II Cz 704/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił postanowienie sądu niższej instancji, nie obciążając powoda kosztami procesu ze względu na jego trudną sytuację materialną i osobistą.
Powód cofnął pozew, a Sąd Rejonowy zasądził od niego koszty procesu na rzecz pozwanego. Powód złożył zażalenie, argumentując swoją trudną sytuacją materialną i zdrowotną. Sąd Okręgowy uwzględnił zażalenie, zmieniając postanowienie i nie obciążając powoda kosztami procesu, uznając, że wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek na podstawie art. 102 k.p.c.
Sprawa dotyczyła zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, które zasądziło od niego kwotę 617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego. Sąd Rejonowy uzasadnił to cofnięciem pozwu przez powoda, co zgodnie z ogólną zasadą czyni go stroną przegrywającą. Powód w zażaleniu wnosił o zmianę postanowienia i zwolnienie go od kosztów z uwagi na zły stan zdrowia i ciężką sytuację materialną. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy uznał, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Sąd odwoławczy, powołując się na art. 102 k.p.c. oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego, podkreślił, że odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami jest uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu, ale wymaga rozważenia całokształtu okoliczności sprawy. W ocenie Sądu Okręgowego, trudna sytuacja materialna powoda (emerytura 750 zł, zły stan zdrowia), fakt, że porozumienie z pozwanym nastąpiło na wczesnym etapie postępowania, a także niewielki nakład pracy pełnomocnika pozwanego, uzasadniały odstąpienie od obciążania powoda kosztami. Kwota 617 zł stanowiłaby dla powoda znaczne obciążenie finansowe, odpowiadające jego miesięcznemu dochodowi. W związku z tym Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, nie obciążając powoda kosztami procesu w ogóle.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, sąd może odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że trudna sytuacja materialna i zdrowotna powoda, a także wczesne cofnięcie pozwu po osiągnięciu porozumienia, stanowią szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na zastosowanie art. 102 k.p.c. i odstąpienie od zasądzenia kosztów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia
Strona wygrywająca
powód (w zakresie kosztów)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. D. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej wcale.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Generalna zasada obciążania strony przegrywającej kosztami procesu.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia kosztów w szczególnych okolicznościach.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna zmiany zaskarżonego postanowienia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie w przedmiocie zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trudna sytuacja materialna i zdrowotna powoda. Szczególnie uzasadniony przypadek zastosowania art. 102 k.p.c. Niewielki nakład pracy pełnomocnika pozwanego. Wczesne cofnięcie pozwu po osiągnięciu porozumienia.
Odrzucone argumenty
Powód jako strona cofająca pozew jest stroną przegrywającą sprawę. Zasada ogólna obciążania strony przegrywającej kosztami procesu (art. 98 k.p.c.).
Godne uwagi sformułowania
w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej wcale sposób skorzystania z art. 102 k.p.c. jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu do jego oceny należy przesądzenie, czy wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek
Skład orzekający
Janusz Kasnowski
przewodniczący
Irena Dobosiewicz
sędzia sprawozdawca
Tomasz Adamski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 102 k.p.c. w przypadkach trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej strony."
Ograniczenia: Każdorazowa ocena sądu, zależna od indywidualnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisu o kosztach procesu w kontekście sytuacji życiowej strony, co jest istotne dla prawników procesowych.
“Sąd Okręgowy odstąpił od obciążenia powoda kosztami procesu ze względu na jego trudną sytuację życiową.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Cz 704/14 POSTANOWIENIE Dnia 23 października 2014 roku Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny - Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący : SSO Janusz Kasnowski Sędziowie : SO Irena Dobosiewicz (spr.) : SO Tomasz Adamski po rozpoznaniu w dniu 23 października 2014 roku w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa : S. D. przeciwko: (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. o : zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 12 czerwca 2014 r. , sygn. akt IC 276/14. postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie i nie obciążać powoda kosztami procesu w ogóle. II Cz 704/14 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2014 roku Sąd Rejonowy w Bydgoszczy zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, iż postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2014 roku Sąd umorzył postępowanie w związku z cofnięciem pozwu. Powód cofający pozew uznawany jest za przegrywającego sprawę. Pozwany w terminie złożył wniosek o uzupełnienie powyższego postanowienia i zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu. Sąd Rejonowy o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. i uznał, że powód jako przegrywający sprawę obowiązany jest zwrócić pozwanemu koszty procesu, na które składa się kwota 600 zł wynagrodzenia pełnomocnika i kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył powód wnosząc o zmianę postanowienia i zwolnienie go od obowiązku zwrotu kosztów stronie przeciwnej z uwagi na zły stan zdrowia i ciężką sytuacje materialną. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, co skutkowało zmianą zaskarżonego postanowienia. W ocenie Sądu Okręgowego ze względu na sytuację materialną i osobistą powoda, jak i charakter sprawy nie było prawidłowym nałożenie na niego obowiązku zwrotu pozwanemu kosztów procesu w kwocie 617 zł. O nieobciążeniu strony przegrywającej kosztami procesu sąd orzeka na podstawie okoliczności konkretnej sprawy zasługujących na miano wyjątkowych. Ustalenie zaś, czy w danych okolicznościach zachodzą „wypadki szczególnie uzasadnione", ustawodawca pozostawia swobodnej ocenie sądu, która następuje niezależnie od przyznanego zwolnienia od kosztów sądowych. / postanowienie S.N. z dnia 13.12.2007 roku, I Cz 110/07, publ. Lex nr 621775/ Z kolei Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27.5.2010 roku w sprawie II PK 359/09 / publ. Lex nr 603828 / wyraził pogląd, że sposób skorzystania z art. 102 k.p.c. jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu i do jego oceny należy przesądzenie, czy wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek, który uzasadnia odstąpienie, a jeśli tak, to w jakim zakresie, od generalnej zasady obciążania kosztami procesu strony przegrywającej spór. 1 Z powyższego wynika, że wprawdzie decyzja o odstąpieniu od obciążania strony przegrywającej obowiązkiem zwrotu kosztów procesu drugiej stronie jest uprawnieniem jurysdykcyjnym Sądu, ale w każdym wypadku Sąd podejmując w tym zakresie decyzję powinien rozważyć całokształt okoliczności konkretnej sprawy. W ocenie Sądu Okręgowego nie ulega wątpliwości, że sytuacja materialna pozwanego jest bardzo trudna, o czym pośrednio świadczy także fakt zwolnienia powoda z kosztów sądowych w toku postępowania. Utrzymuję się on jedynie ze skromnej emerytury w wysokości 750 zł, a nadto jest osobą starszą i schorowaną. Nie może z pola widzenia umknąć również fakt, iż przyczyna dla której powód cofnął pozew było dojście do porozumienia z pozwanym. Nastąpiło to na bardzo wczesnym etapie postępowania, bo jeszcze przed rozpoczęciem rozprawy. Pozwany skierował do Sądu tylko jedno pismo procesowe, nie wymagało ono od pełnomocnika strony pozwanej dużego nakładu pracy. Uwzględniając przy tym, że strona pozwana jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością korzysta zapewne ze stałej obsługi prawnej fakt zastępowania strony przez pełnomocnika fachowego nie spowodował powstania nadmiernych kosztów. Natomiast dla powoda kwota 617 zł stanowi w istocie jego miesięczny dochód, a zatem konieczność pokrycia kosztów procesu byłaby dla niego bardzo dużym obciążeniem finansowym. Sąd Okręgowy miał na uwadze, iż sam fakt zwolnienia powoda od kosztów sądowych nie przesądza o zasadności nieobciążania go obowiązkiem zwrotu kosztów stronie wygrywającej spór, jednak ocena wszystkich wskazanych wyżej okoliczności w ocenie Sądu Okręgowego przemawiały za przyjęciem zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku, o jakim mowa w art-102 k.p.c. , który pozwala na odstąpienie od-ogólnego obowiązku-zwrotu -kosztów stronie przeciwnej wyrażonej w art. 98 i 100 k.p.c. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie na podstawie art, 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 102 k.p.c. i nie obciążył powoda kosztami procesu w ogóle.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI