II Cz 7/14

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2014-10-31
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
koszty postępowaniaart. 102 kpczasada słusznościzażalenieskarga na czynności komornikasąd okręgowysąd rejonowywierzycieldłużnik

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego, zasądzając od dłużnika na rzecz wierzyciela koszty postępowania skargowego i zażaleniowego, uznając błędną wykładnię art. 102 kpc przez sąd niższej instancji.

Wierzyciel złożył zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego, które odstąpiło od obciążenia wierzyciela kosztami postępowania skargowego, mimo że jego skarga została uwzględniona. Sąd Rejonowy uzasadnił to błędną interpretacją przepisów przez komornika i zastosowaniem art. 102 kpc. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne, stwierdzając, że błąd sądu niższej instancji nie stanowi podstawy do zastosowania art. 102 kpc w sposób rozszerzający i zasądził od dłużnika na rzecz wierzyciela koszty postępowania skargowego oraz zażaleniowego.

Sprawa dotyczyła zażalenia wierzyciela A. S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, które w punkcie 2 odstąpiło od obciążenia wierzyciela kosztami postępowania skargowego. Sąd Rejonowy uzasadnił to tym, że skarga wierzyciela była zasadna, ale jej uwzględnienie było konsekwencją błędnej interpretacji przepisów przez komornika, a nie działań dłużnika. Sąd Rejonowy zastosował art. 102 kpc, uznając, że obciążenie kosztami dłużnika, który nie przyczynił się do wszczęcia postępowania, byłoby sprzeczne z zasadą słuszności. Wierzyciel zaskarżył to postanowienie w części dotyczącej kosztów, domagając się zasądzenia od dłużnika kwoty 160 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania skargowego oraz kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy uznał zażalenie za zasadne. Sąd Okręgowy podzielił zarzut wierzyciela o naruszeniu art. 102 kpc, wskazując, że dłużnik, jako strona przegrywająca sprawę (skarga została uwzględniona), powinien zostać obciążony kosztami. Sąd podkreślił, że przepis art. 102 kpc pozwala na odstąpienie od obciążenia kosztami tylko w wypadkach szczególnie uzasadnionych, a błąd sądu niższej instancji nie może stanowić takiej podstawy. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, Sąd Okręgowy stwierdził, że rozszerzająca wykładnia art. 102 kpc jest niedopuszczalna. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, zasądzając od dłużnika na rzecz wierzyciela kwotę 160 zł kosztów postępowania skargowego oraz 90 zł kosztów postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, błąd sądu lub komornika nie stanowi podstawy do zastosowania art. 102 kpc w sposób rozszerzający i odstąpienia od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że art. 102 kpc dopuszcza odstąpienie od obciążenia kosztami tylko w wypadkach szczególnie uzasadnionych, a błąd sądu niższej instancji lub komornika nie jest taką przesłanką. Powołano się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, które wyklucza taką interpretację.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

wierzyciel A. S.

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznawierzyciel
K. M.osoba_fizycznadłużnik

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten dopuszcza odstąpienie od obciążenia kosztami strony przegrywającej tylko w wypadkach szczególnie uzasadnionych. Błąd sądu lub komornika nie stanowi takiej podstawy, a jego rozszerzająca wykładnia jest niedopuszczalna.

Pomocnicze

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego postanowienia.

k.p.c. art. 397 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje postępowanie zażaleniowe.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Generalna zasada obciążania kosztami strony przegrywającej.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach w postępowaniu zażaleniowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia art. 102 kpc przez Sąd Rejonowy. Dłużnik jako strona przegrywająca powinien ponieść koszty postępowania skargowego. Błąd sądu lub komornika nie jest podstawą do zastosowania art. 102 kpc w sposób rozszerzający.

Godne uwagi sformułowania

nie można twierdzić, by naruszenie prawa przez sąd drugiej instancji prowadzące do uchylenia orzeczenia w ramach kontroli kasacyjnej stanowiło " szczególnie uzasadniony wypadek" pozwalający na odstąpienie od obciążania strony wnoszącej skargę kasacyjną kosztami tego postępowania. błąd sądu wydającego zaskarżone orzeczenie nie może być podstawą odstąpienie od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania. interpretacja przepisu art. 102 kpc zastosowana w niniejszym postępowaniu przez Sąd I instancji jako zbyt rozszerzająca musi zostać uznana za błędną.

Skład orzekający

Ireneusz Płowaś

przewodniczący-sprawozdawca

Janusz Kasnowski

członek

Aurelia Pietrzak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 102 kpc w kontekście kosztów postępowania, gdy błąd popełnił sąd lub organ egzekucyjny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odstąpienia od obciążenia kosztami przez sąd pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię dotyczącą kosztów postępowania i stosowania art. 102 kpc, co jest istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera nietypowych faktów.

Błąd sądu nie zwalnia z kosztów! Kluczowa interpretacja art. 102 kpc.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania skargowego: 160 PLN

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 90 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 7/14 POSTANOWIENIE Dnia 31 października 2014 roku Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Ireneusz Płowaś (spr.) SSO Janusz Kasnowski SSO Aurelia Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 31 października 2014 roku w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela A. S. przeciwko dłużnikowi K. M. o wykonanie obowiązku wydania dokumentu i egzekucję świadczeń pieniężnych na skutek zażalenia wierzyciela od postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 20.11.2013 roku, sygn. akt XII Co 11144/13 postanawia: 1. zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie 2 (drugim) poprzez zasądzenie od dłużnika na rzecz wierzyciela kwoty 160 zł (sto sześćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania skargowego; 2. zasądzić od dłużnika na rzecz wierzyciela kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Na oryginale właściwe podpisy Sygn. akt II Cz 7/14 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 20.11.2013 roku zmienił postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy D. W. z dnia 25.10.2013 roku wydane w sprawie Km 13828/13 w ten sposób, że przyznał wierzycielowi kwotę 900 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu egzekucyjnym. W punkcie 2 tego postanowienia Sąd odstąpił od obciążenia wierzyciela kosztami postępowania skargowego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż skarga wierzyciela okazała się zasadną, jednakże Sąd miał na uwadze, iż wydanie postanowienia o kwestionowanej treści nie miało bezpośrednio związku z działaniami dłużnika, pozostając wyłączną konsekwencją błędnej interpretacji przepisów prawa dokonanej przez komornika. W tym stanie rzeczy Sąd Rejonowy uznał za zasadne zastosowanie dobrodziejstwa wynikającego z art. 102 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc albowiem obciążenie kosztami sprawy skargowej dłużnika, który nie przyczynił się do wszczęcia przedmiotowego postępowania pozostawałoby wbrew zasadzie słuszności normowanej powyższym przepisem. Zażalenie od tego postanowienia złożył wierzyciel, zaskarżając je w punkcie 2 i wnosząc o jego zmianę poprzez zasądzenie od dłużnika na rzecz wierzyciela kwoty 160 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania skargowego. Wierzyciel wniósł ponadto o zasądzenie od dłużnika kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Skarżący zarzucił błędną wykładnię przepisu art. 102 kpc , który jego zdaniem nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie wierzyciela należało uznać za zasadne. Sąd Okręgowy podziela zarzut skarżącego dotyczący naruszenia przepisu art. 102 kpc . Nie ma wątpliwości, iż w niniejszej sprawie dłużnik musi być uznany za stronę przegrywającą sprawę albowiem Sąd Rejonowy uwzględnił w całości skargę wierzyciela. Oznacza to, iż zgodnie z generalną zasadą to dłużnik winien zostać obciążony kosztami postępowania skargowego. Przepis art. 102 kpc daje wprawdzie możliwość odstąpienia od obciążania kosztami strony przegrywającej, ale tylko w wypadkach szczególnie uzasadnionych. Ocena czy taki szczególnie uzasadniony przypadek występuje należy do Sądu, jednak ocena taka nie może być ogólna i przy jej dokonywaniu nie jest dopuszczalne dokonywanie rozszerzającej wykładni przepisu art. 102 kpc . 2 Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 07.10.2011 roku w sprawie II CZ 63/11 wyraził pogląd, iż nie można twierdzić, by naruszenie prawa przez sąd drugiej instancji prowadzące do uchylenia orzeczenia w ramach kontroli kasacyjnej stanowiło " szczególnie uzasadniony wypadek" pozwalaj ący na odstąpienie od obciążania strony wnoszącej skargę kasacyjną kosztami tego postępowania. Ze stanowiska tego, które podziela Sąd Okręgowy, wynika, że błąd sądu wydającego zaskarżone orzeczenie nie może być podstawą odstąpienie od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania. Dotyczy to również postanowień wydawanych przez komornika sądowego, bowiem uchylenie czy zmiana takiego postanowienia w toku postępowania ze skargi na czynności komornika jest tożsame z uchyleniem czy zmianą orzeczenia wydanego przez sąd I instancji w toku postępowania apelacyjnego czy zażaleniowego. Interpretacja przepisu art. 102 kpc zastosowana w niniejszym postępowaniu przez Sąd I instancji jako zbyt rozszerzająca musi zostać uznana za błędną. Okoliczność wskazana przez Sąd Rejonowy nie może stanowić szczególnie uzasadnionego przypadku pozwalającego na odstąpienie od zasady ogólnej wyrażonej w art. 98 § 1 kpc . Dlatego też na mocy art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 397 § 1 i 2 kpc i art. 13 § 2 kpc należało zmienić zaskarżony punkt 2 postanowienia z dnia 20.11.2013 roku poprzez zasądzenie od dłużnika na rzecz wierzyciela kosztów postępowania skargowego z uwzględnieniem opłaty od skargi i wynagrodzenia pełnomocnika wierzyciela w stawce minimalnej. Na mocy art. 108 § 1 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc należało również obciążyć dłużnika kosztami postępowania zażaleniowego przyznając wierzycielowi kwotę 90 zł jako minimalne wynagrodzenie pełnomocnika procesowego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI