II CZ 419/14
Podsumowanie
Sąd Okręgowy zmienił postanowienie o kosztach, nie obciążając powódki kosztami postępowania poniesionymi przez jednego z pozwanych, uznając, że złożoność sprawy i trudność w ustaleniu właściwego podmiotu odpowiedzialnego uzasadniają zastosowanie art. 102 kpc.
Powódka dochodziła zapłaty od Gminy i Przedsiębiorstwa z tytułu zadośćuczynienia i kosztów opieki. Sąd Rejonowy zasądził część świadczenia od Gminy, oddalił powództwo wobec Przedsiębiorstwa i obciążył powódkę kosztami postępowania na rzecz Przedsiębiorstwa. Powódka złożyła zażalenie na postanowienie o kosztach, wskazując na swoją trudną sytuację zdrowotną i majątkową oraz złożoność sprawy. Sąd Okręgowy uwzględnił zażalenie, zmieniając postanowienie i nie obciążając powódki kosztami postępowania poniesionymi przez Przedsiębiorstwo, powołując się na art. 102 kpc.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał zażalenie powódki L. C. na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Rejonowego w Szubinie. Sprawa dotyczyła zapłaty zadośćuczynienia i zwrotu kosztów opieki, gdzie powódka pozwała Gminę (...) oraz Przedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o. Sąd Rejonowy zasądził od Gminy kwotę 23282,53 zł, oddalił powództwo wobec Przedsiębiorstwa i zasądził od powódki na rzecz Przedsiębiorstwa kwotę 2417 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Rejonowy uznał, że odpowiedzialność za zdarzenie ponosi Gmina, mimo zawartej przez nią umowy z Przedsiębiorstwem na zimowe utrzymanie dróg, uznając, że umowa ta nie zwalniała Gminy z odpowiedzialności wobec osób trzecich. Powódka wniosła zażalenie na postanowienie o kosztach, argumentując naruszenie art. 102 kpc z uwagi na swoją trudną sytuację zdrowotną i majątkową. Sąd Okręgowy przychylił się do zażalenia, zmieniając zaskarżone postanowienie. Sąd Okręgowy uznał, że złożoność sprawy, początkowe skierowanie pozwu przeciwko Przedsiębiorstwu, a następnie wezwanie Gminy do udziału w sprawie, a także trudność w ustaleniu właściwego podmiotu odpowiedzialnego, uzasadniają zastosowanie art. 102 kpc. W związku z tym powódka nie została obciążona kosztami postępowania poniesionymi przez pozwaną spółkę.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, w szczególnych wypadkach sąd może nie obciążać strony przegrywającej kosztami postępowania, stosując art. 102 kpc.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że złożoność sprawy, trudność w ustaleniu właściwego pozwanego oraz początkowe skierowanie pozwu przeciwko niewłaściwemu podmiotowi, uzasadniają zastosowanie art. 102 kpc, mimo posiadania przez powódkę profesjonalnego pełnomocnika przed wszczęciem postępowania. Okoliczności te, wraz z potencjalnie trudną sytuacją życiową powódki, tworzą wypadek szczególnie uzasadniony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia
Strona wygrywająca
L. C. (powódka)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. C. | osoba_fizyczna | powódka |
| Gmina (...) | organ_państwowy | pozwana |
| Przedsiębiorstwo (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ż. | spółka | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może w wypadkach szczególnie uzasadnionych zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać je w ogóle kosztami. Ocena tych wypadków należy do swobodnej oceny sądu, uwzględniając całokształt okoliczności związanych z przebiegiem procesu oraz sytuacją życiową strony.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 429
Kodeks cywilny
Kto powierzył wykonanie czynności drugiemu, nie jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną przez czyniącego, że ten ostatni się powierzył.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uwzględnienia apelacji sąd drugiej instancji zmienia zaskarżone orzeczenie i wydaje nowe rozstrzygnięcie.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Do zażalenia na postanowienia dowodowe i inne postanowienia wpadkowe stosuje się przepisy o apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 102 kpc ze względu na złożoność sprawy i trudność w ustaleniu właściwego pozwanego. Trudna sytuacja zdrowotna i majątkowa powódki (choć nie była jedynym argumentem).
Odrzucone argumenty
Obciążenie powódki kosztami postępowania na rzecz pozwanego Przedsiębiorstwa, mimo jej trudnej sytuacji.
Godne uwagi sformułowania
w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać je w ogóle kosztami. Do kręgu „wypadków szczególnie uzasadnionych” należą zarówno okoliczności związane z samym przebiegiem procesu, jak i leżące na zewnątrz. Całokształt okoliczności, które mogłyby uzasadniać zastosowanie tego wyjątku, powinien być oceniony z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego.
Skład orzekający
Piotr Starosta
przewodniczący
Barbara Jankowska-Kocon
sędzia
Maria Leszczyńska
sędzia (spr.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 102 kpc w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym i prawnym, gdzie ustalenie właściwego podmiotu odpowiedzialnego jest utrudnione."
Ograniczenia: Decyzja o zastosowaniu art. 102 kpc ma charakter uznaniowy i zależy od konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie art. 102 kpc, który pozwala na elastyczne podejście do kosztów procesu w sytuacjach wyjątkowych, co jest istotne dla praktykujących prawników.
“Kiedy sąd może zwolnić z kosztów procesu? Kluczowe znaczenie art. 102 kpc w skomplikowanych sprawach.”
Dane finansowe
WPS: 20 000 PLN
zadośćuczynienie i zwrot kosztów: 23 282,53 PLN
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt. II Cz 419/14 POSTANOWIENIE Dnia 15 lipca 2014 roku S ąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny - Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący : SSO Piotr Starosta Sędziowie : SO Barbara Jankowska-Kocon : SO Maria Leszczyńska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2014 roku w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa: L. C. przeciwko : Gminie (...) , Przedsiębiorstwu (...) Spółki z ograniczon ą odpowiedzialnością w Ż. o : zapłatę na skutek zażalenia powódki na postanowienie o kosztach zawarte w punkcie 6 wyroku Sądu Rejonowego w Szubinie IX Zamiejscowego Wydziału Cywilnego z siedzibą w Żninie z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt IX C 14/13 postanawia: zmieni ć postanowienie zawarte w punkcie 6 (szóstym) wyroku Sądu Rejonowego w Szubinie z dnia 24 kwietnia 2014 r. w ten sposób, że nie obciążyć powódki kosztami postępowania poniesionymi przez pozwanego Przedsiębiorstwo (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w Ż. . Sygn. akt II Cz 419/14 Sygn.akt. II Cz 419/14 UZASADNIENIE Powódka L. C. skierowała do Sądu Rejonowego w Szubinie pozew przeciwko Gminie (...) i Przedsiębiorstwu (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Ż. kwotę 20000 zł tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od 25.07.2011r., 649,95 zł tytułem zwrotu kosztów dojazdu do placówek służby zdrowia oraz kwoty 8640 zł tytułem kosztów opieki nad powódką z ustawowymi odsetkami od 13.01.2012r. Sąd Okręgowy w Szubinie IX Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Żninie wyrokiem z dnia 24.IV.2014r: - zasądził od pozwanej Gminy (...) na rzecz powódki L. C. kwotę 23282,53 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 6.11.2012r. do dnia zapłaty, - oddalił w pozostałej części powództwo w stosunku do Gminy (...) , - oddalił w całości powództwo w stosunku do Przedsiębiorstwa (...) Sp zo.o. w Ż. , - zasądził od Gminy (...) na rzecz powódki kwotę 1828 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, - przyznał radcy prawnemu T. H. ze Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Szubinie) kwotę 1124 zł tytułem reszty wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną powódce z urzędu, - zasądził od powódki na rzecz Przedsiębiorstwa (...) Sp. z o.o. w Ż. kwotę 2417 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, - nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Szubinie) z tytułu nieuiszczonych kosztów sądowych od Gminy (...) kwotę 2071,85 z tytułu nieuiszczonych kosztów sądowych od Gminy (...) kwotę 2071,85 zł z zasądzonego na rzecz powódki świadczenia kwotę 550,75zł. Z motywów rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego wynikało, że odpowiedzialność za skutki zdarzenia, które miało miejsce w dniu 9.02.2010r. na ulicy (...) w Ż. ponosi Gmina (...) . Ulica była administrowana przez Urząd Miejski w Ż. , a powódka zawarła z Przedsiębiorstwem (...) Sp. z o.o. umowę dotyczącą zimowego utrzymania dróg w sezonie 2009/2010. Zawarcie tej umowy nie zwalniało jednak Gminy od odpowiedzialności na podstawie art. 415 kc wobec osób trzecich. Zawartej umowy nie można było bowiem traktować jako powierzenia zadania w rozumieniu art. 429 kc , albowiem umowa regulowała obowiązki (...) na zasadzie podwładności. To gmina bowiem decydowała kiedy, gdzie i jakiego rodzaju prace mogą być wykonane. W tej sytuacji Sąd dopatrzył się odpowiedzialności po stronie drugiego z pozwanych i powództwo wobec Przedsiębiorstwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oddalił. Stosownie do rozstrzygnięcia zgodnie z art. 100 kpc oraz art. 98§1 i 3 kpc w zw. z art. 99 kpc Sąd orzekł o kosztach na rzecz powódki oraz (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością . Sąd nie widział podstaw, by nie obciążać powódki kosztami postępowania poniesionymi przez pozwaną spółkę, albowiem powódka już przed wytoczeniem powództwa miała profesjonalnego pełnomocnika. Strona powodowa miała zatem możliwość rozważenia, który podmiot pozwać. Zażalenie na zawarte w pkt.6 wyroku postanowienie wniosła powódka. Zarzucała naruszenie prawa procesowego tj. art. 102 kpc poprzez nieuwzględnienie szczególnie trudnej sytuacji zdrowotnej i majątkowej powódki i obciążanie jej kosztami zastępstwa procesowego należnymi Przedsiębiorstwu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ż. . Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie powódki zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 102 kpc w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać je w ogóle kosztami. Przepis art. 102 kpc pozostawia sądowi orzekającemu swobodę oceny, czy fakty związane z przebiegiem procesu, jak i dotyczące sytuacji życiowej strony, stanowiącej podstawę do obciążania jej kosztami procesu. Do kręgu „wypadków szczególnie uzasadnionych” należą zarówno okoliczności związane z samym przebiegiem procesu, jak i leżące na zewnątrz. Do pierwszych zalicza się sytuacje wynikające z charakteru żądania poddanego rozstrzygnięciu, jego znaczenie dla strony, subiektywne przekonanie strony o zasadności roszczeń, przedawnienie, prekluzję. Drugie natomiast wyznacza sytuacja majątkowa i życiowa strony, z tym zastrzeżeniem, że niewystarczające jest powoływanie się jedynie na trudną sytuację majątkową, nawet jeżeli była podstawą zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Całokształt okoliczności, które mogłyby uzasadniać zastosowanie tego wyjątku, powinien być oceniony z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 27.11.2013r. II Aca 725/13), postanowienie SN z 24.X.2013r. IV Cz 61/13). W przedmiotowej sprawie w ocenie Sądu Okręgowego okoliczności związane z przebiegiem procesu uzasadniały zastosowanie art. 102 kpc do kosztów procesu, pozwanej Spółki którymi winna zostać obciążona powódka. Mianowicie pierwotnie pozew skierowany został przez powódkę przeciwko Przedsiębiorstwu (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Ż. . Dopiero w toku postępowania po zapoznaniu się z przedłożoną przez pozwanego umowę nr (...) zawarł pomiędzy Gminą (...) a Przedsiębiorstwem (...) w Ż. na zimowe utrzymanie dróg w zakresie usunięcia śniegu z nawierzchni ulic i dróg oraz zwalczania śliskości na terenie Miasta i Gminy (...) w sezonie 2009/2010, powódka wniosła o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze strony pozwanej (jako drugiego pozwanego) Gminy (...) . Następnie pozwana Gmina (...) wniosła w zawiadomieniu w trybie art. 84 kpc o toczącym się procesie (...) S.A. w S. - Interwenient po przystąpieniu po stronie pozwanego wniósł o oddalenie powództwa, nie znajdując również podstaw do przyjęcia odpowiedzialności cywilnej pozwanej Gminy (...) . Wskazywał, że na podstawie umowy z dnia listopada 2009r. zawartej pomiędzy pozwaną, a (...) sp.zo.o podmiotem zobowiązanym do zimowego utrzymania czystości na ulicy (...) w Ż. było Przedsiębiorstwo (...) sp.zo.o. W dalszym ciągu prowadzone było postępowanie dowodowe między innymi w celu ustalenia, który z pozwanych powinien ponieść odpowiedzialność za skutki zdarzenia, które miało miejsce 21 lutego 2012r. Sąd Rejonowy dopiero w wyroku rozstrzygnął, po przeanalizowaniu całego materiału dowodowego, kwestię odpowiedzialności drugiego z pozwanych tj. Gminy (...) . W tej sytuacji uznać należało, że charakter sprawy i problem w niej występujący, a sprowadzający się do tego, czy Gmina (...) zawierając umowę ze Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością Przedsiębiorstwem (...) zwolniła się z odpowiedzialności za utrzymanie we właściwym stanie i czystości nawierzchni ulicy uzasadniał zastosowanie art. 102 kpc , które zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z przepisu art. 98 kpc powinna ponieść powódka. Trudno bowiem w tej sytuacji zarzucać powódce, że nie dokonała wyboru co do właściwej strony pozwanej. Z tych zatem względów Sąd Okręgowy na podstawie art. 386§1 kpc w zw. z art. 397§2 kpc zmienił zaskarżone postanowienie zawarte punkcie 6 wyroku Sądu Rejonowego w Szubinie z dnia 24.IV.2014r. w ten sposób, że nie obciążył powódki kosztami postępowania poniesionymi przez pozwane przedsiębiorstwo.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę