II CZ 7/09

Sąd Najwyższy2009-03-06
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
niezgodność z prawemprawomocnośćkoszty sądowezwolnienie od kosztówpełnomocnictwoSąd Najwyższypostępowanie cywilnezasada prawna

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, uznając, że zwolnienie od kosztów w postępowaniu niższej instancji nie obejmuje postępowania wywołanego skargą.

Sąd Okręgowy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, ponieważ skarżąca uiściła zbyt niską opłatę sądową, błędnie zakładając, że zwolnienie od kosztów w poprzedniej instancji obejmuje również to postępowanie. Dodatkowo, do skargi nie dołączono pełnomocnictwa. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, potwierdził, że zwolnienie od kosztów w postępowaniu zakończonym prawomocnym orzeczeniem nie obejmuje postępowania wywołanego skargą, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów. Oddalił również zarzut dotyczący pełnomocnictwa, wskazując na niezrozumienie uzasadnienia wspomnianej uchwały.

Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia 24 października 2008 r. odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesioną w dniu 15 września 2008 r. Powodem odrzucenia było niewłaściwe uiszczenie opłaty sądowej – skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, uiściła jedynie 30 zł, zamiast wymaganych 1250 zł. Błędnie przyjęła, że zwolnienie od kosztów sądowych uzyskane w postępowaniu, które zakończyło się orzeczeniem, od którego wniosła skargę, obejmuje również postępowanie wywołane tą skargą. Dodatkowo, Sąd Okręgowy stwierdził brak pełnomocnictwa do skargi. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie skarżącej, zajął się dwoma głównymi kwestiami. Po pierwsze, odniósł się do argumentu o „ochronie praw nabytych”, stwierdzając, że nie obejmują one uprawnień procesowych. Po drugie, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 5 czerwca 2008 r. (III CZP 142/07), która ma moc zasady prawnej, podkreślił, że zwolnienie od kosztów sądowych przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym nie obejmuje postępowania kasacyjnego ani postępowania wywołanego skargą przewidzianą w art. 4241 k.p.c. Sąd Najwyższy zaznaczył, że wykładnia ta ma zastosowanie na przyszłość od dnia podjęcia uchwały, a ponieważ skarga została wniesiona po tej dacie, zasada ta miała zastosowanie. Odnośnie zarzutu dotyczącego pełnomocnictwa, Sąd Najwyższy wskazał, że powołanie się przez skarżącą na wcześniejsze postanowienie Sądu Najwyższego (III CZ 13/06) świadczy o niezrozumieniu uzasadnienia uchwały składu siedmiu sędziów, która zakwestionowała pogląd wyrażony w tym postanowieniu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zwolnienie od kosztów sądowych uzyskane w postępowaniu przed sądem powszechnym nie obejmuje postępowania wywołanego skargą przewidzianą w art. 4241 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów (III CZP 142/07), która stanowi, że zwolnienie od kosztów w postępowaniu przed sądem powszechnym nie obejmuje postępowania kasacyjnego, a pogląd ten należy odnieść również do postępowania wywołanego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w P.

Strony

NazwaTypRola
Z.K.osoba_fizycznaskarżąca
Towarzystwo Ubezpieczeń A. Spółka Akcyjnaspółkapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 4241

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis regulujący skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zwolnienie od kosztów sądowych uzyskane w postępowaniu niższej instancji nie obejmuje postępowania wywołanego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem. Pojęcie „praw nabytych” nie obejmuje uprawnień procesowych. Uchwała składu siedmiu sędziów III CZP 142/07 ma zastosowanie do skarg wniesionych po jej wydaniu. Pogląd wyrażony w postanowieniu III CZ 13/06 został zakwestionowany w uzasadnieniu uchwały III CZP 142/07.

Odrzucone argumenty

Zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu zakończonym prawomocnym orzeczeniem obejmuje również postępowanie wywołane skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem. Ochrona praw nabytych obejmuje uprawnienia procesowe. Uchwała III CZP 142/07 nie powinna mieć zastosowania do skarg wniesionych przed jej wydaniem. Pełnomocnictwo udzielone w postępowaniu niższej instancji jest skuteczne w postępowaniu wywołanym skargą.

Godne uwagi sformułowania

w pojęciu „praw nabytych” nie mieszczą się uprawnienia procesowe zwolnienie strony od kosztów sądowych w sprawie, przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym, nie obejmuje postępowania kasacyjnego. Pogląd ten odnieść należy także do postępowania wywołanego skargą przewidzianą w art. 4241 k.p.c.

Skład orzekający

Henryk Pietrzkowski

przewodniczący, sprawozdawca

Iwona Koper

członek

Bogumiła Ustjanicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz stosowania zasady prawnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i zastosowania zasady prawnej na przyszłość.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z kosztami sądowymi i zakresem zwolnienia, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje też, jak zasady prawne wpływają na późniejsze postępowania.

Czy zwolnienie z kosztów w jednej sprawie chroni Cię w kolejnej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 7/09 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 6 marca 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Iwona Koper 
SSA Bogumiła Ustjanicz 
 
 
w sprawie ze skargi Z.K. 
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku  
Sądu Okręgowego w P.  
z dnia 11 września 2006 r., sygn. akt [...]  
wydanego w sprawie z powództwa Z.K. 
przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń A. Spółce Akcyjnej  
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 6 marca 2009 r., 
zażalenia powódki  
na postanowienie Sądu Okręgowego w P. 
z dnia 24 października 2008 r., sygn. akt [...], 
 
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia 24 października 2008 r. odrzucił, 
wniesioną w dniu 15 września 2008 r., skargę o stwierdzenie niezgodności z 
prawem prawomocnego orzeczenia, stwierdzając, że skarżąca, reprezentowana 
przez zawodowego pełnomocnika procesowego uiściła od skargi opłatę sądową 
podstawową w kwocie 30 zł, zamiast opłaty w wysokości 1 250 zł, przyjmując 
błędne założenie, że udzielone jej przez Sąd - w postępowaniu zakończonym 
orzeczeniem, od którego wniosła skargę - zwolnienie od kosztów sądowych, 
wywołuje także skutki w postępowaniu wywołanym wniesioną skargą. Sąd 
Okręgowy stwierdził ponadto, że do skargi nie zostało dołączone pełnomocnictwo 
autora skargi. 
Rozpoznając zażalenie, w którym skarżąca powołała się między innymi na   
„ochronę praw nabytych" w postępowaniu zakończonym orzeczeniem, od którego 
wniosła skargę, Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Nie wymaga bliższego uzasadnienia stwierdzenie — ze względu na jego 
oczywistość — że w pojęciu „praw nabytych" nie mieszczą się uprawnienia 
procesowe. 
Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 5 czerwca 2008 r., 
III CZP 142/07, mającej moc zasady prawnej (OSNC 2008, nr 11, poz. 122), której 
znaczenie pełnomocnik skarżącej błędnie zinterpretował, uznał, na przykładzie 
sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem co do istoty sprawy, od której 
wniesiona została skarga kasacyjna, że zwolnienie strony od kosztów sądowych 
w sprawie, przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym, nie obejmuje 
postępowania kasacyjnego. Pogląd ten odnieść należy także do postępowania 
wywołanego skargą przewidzianą w art. 4241 k.p.c., czemu Sąd Najwyższy dał 
wyraz w uzasadnieniu tej uchwały. 
Rozważając zakres jej związania - jako zasady prawnej - w czasie 
stwierdził, że dokonana w uchwale wykładnia ma zastosowanie na przyszłość, od 

 
3 
dnia jej podjęcia. Oznacza to, że do skarg wniesionych przed uchwaleniem 
uchwały, nie powinna mieć zastosowania wspomniana zasada prawna. 
Skarga wniesiona została w dniu 15 września 2008 r., a zatem po wydaniu 
uchwały z dnia 5 czerwca 2008 r. Twierdzenie zawarte w zażaleniu, że nie mogła 
mieć zastosowania, ocenić zatem należało, jako bezzasadne. 
Odnośnie zarzutu dokonania przez Sąd Okręgowy wadliwej oceny 
w  zakresie skuteczności pełnomocnictwa w postępowaniu wywołanym skargą 
przewidzianą w art. 4241 k.p.c., stwierdzić należy, że odwoływanie się w zażaleniu 
do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2006 r., III CZ 13/06, 
wskazuje na niezapoznanie się z uzasadnieniem wspomnianej uchwały składu 
siedmiu sędziów. W uzasadnieniu tej uchwały zakwestionowany został pogląd, 
wyrażony w postanowieniu, na które powołał się pełnomocnik skarżącej. 
Z tych względów zażalenie podlegało oddaleniu (art. 39814 w zw. z art. 3941 
§ 3 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI