II CZ 709/13

Sygn. akt II Cz 709/13 POSTANOWIENIE Dnia 15 października 2013 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny - Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący - SSO Maria Leszczyńska Sędziowie - SO Wojciech Borodziuk SO Aurelia Pietrzak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 października 2013 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. R. przeciwko E. P. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego na skutek zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszcz z 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt XII C 155/13 postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że oddalić wniosek powódki o zabezpieczenie roszczenia. II Cz 709/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2013 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy w sprawie z powództwa M. R. przeciwko E. P. zabezpieczył powództwo poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w sprawie Km 1183/13 przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy J. G. w części obejmującej wykonanie eksmisji z lokalu mieszkalnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia tej sprawy. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, iż zgodnie z treścią art. 730 1 § 1 k.p.c. udzielenia zabezpieczenia może żądać strona, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. W ocenie Sądu Rejonowego, argumenty strony powodowej zawarte w uzasadnieniu pozwu oraz przedłożony w ślad za pozwem materiał dowodowy w postaci pisma dłużniczki opisującego zastany stan faktyczny zaoferowanego jej pod najem lokalu określonego przez wierzyciela, jako socjalny, a w szczególności popierająca treść pisma dokumentacja fotograficzna w sposób wystarczający na tym etapie postępowania i w zakresie koniecznym dla rozpoznania wniosku o zabezpieczenie uprawdopodabniają zasadność żądań powódki. Spełniona jest zatem pierwsza z kumulatywnych przesłanek wskazanych w powołanym powyżej przepisie. Art. 730 1 § 2 k.p.c. stanowi natomiast, że interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Uwzględniając charakter tego postępowania, w ocenie Sądu I instancji odmowa zabezpieczenia powództwa może prowadzić do faktycznej eksmisji powódki i jej rodziny, co z kolei uczyni bezprzedmiotowym pozew złożony w tej sprawie. Zażalenie na powyższe orzeczenie złożyła pozwana zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie w orzeczeniu kończącym postępowanie od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. W ocenie skarżącej kwestia stanu technicznego zaoferowanego powódce lokalu socjalnego nie ma żadnego znaczenia dla oceny zasadności wniesionego powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Powództwo wniesione przez M. R. winno być oddalone na podstawie okoliczności przytoczonych przez powódkę, gdyż nawet stwierdzenie niespełnienia przez zaoferowany lokal wymogów lokalu socjalnego nie daje podstaw do pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Stan techniczny zaoferowanego przez Miasto B. lokalu przy ul. (...) nie stanowi żadnej z podstaw powództwa opozycyjnego wymienionej w art 840 § 1 k.p.c. Pozwana podkreśliła, iż uwzględnienie powództwa z art. 840 k.p.c. uzasadnia złożenie wniosku z art. 825 pkt 2 k.p.c. i prowadzi do umorzenia postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny. Ponowna egzekucja na podstawie takiego tytułu nie może być wszczęta. Z powyższego wynika, iż pozbawienie wykonalności wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy wydanego sprawie I C 1232/09 w punkcie I (gdyż tylko ten punkt oraz rozstrzygnięcie o kosztach nadaje się do egzekucji) dotyczącym nakazania pozwanym opróżnienia, opuszczenia i wydania E. P. lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w B. przy ul. (...) w niniejszym postępowaniu powodowałoby, iż E. P. już nigdy nie mogłaby zwrócić się do komornika o wykonanie wyroku eksmisyjnego. Nadto pozwana zaprzeczyła również twierdzeniom powódki, iż lokal zaoferowany powódce przez Gminę B. nie spełnia kryteria lokalu socjalnego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie pozwanej jest zasadne. Sąd Okręgowy nie podzielił argumentów Sądu Rejonowego jakoby w tej sprawie zostały spełnione przesłanki do zabezpieczenia powództwa. Powództwo przeciwegzekucyjne zostało uregulowane w art. 840 k.p.c. Zgodnie z § 1 tego przepisu dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli: przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście ( pkt 1) ; po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może powództwo oprzeć także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zarzut ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie ( pkt 2) . W doktrynie podkreśla się, że celem powództwa opozycyjnego z art. 840 k.p.c. jest pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub w części albo jego ograniczenie, co należy odróżnić od uchylenia postanowienia sądu o nadaniu klauzuli wykonalności. Weryfikacja postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności niewątpliwie zmierza do zakwestionowania tej klauzuli, jednak może nastąpić tylko poprzez wniesienie zażalenia i z powołaniem się na uchybienia proceduralne w toku postępowania klauzulowego. Tymczasem powództwo z art. 840 k.p.c. , jako środek merytorycznej obrony dłużnika, pozwala na zakwestionowanie wykonalności tytułu wykonawczego w drodze badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tym tytułem i w konsekwencji musi być oparte na przyczynach materialnoprawnych - podstawach wymienionych w pkt 1-3 omawianego przepisu (vide: uchwała SN z dnia 17 kwietnia 1985 r., III CZP 14/85, OSNC 1985, nr 12, poz. 192; wyrok SN z dnia 21 lipca 1972 r., II CR 193/72, OSNC 1973, nr 4, poz. 68; postanowienie SN z dnia 24 sierpnia 1973 r., II PZ 34/73, LEX nr 7295; postanowienie SN z dnia 18 marca 1971 r., I CZ 110/70, LEX nr 6896). Tymczasem powódka w powództwie przeciwegzekucyjnym wniesionym w tej sprawie nie kwestionuje obowiązku nałożonego na nią przez Sąd Rejonowy w Bydgoszczy w wyroku eksmisyjnym, czyli nakazu opróżnienia i wydania pozwanej lokalu nr (...) położonego w B. przy ul. (...) . Natomiast nie zgadza się z tym, że zaoferowany jej lokal przez Gminę B. spełnia warunki lokalu socjalnego. Ta okoliczność, w ocenie Sądu Okręgowego, nie mieści się w ramach art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c. Rację ma bowiem skarżąca, iż ewentualne pozbawienie przez Sąd wykonalności tytułu wykonawczego będzie prowadziło do sytuacji, iż wierzyciel zostanie pozbawiony możliwości wykonania wyroku eksmisyjnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy uznał, iż powódka nie uprawdopodobniła przesłanki do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego, co oznacza, że nie został spełniona przesłanka podstawowa z art. 730 1 § 1 k.p.c. warunkująca zabezpieczenie powództwa. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. zażalenie powódki uwzględnił zmieniając zaskarżone orzeczenie i oddalając wniosek powódki o zabezpieczenie.