II CZ 72/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że wadliwy skład sądu w poprzednim postępowaniu (ławniczy zamiast jednoosobowego) nie stanowi podstawy do wznowienia, jeśli uczestniczyły w nim osoby uprawnione.
Powód R.G. złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w P. z 1998 r., zarzucając nieważność postępowania z powodu orzekania przez sąd w składzie ławniczym zamiast jednoosobowym. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając brak ustawowej podstawy. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda, stwierdzając, że sprzeczny z prawem skład sądu (ławniczy zamiast jednoosobowego) nie stanowi podstawy do wznowienia, jeśli uczestniczyły w nim osoby uprawnione. Sąd Najwyższy odrzucił również argumentację powoda dotyczącą odnalezienia dokumentów jako nowej podstawy wznowienia.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda R.G. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jego skargę o wznowienie postępowania. Skarga dotyczyła prawomocnego wyroku Sądu Wojewódzkiego w P. z dnia 24 lutego 1998 r. w sprawie o zapłatę przeciwko Skarbowi Państwa - Urzędowi Celnemu w P. Głównym zarzutem powoda było to, że postępowanie, które doprowadziło do wydania wyroku, zostało przeprowadzone w składzie ławniczym, zamiast w jednoosobowym, co miało stanowić podstawę do wznowienia postępowania z powodu nieważności (art. 401 pkt 1 k.p.c.). Powód powołał się również na art. 403 § 2 k.p.c., wskazując na przypadkowe odnalezienie utraconych dokumentów. Sąd Najwyższy, podzielając stanowisko Sądu Apelacyjnego, oddalił zażalenie. Sąd uznał, że zgodnie z art. 401 pkt 1 k.p.c. podstawą wznowienia jest udział w składzie sądu osoby nieuprawnionej, a nie sprzeczny z prawem skład orzekający w składzie ławniczym, jeśli uczestniczyły w nim osoby uprawnione. Sąd podkreślił, że art. 379 pkt 4 k.p.c. stanowi o nieważności postępowania w przypadku sprzecznego z przepisami prawa składu sądu, jednak art. 401 pkt 1 k.p.c. ogranicza podstawę wznowienia do sytuacji udziału osoby nieuprawnionej. Ponadto, Sąd Najwyższy odrzucił argumentację dotyczącą odnalezienia dokumentów, wskazując, że powód jako wystawca lub adresat dokumentów posiadał wiedzę o ich istnieniu i treści, co wyklucza uznanie ich za nowe środki dowodowe w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, orzekanie przez sąd w składzie ławniczym zamiast jednoosobowego, przy udziale osób uprawnionych, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania z powodu nieważności w rozumieniu art. 401 pkt 1 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 401 pkt 1 k.p.c. ogranicza podstawę wznowienia postępowania do sytuacji, w której w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona. Sprzeczny z prawem skład sądu (ławniczy zamiast jednoosobowego), jeśli składa się z osób uprawnionych, nie jest podstawą do wznowienia postępowania, chociaż może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania na innej podstawie (art. 379 pkt 4 k.p.c.).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Urząd Celny w P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R.G. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Urząd Celny w P. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 401 § pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawą wznowienia postępowania jest udział w składzie sądu osoby nieuprawnionej, a nie sprzeczny z prawem skład orzekający w składzie ławniczym, jeśli uczestniczyły w nim osoby uprawnione.
k.p.c. art. 403 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawą wznowienia postępowania mogą być późniejsze okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Nie dotyczy to dokumentów, o których istnieniu strona wiedziała wcześniej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi, gdy skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa.
k.p.c. art. 3941 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Orzekanie przez sąd w składzie ławniczym zamiast jednoosobowego, przy udziale osób uprawnionych, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania z powodu nieważności. Odnalezienie dokumentów, o których istnieniu i treści strona wiedziała wcześniej, nie stanowi nowej podstawy dowodowej w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Postępowanie w składzie ławniczym zamiast jednoosobowym stanowi podstawę do wznowienia postępowania z powodu nieważności. Przypadkowe odnalezienie utraconych dokumentów stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Osoba nieuprawniona uczestnicząca w składzie sądu, to zarówno osoba niemająca w ogóle kompetencji do orzekania, a więc niebędąca sędzią lub ławnikiem, niemająca kompetencji do orzekania w sądzie, w którym sprawa jest rozpatrywana i nieposiadająca wymaganej przepisami prawa delegacji do orzekania w tym sądzie. Natomiast podstawy wznowienia nie stanowi sprzeczny z prawem, bo ławniczy zamiast jednoosobowego składu sądu orzekającego, w którym uczestniczą osoby uprawnione. Wykrycie, o którym mowa w powołanym art. 403 § 2 k.p.c., odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych.
Skład orzekający
Helena Ciepła
przewodniczący, sprawozdawca
Irena Gromska-Szuster
członek
Marian Kocon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podstaw wznowienia postępowania w Kodeksie postępowania cywilnego, w szczególności rozróżnienie między udziałem osoby nieuprawnionej a sprzecznym z prawem składem sądu, a także rozumienie pojęcia 'nowego środka dowodowego' w kontekście art. 403 § 2 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych podstaw wznowienia postępowania w polskim postępowaniu cywilnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne niuanse proceduralne dotyczące wznowienia postępowania, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego, choć nie zawiera przełomowych ani powszechnie interesujących kwestii.
“Czy skład sądu ma znaczenie dla wznowienia postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe różnice.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 72/07 POSTANOWIENIE Dnia 2 października 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Helena Ciepła (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Marian Kocon w sprawie ze skargi R.G. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w P. z dnia 24 lutego 1998 r., sygn. akt [...] wydanego w sprawie z powództwa R.G. przeciwko Skarbowi Państwa - Urzędowi Celnemu w P. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 2 października 2007 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 11 czerwca 2007 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie.- 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 11 czerwca 2007 r. odrzucił skargę o wznowienie postępowania wniesioną przez powoda R.G. od prawomocnego wyroku Sądu Wojewódzkiego w P. z dnia 24 lutego 1998 r., jako nie opartą na ustawowej podstawie wznowienia. Powód w zażaleniu na to postanowienie zarzucił, naruszenie prawa procesowego przez niewłaściwą wykładnię art. 401 pkt 1 oraz art. 403 § 2 k.p.c. i wniósł o jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stanowisko Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi nie może być skutecznie zwalczane, bowiem jest ono zgodne z prawem. Nie ma racji skarżący, że postępowanie na jednym terminie rozprawy przeprowadzone w sprawie objętej skargą o wznowienie postępowania w składzie ławniczym, zamiast jednoosobowym, a więc w składzie sprzecznym z przepisami prawa, uzasadnia wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 401 pkt 1 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się wyroku nie mogła domagać się wyłączenia. Osoba nieuprawniona uczestnicząca w składzie sądu, to zarówno osoba niemająca w ogóle kompetencji do orzekania, a więc niebędąca sędzią lub ławnikiem, niemająca kompetencji do orzekania w sądzie, w którym sprawa jest rozpatrywana i nieposiadająca wymaganej przepisami prawa delegacji do orzekania w tym sądzie. W myśl zaś art. 379 pkt 4 k.p.c. nieważność postępowania zachodzi wówczas, gdy skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. 3 Z zestawienia tego przepisu z art. 401 pkt 1 k.p.c. wynika, jak słusznie przyjął Sąd Apelacyjny, że ustawodawca ograniczył podstawę wznowienia postępowania tylko do sytuacji, w której w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona, a taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zachodziła. Natomiast podstawy wznowienia nie stanowi sprzeczny z prawem, bo ławniczy zamiast jednoosobowego składu sądu orzekającego, w którym uczestniczą osoby uprawnione. Również wskazana przez skarżącego podstawa wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c., uzasadniana przypadkowym odnalezieniem utraconych dokumentów nie spełnia wymogu określonego w tym przepisie, a tym samym nie może odnieść skutku. Stosownie do art. 403 § 2 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Zarówno nowe okoliczności, jak i nowe środki dowodowe muszą być tego rodzaju, aby powołanie ich mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazując zatem te okoliczności lub dowody, podać trzeba równocześnie, w jakim zakresie ich uwzględnienie mogło zmienić podstawę orzekania, wpływając tym samym na treść samego rozstrzygnięcia. Nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy to takie fakty, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu prawomocnie zakończonym. Wykrycie, o którym mowa w powołanym art. 403 § 2 k.p.c., odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych. W przedmiotowej sprawie, jak trafnie uznał Sąd Apelacyjny, skarżący był wystawcą odnalezionych dokumentów lub ich adresatem, zatem posiadał wiedzę o ich istnieniu i treści. W związku z tym powołany przez niego środek dowodowy w postaci przypadkowo odnalezionych dokumentów nie stanowi nowego środka w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. 4 Zatem w konfrontacji z treścią uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia należy stwierdzić, że Sąd Apelacyjny słusznie skargę o wznowienie postępowania, jako nie opartą na ustawowej podstawie wznowienia odrzucił, co przesądza o bezzasadności zażalenia. Z tych przyczyn zażalenie oddalono (art. 3941 § 1 i 3 oraz art. 39814 k.p.c.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI