków formalnych, w szczególności brakiem aktualnych adresów zamieszkania uczestników B. M. i M. Z. oraz brakiem wymaganych odpisów aktów stanu cywilnego. Bank (...) S.A. w W. wniósł zażalenie, podnosząc, że zna jedynie imiona i nazwiska uczestników, co uniemożliwia pozyskanie dalszych danych z bazy PESEL, a także brak szczegółowych danych uniemożliwia uzyskanie dokumentów z urzędu stanu cywilnego. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne i uchylił zaskarżone zarządzenie. Sąd odwoławczy podkreślił, że choć wnioskodawca ma obowiązek wskazać uczestników postępowania spadkowego wraz z ich adresami, to w sytuacji, gdy wnioskodawca nie posiadał tych danych, a wskazał osobę (I. S.), która w oświadczeniu notarialnym wskazała potencjalnych spadkobierców, sąd pierwszej instancji powinien był podjąć próbę ustalenia adresów tych uczestników. Sąd Okręgowy wskazał, że można było zwrócić się do uczestniczki I. S. o podanie adresów lub do wskazanej kancelarii notarialnej. Dopiero po nieskuteczności tych działań można byłoby rozważyć dalsze kroki. W związku z tym, uznał zwrot wniosku za nieuzasadniony.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo zwrócił wniosek. Powinien był podjąć próbę ustalenia adresów uczestników innymi środkami, np. poprzez zwrócenie się do innej uczestniczki postępowania lub do kancelarii notarialnej.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że w sytuacji, gdy wnioskodawca nie posiadał adresów uczestników, a wskazał na możliwość ich ustalenia poprzez inne osoby lub instytucje, sąd pierwszej instancji powinien był skorzystać z tych możliwości, zanim zwróci wniosek. Zwrot wniosku był przedwczesny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie zarządzenia
Strona wygrywająca
wnioskodawca (Bank (...) S.A. w W.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank (...) S.A. w W. | spółka | wnioskodawca |
| B. M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. Z. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| I. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| W. Z. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 670
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek sądu badania, kto jest spadkobiercą.
Pomocnicze
k.p.c. art. 130 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące zwrotu pisma w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący skutków uwzględnienia zażalenia (uchylenie postanowienia).
k.p.c. art. 397 § §2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 398
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 13 § §2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący stosowania przepisów o procesie do innych postępowań.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnioskodawca nie posiadał adresów uczestników i nie mógł ich uzyskać z ogólnych danych. Sąd pierwszej instancji powinien był podjąć próbę ustalenia adresów uczestników innymi środkami. Zwrot wniosku był przedwczesny i nieuzasadniony.
Godne uwagi sformułowania
nic nie stało na przeszkodzie, by sędzia Przewodniczący zwrócił się do uczestniczki I. S. o podanie adresów zamieszkania względnie pobytu w/w uczestników lub do wskazanej Kancelarii Notarialnej. Dopiero wówczas, gdy ten kierunek poszukiwań okazałby się nieskuteczny należałoby podjąć dalsze czynności w sprawie, tak by możliwe było rozpoczęcie postępowania.
Skład orzekający
Janusz Kasnowski
przewodniczący-sprawozdawca
Ireneusz Płowaś
sędzia
Aurelia Pietrzak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowań spadkowych, obowiązki sądu w zakresie ustalania adresów uczestników, prawidłowość zwrotu wniosku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku danych adresowych uczestników w postępowaniu spadkowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy proceduralne w postępowaniach spadkowych i podkreśla obowiązek sądu do aktywnego dążenia do wyjaśnienia sprawy, nawet w obliczu trudności z ustaleniem danych uczestników.
“Czy brak adresu uczestnika zawsze oznacza zwrot wniosku? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Cz 720/13 POSTANOWIENIE Dnia 20 listopada 2013r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny - Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Janusz Kasnowski (spr.) Sędziowie: SO Ireneusz Płowaś SO Aurelia Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2013 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Banku (...) S.A. w W. przy uczestnictwie B. M. , M. Z. i I. S. o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej W. Z. na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 23 lipca 2013r. w sprawie o sygn. II Ns 1498/13 postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie. Na oryginale właściwe podpisy. II Cz 720/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 23 lipca 2013r. sędzia Przewodniczący zwrócił wniosek Banku (...) S.A. w W. o stwierdzenie nabycia spadku po W. Z. zmarłej w dniu 5 kwietnia 2009r., ostatnio zamieszkałej w B. . Wskazał, że wnioskodawca nie uzupełnił wszystkich braków formalnych wniosku, a w szczególności nie wskazał w zakreślonym terminie aktualnych adresów zamieszkania uczestników B. M. i M. Z. oraz odpisów aktu małżeństwa tej uczestniczki i odpisu aktu urodzenia uczestnika. W podstawie prawnej zarządzenia sędzia Przewodniczący odwołał się do treści art.l30 § l i 2 kpc (zaskarżone zarządzenie - k.28). W zażaleniu na postanowienie wnioskodawca Bank (...) S.A. w W. domagał się jego uchylenia. Skarżący podniósł zarzut, że sędzia Przewodniczący nie uwzględnił jego wniosków zawartych w piśmie procesowym z dnia 18.06.2013r. Wskazał, że zna jedynie imiona i nazwiska uczestników, a to nie wystarcza do pozyskania dalszych danych z bazy PESEL prowadzonej przez Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, bowiem tak ogólne dane mogą odnosić się do wielu osób zamieszkujących w kraju. Poza tym brak szczegółowych danych nie pozwala na uzyskanie dokumentów z urzędu stanu cywilnego, gdyż wnioskodawca nie wie, do którego urzędu powinien się zwrócić (zażalenie wnioskodawcy - k.50 do 53). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie wnioskodawcy podlegało uwzględnieniu. Zgodnie z treścią art.670 kpc do obowiązków Sądu należy badanie, kto jest spadkobiercą, a więc uprawnionym do dziedziczenia po spadkodawcy, co - wbrew twierdzeniom wnioskodawcy - nie zwalnia go od wskazania uczestników postępowania spadkowego wraz z podaniem ich adresów zamieszkania względnie pobytu, by możliwe było zawiadomienie ich o toczącym się postępowaniu i by mieli możliwość obrony swoich interesów. Prawdą jest, że wnioskodawca nie wskazał wprost adresów zamieszkania uczestników B. M. i M. Z. , ale w uzasadnieniu wniosku podał, że jedna z córek spadkodawczyni I. S. złożyła oświadczenie notarialne o odrzuceniu spadku i wskazała w/w osoby, jako potencjalnych spadkobierców (k.4). Następnie w piśmie procesowym z dnia 18.06.2013r., złożonym w zakreślonym terminie do uzupełnienia braków formalnych wniosku, wyjaśnił, że nie posiada szczegółowych danych dotyczących uczestników, a nadto zawarł wniosek o zobowiązanie uczestniczki I. S. (adres podał) do podania adresów 2 pozostałych uczestników wskazanych przez nią w oświadczeniu z dnia 23.04.2009r. o odrzuceniu spadku, złożonym przed notariuszem W. O. w jego Kancelarii w B. przy ul. (...) i ujętym w repertorium A nr (...) (k.26-27). W tych okolicznościach nic nie stało na przeszkodzie, by sędzia Przewodniczący zwrócił się do uczestniczki I. S. o podanie adresów zamieszkania względnie pobytu w/w uczestników lub do wskazanej Kancelarii Notarialnej. Dopiero wówczas, gdy ten kierunek poszukiwań okazałby się nieskuteczny należałoby podjąć dalsze czynności w sprawie, tak by możliwe było rozpoczęcie postępowania. W tym stanie rzeczy zwrócenie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku było nieuzasadnione. Mając wskazane okoliczności na uwadze Sąd odwoławczy uchylił zaskarżone zarządzenie (na podstawie art.385 kpc w związku z art.397§2 kpc i art.398 kpc oraz art.l3§2kpc ).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI