V CZ 137/11

Sąd Najwyższy2012-02-23
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty sądowezażalenieSąd NajwyższySąd Apelacyjnykodeks postępowania cywilnegoart. 102 k.p.c.art. 394¹ k.p.c.

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie powódki w części dotyczącej kosztów postępowania za pierwszą instancję, a w pozostałym zakresie oddalił zażalenie na orzeczenie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego.

Powódka wniosła zażalenie na orzeczenie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących kosztów sądowych i zastosowania art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie w części dotyczącej kosztów pierwszej instancji z uwagi na brak podstaw prawnych do jego rozpoznania przez Sąd Najwyższy. W pozostałym zakresie zażalenie zostało oddalone, gdyż Sąd Najwyższy uznał, że stosowanie art. 102 k.p.c. należy do swobodnej oceny sędziowskiej i nie podlega kontroli SN, chyba że doszło do rażącego naruszenia przepisów.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki M. T. na orzeczenie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 10 sierpnia 2011 r. Sąd Apelacyjny w pkt 1 zmienił zaskarżony wyrok, oddalając powództwo i zasądzając od powódki na rzecz pozwanego J. G. 7 217 zł tytułem kosztów procesu, a w pkt 2 zasądził od powódki na rzecz pozwanego 8 400 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Powódka zarzuciła naruszenie art. 98 § 1 k.p.c. (zwolnienie od kosztów sądowych) oraz art. 102 k.p.c. (niezastosowanie). Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie w części dotyczącej kosztów postępowania za pierwszą instancję, wskazując na art. 394¹ § 1 pkt 2 k.p.c., zgodnie z którym zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. W odniesieniu do kosztów postępowania apelacyjnego, Sąd Najwyższy podkreślił, że stosowanie art. 102 k.p.c. (zasądzenie od strony przegrywającej tylko części kosztów lub nieobciążanie jej w ogóle) podlega dyskrecjonalnej ocenie sędziowskiej i wymyka się spod kontroli Sądu Najwyższego, chyba że doszło do rażącego naruszenia reguł. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie w pozostałym zakresie, orzekając na podstawie art. 373 w związku z art. 398²¹ w związku z art. 394¹ § 1 pkt 2 i pkt 3 k.p.c., art. 398¹⁴ w związku z art. 394¹ § 3 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach zamieszczone w pkt 1 zaskarżonego wyroku podlega odrzuceniu z powodu braku podstaw prawnych do rozpoznania go przez Sąd Najwyższy zgodnie z art. 394¹ § 1 pkt 2 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie i oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

pozwany J. G.

Strony

NazwaTypRola
M. T.osoba_fizycznapowódka
J. G.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Sposób stosowania art. 102 k.p.c. podlega dyskrecjonalnej ocenie sędziowskiej i w zasadzie wymyka się spod kontroli sprawowanej przez Sąd Najwyższy, chyba że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem reguł wprowadzonych w tym przepisie. Ustalenie, czy w sprawie zachodzi stanowiąca podstawę zastosowania art. 102 k.p.c. przesłanka w postaci szczególnie uzasadnionego wypadku, zależy od swobodnej oceny sądu. Ocena ta musi jednak uwzględniać wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na jej podjęcie. Nawet zwolnienie strony od kosztów sądowych nie daje podstaw do przyjęcia automatycznie, iż zachodzi pozwalający na zastosowanie art. 102 k.p.c. wypadek szczególnie uzasadniony.

k.p.c. art. 394¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 394¹ § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie na orzeczenie o kosztach postępowania za pierwszą instancję nie podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 394¹ § 1 pkt 2 k.p.c. Stosowanie art. 102 k.p.c. należy do swobodnej oceny sędziowskiej i nie podlega kontroli Sądu Najwyższego, chyba że doszło do rażącego naruszenia przepisów.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 98 § 1 k.p.c. przez zasądzenie kosztów od powódki, która była zwolniona od kosztów sądowych. Naruszenie art. 102 k.p.c. przez jego niezastosowanie w sprawie.

Godne uwagi sformułowania

Sposób stosowania art. 102 k.p.c. podlega dyskrecjonalnej ocenie sędziowskiej i w zasadzie wymyka się spod kontroli sprawowanej przez Sąd Najwyższy, chyba że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem reguł wprowadzonych w tym przepisie. Nawet zwolnienie strony od kosztów sądowych nie daje podstaw do przyjęcia automatycznie, iż zachodzi pozwalający na zastosowanie art. 102 k.p.c. wypadek szczególnie uzasadniony.

Skład orzekający

Krzysztof Pietrzykowski

przewodniczący, sprawozdawca

Jan Górowski

członek

Anna Kozłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaskarżania orzeczeń o kosztach do Sądu Najwyższego oraz stosowania art. 102 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów proceduralnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kosztami postępowania i zaskarżaniem orzeczeń, co jest istotne dla prawników procesualistów, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy zażalenie na koszty nie trafia do Sądu Najwyższego? Wyjaśnienie SN.

Dane finansowe

koszty procesu: 7217 PLN

koszty postępowania apelacyjnego: 8400 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 137/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 23 lutego 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, 
sprawozdawca) 
SSN Jan Górowski 
SSN Anna Kozłowska 
 
 
w sprawie z powództwa M. T. 
przeciwko J. G. 
o ustalenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 23 lutego 2012 r., 
zażalenia powódki na orzeczenie o kosztach, zawarte w wyroku Sądu 
Apelacyjnego  
z dnia 10 sierpnia 2011 r.,  
 
 
odrzuca zażalenie w części dotyczącej kosztów postępowania 
za pierwszą instancję, a w pozostałym zakresie oddala zażalenie. 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
 
Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2011 r. w pkt 1 zmienił 
zaskarżony wyrok w ten sposób, że powództwo oddalił i zasądził od powódki na 
rzecz pozwanego 7 217 zł tytułem kosztów procesu, a w pkt 2 zasądził od powódki 
na rzecz pozwanego 8 400 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. 
Powódka wniosła zażalenie na orzeczenie o kosztach zawarte w pkt 1 i 2 wyroku, 
zarzucając naruszenie art. 98 § 1 k.p.c. i twierdząc, że powódka została zwolniona 
od kosztów sądowych, oraz naruszenie art. 102 k.p.c. przez jego niezastosowanie 
w sprawie.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach zamieszczone w pkt 1 
zaskarżonego wyroku podlega odrzuceniu z tego powodu, że, zgodnie z art. 3941 
§ 1 pkt 2 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie 
sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem 
rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Gdy zaś chodzi o zmieszczone w pkt 1 
zaskarżonego wyroku rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego, 
należy podkreślić, że, zgodnie z art. 102 k.p.c., w wypadkach szczególnie 
uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów 
albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Sposób stosowania art. 102 k.p.c. podlega 
dyskrecjonalnej ocenie sędziowskiej i w zasadzie wymyka się spod kontroli 
sprawowanej przez Sąd Najwyższy, chyba że zaskarżone orzeczenie zostało 
wydane z rażącym naruszeniem reguł wprowadzonych w tym przepisie 
(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2011 r., IV CZ 136/10, 
niepubl.). Ustalenie zaś, czy w sprawie zachodzi stanowiąca podstawę 
zastosowania art. 102 k.p.c. przesłanka w postaci szczególnie uzasadnionego 
wypadku, zależy od swobodnej oceny sądu. Ocena ta musi jednak uwzględniać 
wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na jej podjęcie. Nawet zwolnienie 
strony od kosztów sądowych nie daje podstaw do przyjęcia automatycznie, 
iż zachodzi pozwalający na zastosowanie art. 102 k.p.c. wypadek szczególnie 

 
3 
uzasadniony (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2011 r., V CZ 
8/11, niepubl.). 
Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 373 w związku 
z art. 39821 w związku z art. 3941 § 1 pkt 2 i pkt 3 k.p.c., art. 39814 w związku z art. 
3941 § 3 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI