II CZ 7/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, uznając, że zwolnienie od kosztów w postępowaniu niższej instancji nie obejmuje postępowania wywołanego skargą.
Sąd Okręgowy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, ponieważ skarżąca uiściła zbyt niską opłatę sądową, błędnie zakładając, że zwolnienie od kosztów w poprzedniej instancji obejmuje również to postępowanie. Dodatkowo, do skargi nie dołączono pełnomocnictwa. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, potwierdził, że zwolnienie od kosztów w postępowaniu zakończonym prawomocnym orzeczeniem nie obejmuje postępowania wywołanego skargą, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów. Oddalił również zarzut dotyczący pełnomocnictwa, wskazując na niezrozumienie uzasadnienia wspomnianej uchwały.
Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia 24 października 2008 r. odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesioną w dniu 15 września 2008 r. Powodem odrzucenia było niewłaściwe uiszczenie opłaty sądowej – skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, uiściła jedynie 30 zł, zamiast wymaganych 1250 zł. Błędnie przyjęła, że zwolnienie od kosztów sądowych uzyskane w postępowaniu, które zakończyło się orzeczeniem, od którego wniosła skargę, obejmuje również postępowanie wywołane tą skargą. Dodatkowo, Sąd Okręgowy stwierdził brak pełnomocnictwa do skargi. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie skarżącej, zajął się dwoma głównymi kwestiami. Po pierwsze, odniósł się do argumentu o „ochronie praw nabytych”, stwierdzając, że nie obejmują one uprawnień procesowych. Po drugie, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 5 czerwca 2008 r. (III CZP 142/07), która ma moc zasady prawnej, podkreślił, że zwolnienie od kosztów sądowych przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym nie obejmuje postępowania kasacyjnego ani postępowania wywołanego skargą przewidzianą w art. 4241 k.p.c. Sąd Najwyższy zaznaczył, że wykładnia ta ma zastosowanie na przyszłość od dnia podjęcia uchwały, a ponieważ skarga została wniesiona po tej dacie, zasada ta miała zastosowanie. Odnośnie zarzutu dotyczącego pełnomocnictwa, Sąd Najwyższy wskazał, że powołanie się przez skarżącą na wcześniejsze postanowienie Sądu Najwyższego (III CZ 13/06) świadczy o niezrozumieniu uzasadnienia uchwały składu siedmiu sędziów, która zakwestionowała pogląd wyrażony w tym postanowieniu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zwolnienie od kosztów sądowych uzyskane w postępowaniu przed sądem powszechnym nie obejmuje postępowania wywołanego skargą przewidzianą w art. 4241 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów (III CZP 142/07), która stanowi, że zwolnienie od kosztów w postępowaniu przed sądem powszechnym nie obejmuje postępowania kasacyjnego, a pogląd ten należy odnieść również do postępowania wywołanego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy w P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z.K. | osoba_fizyczna | skarżąca |
| Towarzystwo Ubezpieczeń A. Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 4241
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis regulujący skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zwolnienie od kosztów sądowych uzyskane w postępowaniu niższej instancji nie obejmuje postępowania wywołanego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem. Pojęcie „praw nabytych” nie obejmuje uprawnień procesowych. Uchwała składu siedmiu sędziów III CZP 142/07 ma zastosowanie do skarg wniesionych po jej wydaniu. Pogląd wyrażony w postanowieniu III CZ 13/06 został zakwestionowany w uzasadnieniu uchwały III CZP 142/07.
Odrzucone argumenty
Zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu zakończonym prawomocnym orzeczeniem obejmuje również postępowanie wywołane skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem. Ochrona praw nabytych obejmuje uprawnienia procesowe. Uchwała III CZP 142/07 nie powinna mieć zastosowania do skarg wniesionych przed jej wydaniem. Pełnomocnictwo udzielone w postępowaniu niższej instancji jest skuteczne w postępowaniu wywołanym skargą.
Godne uwagi sformułowania
w pojęciu „praw nabytych” nie mieszczą się uprawnienia procesowe zwolnienie strony od kosztów sądowych w sprawie, przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym, nie obejmuje postępowania kasacyjnego. Pogląd ten odnieść należy także do postępowania wywołanego skargą przewidzianą w art. 4241 k.p.c.
Skład orzekający
Henryk Pietrzkowski
przewodniczący, sprawozdawca
Iwona Koper
członek
Bogumiła Ustjanicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz stosowania zasady prawnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i zastosowania zasady prawnej na przyszłość.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z kosztami sądowymi i zakresem zwolnienia, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje też, jak zasady prawne wpływają na późniejsze postępowania.
“Czy zwolnienie z kosztów w jednej sprawie chroni Cię w kolejnej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 7/09 POSTANOWIENIE Dnia 6 marca 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Iwona Koper SSA Bogumiła Ustjanicz w sprawie ze skargi Z.K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 11 września 2006 r., sygn. akt [...] wydanego w sprawie z powództwa Z.K. przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń A. Spółce Akcyjnej o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 marca 2009 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 24 października 2008 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia 24 października 2008 r. odrzucił, wniesioną w dniu 15 września 2008 r., skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, stwierdzając, że skarżąca, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika procesowego uiściła od skargi opłatę sądową podstawową w kwocie 30 zł, zamiast opłaty w wysokości 1 250 zł, przyjmując błędne założenie, że udzielone jej przez Sąd - w postępowaniu zakończonym orzeczeniem, od którego wniosła skargę - zwolnienie od kosztów sądowych, wywołuje także skutki w postępowaniu wywołanym wniesioną skargą. Sąd Okręgowy stwierdził ponadto, że do skargi nie zostało dołączone pełnomocnictwo autora skargi. Rozpoznając zażalenie, w którym skarżąca powołała się między innymi na „ochronę praw nabytych" w postępowaniu zakończonym orzeczeniem, od którego wniosła skargę, Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Nie wymaga bliższego uzasadnienia stwierdzenie — ze względu na jego oczywistość — że w pojęciu „praw nabytych" nie mieszczą się uprawnienia procesowe. Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07, mającej moc zasady prawnej (OSNC 2008, nr 11, poz. 122), której znaczenie pełnomocnik skarżącej błędnie zinterpretował, uznał, na przykładzie sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem co do istoty sprawy, od której wniesiona została skarga kasacyjna, że zwolnienie strony od kosztów sądowych w sprawie, przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym, nie obejmuje postępowania kasacyjnego. Pogląd ten odnieść należy także do postępowania wywołanego skargą przewidzianą w art. 4241 k.p.c., czemu Sąd Najwyższy dał wyraz w uzasadnieniu tej uchwały. Rozważając zakres jej związania - jako zasady prawnej - w czasie stwierdził, że dokonana w uchwale wykładnia ma zastosowanie na przyszłość, od 3 dnia jej podjęcia. Oznacza to, że do skarg wniesionych przed uchwaleniem uchwały, nie powinna mieć zastosowania wspomniana zasada prawna. Skarga wniesiona została w dniu 15 września 2008 r., a zatem po wydaniu uchwały z dnia 5 czerwca 2008 r. Twierdzenie zawarte w zażaleniu, że nie mogła mieć zastosowania, ocenić zatem należało, jako bezzasadne. Odnośnie zarzutu dokonania przez Sąd Okręgowy wadliwej oceny w zakresie skuteczności pełnomocnictwa w postępowaniu wywołanym skargą przewidzianą w art. 4241 k.p.c., stwierdzić należy, że odwoływanie się w zażaleniu do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2006 r., III CZ 13/06, wskazuje na niezapoznanie się z uzasadnieniem wspomnianej uchwały składu siedmiu sędziów. W uzasadnieniu tej uchwały zakwestionowany został pogląd, wyrażony w postanowieniu, na które powołał się pełnomocnik skarżącej. Z tych względów zażalenie podlegało oddaleniu (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI