II CZ 70/12

Sąd Najwyższy2012-07-26
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty sądoweart. 102 k.p.c.upadłość likwidacyjnatrudna sytuacja majątkowazażalenieSąd Najwyższykomornik

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie komornika na postanowienie o kosztach, uznając, że trudna sytuacja majątkowa spółki w upadłości likwidacyjnej uzasadnia odstąpienie od obciążania jej kosztami postępowania.

Pozwany komornik zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego, które odstąpiło od obciążenia powoda (spółki w upadłości likwidacyjnej) kosztami postępowania. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, analizując zastosowanie art. 102 k.p.c. Zważył, że trudna sytuacja majątkowa powoda, w tym fakt upadłości likwidacyjnej oraz przekazanie przez komornika środków na niewłaściwe konto, stanowi szczególnie uzasadniony wypadek do odstąpienia od obciążania go kosztami.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 30 listopada 2011 r. Sąd Okręgowy w punkcie 2 swojego wyroku odstąpił od obciążania powoda, spółki "B." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej, kosztami postępowania, wskazując na jej trudną sytuację majątkową. Pozwany komornik wniósł zażalenie, domagając się zmiany tego postanowienia i zasądzenia od powoda na jego rzecz kosztów postępowania za drugą instancję oraz postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, odwołał się do art. 102 Kodeksu postępowania cywilnego, który stanowi wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu i pozwala na odstąpienie od obciążania strony kosztami w "szczególnie uzasadnionych wypadkach". Sąd uznał, że sytuacja majątkowa powoda, będącego w upadłości likwidacyjnej, stanowi taki wypadek. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na fakt, że komornik w toku postępowania przekazał kwotę 42.941,05 złotych na konto wierzyciela zamiast na konto syndyka masy upadłościowej. Ten fakt, w ocenie Sądu Najwyższego, również przemawiał za zastosowaniem art. 102 k.p.c. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego komornika, opierając się na art. 398^14 w zw. z art. 394^1 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, trudna sytuacja majątkowa strony, w tym upadłość likwidacyjna, może stanowić szczególnie uzasadniony wypadek uzasadniający odstąpienie od obciążania jej kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja majątkowa spółki w upadłości likwidacyjnej, a także fakt przekazania przez komornika środków na niewłaściwe konto, stanowi szczególnie uzasadniony wypadek w rozumieniu art. 102 k.p.c., pozwalający na odstąpienie od obciążania powoda kosztami postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
"B." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w B.spółkapowód
Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w C. J. B.organ_państwowypozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Pozwala na odstąpienie od obowiązku rozliczania kosztów postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach, uwzględniając całokształt rozpoznanej sprawy i sytuację majątkową strony.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398±4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394±1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja majątkowa powoda (spółka w upadłości likwidacyjnej). Fakt przekazania przez komornika kwoty 42.941,05 zł na konto wierzyciela zamiast na konto syndyka masy upadłościowej.

Odrzucone argumenty

Żądanie zasądzenia kosztów postępowania od powoda przez pozwanego komornika.

Godne uwagi sformułowania

„w szczególnie uzasadnionych wypadkach” „wypadek szczególnie uzasadniony”

Skład orzekający

Jan Górowski

przewodniczący-sprawozdawca

Dariusz Dończyk

członek

Andrzej Niedużak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odstąpienia od obciążania strony kosztami postępowania w sytuacjach wyjątkowych, zwłaszcza w kontekście upadłości."

Ograniczenia: Stosowanie art. 102 k.p.c. jest zawsze oceniane indywidualnie przez sąd.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu kosztów postępowania i pokazuje, jak sąd może zastosować wyjątek od reguły w trudnej sytuacji finansowej strony, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy spółka w upadłości musi płacić koszty sądowe? Sąd Najwyższy wyjaśnia wyjątek od reguły.

0

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 70/12 POSTANOWIENIE Dnia 26 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk SSA Andrzej Niedużak w sprawie z powództwa "B." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w B. przeciwko Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w C. J. B. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 lipca 2012 r., zażalenia pozwanego na postanowienie o kosztach zawarte w pkt. 2 wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 30 listopada 2011 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem zawartym w wyroku z dnia 30 listopada 2011 r. Sąd Okręgowy w punkcie 2 odstąpił od obciążania powoda kosztami postępowania, wskazując na jego trudną sytuację majątkową. Postanowienie o kosztach postępowania zostało zaskarżone przez pozwanego, który wniósł o jego zmianę i zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów postępowania przed sądem drugiej instancji w kwocie 1800 zł oraz kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Artykuł 102 k.p.c. przewiduje wyjątek od - odnoszącej się do obowiązku rozliczania kosztów postępowania - zasady odpowiedzialności za wynik procesu i pozwala na odstąpienie od niej „w szczególnie uzasadnionych wypadkach". Fakt ich nastąpienia (bądź braku) podlega ocenie sądu orzekającego w jednostkowym przypadku, także na tle całokształtu rozpoznanej sprawy. W omawianej sprawie Sąd uznał, że może znaleźć zastosowanie art. 102 k.p.c., albowiem przemawia za tym sytuacja majątkowa, w jakiej znalazł się powód, tj. spółka jest w stanie upadłości likwidacyjnej oraz fakt, że został on zwolniony od ponoszenia kosztów postępowania. Ponadto wskazał, że wskazują na to okoliczności sprawy. Należy się z tą oceną zgodzić. Spółka znajduje się w stanie upadłości likwidacyjnej, a zatem jej stan majątkowy w sposób niewątpliwy nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania w sprawie. Należy także zwrócić uwagę, że w toku postępowania Komornik przekazał na konto wierzyciela zamiast na konto syndyka masy, kwotę 42.941,05 złotych. Ten fakt, w ocenie Sądu Najwyższego, także przemawia za tym, że zachodzi „wypadek szczególnie uzasadniony" w rozumieniu art. 102 k.p.c. Z tych względów, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 k.p.c. oddalił zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI