II CZ 699/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił postanowienie sądu niższej instancji, zasądzając od pozwanych na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania, uznając, że pozwani nie znajdują się w trudnej sytuacji majątkowej.
Sąd Rejonowy w Jarocinie nie obciążył pozwanych kosztami postępowania, powołując się na ich trudną sytuację majątkową. Powód złożył zażalenie, argumentując, że pozwani posiadają znaczący majątek, w tym nieruchomości wyceniane na ponad milion złotych. Sąd Okręgowy uwzględnił zażalenie, zmieniając postanowienie i zasądzając od pozwanych solidarnie na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania.
Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpatrywał sprawę z powództwa M. M. P. (...) Spółka Jawna przeciwko A. M. i B. M. o ustanowienie rozdzielności majątkowej. Przedmiotem zaskarżenia było postanowienie Sądu Rejonowego w Jarocinie, który w punkcie 2 wyroku z dnia 27 sierpnia 2014 r. (sygn. akt VIII RC 37/14) nie obciążył pozwanych kosztami postępowania, wskazując na ich trudną sytuację majątkową. Powód złożył zażalenie, kwestionując tę ocenę i wnosząc o zasądzenie kosztów. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne. Podkreślono, że pozwani nie znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, posiadają liczne nieruchomości, a jedna z nich jest wyceniana na 1.300.000 zł. W tej sytuacji Sąd Okręgowy uznał, że nie zachodzą szczególne okoliczności pozwalające na odstąpienie od zasady obciążania przegrywającej strony kosztami postępowania, zgodnie z art. 102 k.p.c. Przywołano orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazujące, że sama trudna sytuacja ekonomiczna nie jest wystarczająca do zastosowania art. 102 k.p.c., jeśli nie towarzyszą jej inne szczególne okoliczności. W niniejszej sprawie takich okoliczności nie stwierdzono, w związku z czym Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, zasądzając od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwotę 577 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie zachodzą inne szczególne okoliczności uzasadniające takie odstępstwo.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że sama trudna sytuacja majątkowa nie jest wystarczająca do zastosowania art. 102 k.p.c., zwłaszcza gdy strona posiada znaczący majątek. Konieczne są dodatkowe, wyjątkowe okoliczności, które w tej sprawie nie wystąpiły.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia
Strona wygrywająca
powód
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. P. , (...) Spółka Jawna | spółka | powód |
| A. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
| B. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ustanawia zasadę słuszności, będącą odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu; jest rozwiązaniem szczególnym, niepodlegającym wykładni rozszerzającej, wymagającym do swego zastosowania wystąpienia wyjątkowych okoliczności. Sama sytuacja ekonomiczna strony przegrywającej nie stanowi podstawy zwolnienia, chyba że towarzyszą jej inne szczególne okoliczności.
Pomocnicze
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwani nie znajdują się w trudnej sytuacji majątkowej. Pozwani są właścicielami wielu nieruchomości, w tym jednej wycenianej na 1.300.000 zł. Nie zachodzą szczególne okoliczności pozwalające na odstąpienie od zasady obciążania kosztami postępowania.
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja majątkowa pozwanych uzasadnia nieobciążanie ich kosztami postępowania (argument sądu I instancji).
Godne uwagi sformułowania
art. 102 k.p.c. ustanawia zasadę słuszności, będącą odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu; jest rozwiązaniem szczególnym, niepodlegającym wykładni rozszerzającej, wykluczającym stosowanie wszelkich uogólnień, wymagającym do swego zastosowania wystąpienia wyjątkowych okoliczności. Sama sytuacja ekonomiczna strony przegrywającej, nawet tak niekorzystna, że strona bez uszczerbku dla utrzymania własnego i członków rodziny nie byłaby w stanie ponieść kosztów, nie stanowi podstawy zwolnienia - na podstawie art. 102 - z obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi, chyba że na rzecz tej strony przemawiają dalsze szczególne okoliczności...
Skład orzekający
Janusz Roszewski
przewodniczący
Barbara Mokras
sędzia
Wojciech Vogt
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 102 k.p.c. w kontekście sytuacji majątkowej strony i posiadania przez nią nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, gdzie posiadanie nieruchomości o wysokiej wartości było kluczowe dla oceny sytuacji majątkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie art. 102 k.p.c. i pokazuje, że posiadanie znaczącego majątku, nawet w postaci nieruchomości, może być kluczowe przy ocenie możliwości poniesienia kosztów sądowych.
“Czy posiadanie nieruchomości za milion złotych oznacza, że nie można liczyć na ulgę w kosztach sądowych?”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania: 577 PLN
zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 120 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt II Cz 699/14 POSTANOWIENIE K. , dnia 2 grudnia 2014 r. . Sąd Okręgowy w Kaliszu, Wydział II Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO. Janusz Roszewski Sędziowie: SSO. Barbara Mokras SSO. Wojciech Vogt – spr. po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2014 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. M. P. , (...) Spółka Jawna w Ł. przeciwko A. M. i B. M. o ustanowienie rozdzielności majątkowej od postanowienia Sądu Rejonowego w Jarocinie VIII Zamiejscowy Wydział Rodzinny i Nieletnich z siedzibą w P. zawartego w punkcie 2 wyroku z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt VIII RC 37/14 postanawia: 1. zmienić zaskarżone postanowienie i nadać mu następujące brzmienie: „2. zasądzić od A. M. i B. M. solidarnie na rzecz powoda (...) M. P. , (...) Spółka Jawna w Ł. kwotę 577 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, 2. zasądzić od pozwanych na rzecz powódki kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Jarocinie VIII Zamiejscowy Wydział Rodzinny i Nieletnich z siedzibą w P. nie obciążył pozwanych kosztami postępowania wskazując na trudna sytuacje majątkowa pozwanych. Zażalenie od tego rozstrzygnięcia złożył powód podnosząc, że pozwani nie znajdują się w trudnej sytuacji majątkowej i wniósł o zmianę postanowienia i zasądzenie kosztów wraz z kosztami postępowania zażaleniowego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Należy podkreślić, że pozwani nie znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Są właścicielami wielu nieruchomości. Jedną z nich sam pozwany wycenia na kwotę 1.300.000 zł. W takiej sytuacji nie można uznać, że występują szczególne okoliczności pozwalające na nie obciążanie pozwanych kosztami postępowania. Przepis art. 102 k.p.c. ustanawia zasadę słuszności, będącą odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu; jest rozwiązaniem szczególnym, niepodlegającym wykładni rozszerzającej, wykluczającym stosowanie wszelkich uogólnień, wymagającym do swego zastosowania wystąpienia wyjątkowych okoliczności. Nie konkretyzuje on pojęcia wypadków szczególnie uzasadnionych, pozostawia ich kwalifikację, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności danej sprawy, sądowi (por. m.in. postanowienie SN z dnia 20 grudnia 1973 r., II CZ 210/73, LEX nr 7366). Do okoliczności branych pod uwagę przez sąd przy ocenie przesłanek zastosowania dyspozycji omawianego przepisu według doktryny zaliczyć można nie tylko te związane z samym przebiegiem postępowania, lecz także dotyczące stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony. Za trafny należy natomiast uznać pogląd, zgodnie z którym sama sytuacja ekonomiczna strony przegrywającej , nawet tak niekorzystna, że strona bez uszczerbku dla utrzymania własnego i członków rodziny nie byłaby w stanie ponieść kosztów, nie stanowi podstawy zwolnienia - na podstawie art. 102 - z obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi, chyba że na rzecz tej strony przemawiają dalsze szczególne okoliczności, które same mogłyby być niewystarczające, lecz łącznie z trudną sytuacją ekonomiczną wyczerpują znamiona wypadku szczególnie uzasadnionego. Por. postanowienie SN z dnia 8 grudnia 2011 r., IV CZ 111/11, LEX nr 1119554. W niniejszej sprawie żadna z takich okoliczności nie zachodzi i powód ma prawo otrzymać zwrot kosztów postępowania Mając na uwadze powyższe okoliczności należało zgodnie z art. 385 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. , orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI