II Cz 688/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił zażalenie uczestniczki na postanowienie Sądu Rejonowego odmawiające jej pomocy prawnej z urzędu, uznając, że mimo problemów zdrowotnych, nie jest ona osobą nieporadną w postępowaniu.
Uczestniczka postępowania o podział majątku wspólnego wniosła o udzielenie jej pomocy prawnej z urzędu, powołując się na problemy ze zdrowiem psychicznym. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając, że uczestniczka nie jest osobą nieporadną, co potwierdziły jej aktywne i rzeczowe pisma procesowe. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie i podkreślając, że sama choroba nie przesądza o nieporadności, a uczestniczka wykazuje się orientacją w postępowaniu.
Sprawa dotyczyła zażalenia uczestniczki R. O. na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, który oddalił jej wniosek o udzielenie pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu o podział majątku wspólnego. Uczestniczka argumentowała, że jej stany depresyjne i lękowe, potwierdzone dokumentacją medyczną, uniemożliwiają jej samodzielne prowadzenie sprawy. Sąd Rejonowy uznał jednak, że uczestniczka nie jest osobą nieporadną, wskazując na jej aktywność procesową, rzeczowość pism i logiczną argumentację, co świadczy o jej orientacji w postępowaniu. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko Sądu Rejonowego. Podkreślono, że sama choroba psychiczna nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania pełnomocnika z urzędu, jeśli nie przekłada się na nieporadność w prowadzeniu sprawy. Sąd Okręgowy stwierdził, że uczestniczka aktywnie uczestniczy w postępowaniu, a jej pisma są jasne i precyzyjne. Zwrócono uwagę, że postępowanie o podział majątku wspólnego nie jest skomplikowane, a sąd ma obowiązek działać z urzędu w zakresie ustalenia składu i wartości majątku. Wobec powyższego, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie jako niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, o ile stan zdrowia nie przekłada się na faktyczną nieporadność w prowadzeniu sprawy i możliwość samodzielnego dochodzenia praw.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sama choroba psychiczna nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania pełnomocnika z urzędu. Kluczowa jest nieporadność uczestnika w postępowaniu, która nie została wykazana, gdyż uczestniczka aktywnie uczestniczyła w sprawie, a jej pisma były rzeczowe i logiczne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
Sąd Rejonowy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. O. | inne | wnioskodawca |
| R. O. | inne | uczestniczka |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 117 § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka potrzeby udziału adwokata lub radcy prawnego w sprawie, gdy osoba ze względu na swoją nieporadność nie jest w stanie podjąć w toczącym się postępowaniu ochrony swoich praw.
Pomocnicze
k.p.c. art. 117 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu w sprawach, które nie mają charakteru procesowego.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia w razie oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozpoznanie zażalenia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 5
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek udzielania pouczeń stronom przez sąd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uczestniczka nie jest osobą nieporadną, mimo problemów zdrowotnych. Aktywność procesowa i rzeczowość pism uczestniczki świadczą o jej orientacji w sprawie. Postępowanie o podział majątku nie jest skomplikowane dla strony. Sąd ma obowiązek działać z urzędu w zakresie ustalenia składu i wartości majątku.
Odrzucone argumenty
Stan zdrowia psychicznego uczestniczki (depresja, stany lękowe) uzasadnia przyznanie pomocy prawnej z urzędu. Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił stanowiska lekarzy psychiatrów. Nie doręczono uczestniczce postanowienia o odrzuceniu poprzedniego wniosku o pełnomocnika z urzędu.
Godne uwagi sformułowania
nie jest osobą nieporadną, której stan zdrowia uzasadniałby ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika nie skutkuje ona jej nieporadnością w sprawie, czy też niemożnością samodzielnego jej prowadzenia posiada ona orientację w regułach rządzących postępowaniem cywilnym, w związku z czym można zasadnie oczekiwać, że pouczenia Sądu udzielane w trybie art. 5 k.p.c. będą wystarczające
Skład orzekający
Janusz Kasnowski
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania pomocy prawnej z urzędu w sytuacji, gdy strona powołuje się na problemy zdrowotne, ale wykazuje się aktywnością i rzeczowością w postępowaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku nieporadności mimo problemów zdrowotnych; nie stanowi ogólnej zasady dotyczącej wszystkich osób z problemami psychicznymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną kwestię prawną dotyczącą prawa do pomocy prawnej z urzędu i kryteriów jej przyznawania, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy problemy ze zdrowiem psychicznym zawsze oznaczają nieporadność w sądzie? Analiza odmowy przyznania pomocy prawnej z urzędu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: II Cz 688/14 POSTANOWIENIE Dnia 23 października 2014 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny – Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Janusz Kasnowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 października 2014 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. O. z udziałem R. O. o podział majątku wspólnego na skutek zażalenia uczestniczki na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 28 sierpnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt: II Ns 1614/12 postanawia: oddalić zażalenie. sygn. akt: II Cz 688/14 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy, w sprawie z wniosku J. O. z udziałem R. O. o podział majątku wspólnego, oddalił wniosek uczestniczki o udzielenie jej pomocy prawnej z urzędu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pierwszy wniosek uczestniczki w powyższym przedmiocie został oddalony, kolejny natomiast odrzucony, albowiem był oparty na tych samych okolicznościach. W rozpatrywanym wniosku uczestniczka powołała się na fakt pozostawania pod opieką lekarzy psychiatrów z powodu stanów depresyjnych, na dowód czego załączyła kserokopię dokumentacji medycznej. Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że w sprawie wystąpiły nowe okoliczności nakazujące merytoryczne rozpoznania złożonego wniosku. Na wstępie Sąd zaznaczył, że analizie podlegała jedynie przesłanka zawarta w art. 117 § 5 k.p.c. (potrzeba udziału adwokata lub radcy prawnego w sprawie), albowiem uczestniczka nie była zwolniona od kosztów sądowych w sprawie, a we wniosku nie podnosiła żadnych twierdzeń co do swojej sytuacji majątkowej. Następnie Sąd wskazał, że potrzeba ustanowienia pełnomocnika z urzędu zachodzi wówczas, gdy osoba ze względu na swoją nieporadność nie jest w stanie podjąć w toczącym się postępowaniu ochrony swoich praw. Oceniając sytuację uczestniczki, Sąd Rejonowy wskazał, że w dalszym ciągu nie dostrzega potrzeby udzielenia jej pomocy prawnej z urzędu. Przede wszystkim stwierdził, iż uczestniczka sama podała, że dolegliwości związane ze stanem jej zdrowia psychicznego towarzyszą jej już od 2004 r. Analizując postawę procesową R. O. Sądy obu instancji uznały, że nie jest ona osobą nieporadną, której stan zdrowia uzasadniałby ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Zdaniem Sądu powyższa ocena jest nadal aktualna. Świadczy o tym chociażby treść pisma uczestniczki z dnia 10 grudnia 2013 r., w którym dostrzegła ona rozbieżność pomiędzy datą posiedzenia sądowego a datą wskazaną w protokole, co skutkowało sprostowaniem protokołu. Przy czym pismo było skonstruowane rzeczowo, a jego autorka w sposób czytelny kierowała wnioski i żądania procesowe. Sąd zwrócił uwagę na aktywność uczestniczki w trakcie oględzin nieruchomości z udziałem biegłego. Nadto kolejne pisma uczestniczki w sprawie są formułowane w sposób logiczny, jasny i czytelny, zawierają także konstruktywną argumentację. Reasumując, Sąd uznał, że sytuacja osobista, w tym przede wszystkim zdrowotna uczestniczki, nie uzasadnia udzielenia jej pomocy prawnej z urzędu. Wobec tego na podstawie art. 117 § 2 i 5 k.p.c. a contrario w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła uczestniczka domagając się jego zmiany poprzez uwzględnienie jej wniosku. W uzasadnieniu wskazała, że nie zgadza się z argumentacją Sądu pierwszej instancji, albowiem nie uwzględnia ona stanowiska lekarzy psychiatrów zawartych w przedłożonej przez nią dokumentacji medycznej, z której wynika, że ma ona stany lękowe i że nie może zmobilizować się do podejmowania działań. Nadto podniosła, że nie doręczono jej postanowienia Sądu z dnia 26 sierpnia 2013 r. o odrzuceniu jej drugiego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób działania przez uczestniczkę w niniejszej sprawie, podzielić należy stanowisko Sądu Rejonowego, że nie ma podstaw do uznania, iż udział po jej stronie profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z urzędu jest niezbędny dla zapewnienia prawidłowego toku postępowania i ochrony przysługujących jej praw. Okoliczność, że uczestniczka od 2004 r. pozostaje pod opieką lekarzy psychiatrów z powodu stanów depresyjnych nie może sama w sobie przesądzać o zaistnieniu przesłanki określonej w art. 117 § 5 k.p.c. w niniejszym postępowaniu, albowiem nie skutkuje ona jej nieporadnością w sprawie, czy też niemożnością samodzielnego jej prowadzenia, a tylko wówczas byłyby podstawy do stwierdzenia, że udział adwokata lub radcy prawnego z urzędu jest potrzebny. Słusznie zaznaczył Sąd pierwszej instancji, że uczestniczka jak dotąd aktywnie bierze udział w sprawie, zaś składane przez nią pisma procesowe są jasne i precyzyjne w swej treści, a nadto zawierają rzeczowe uzasadnienia. W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę także argumentację zawartą we wcześniejszych orzeczeniach, które zapadły na skutek wcześniejszego wniosku powódki o ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, który był oparty na innych okolicznościach, zgodzić się należy ze stwierdzeniem, że uczestniczka nie jest osobą nieporadną wymagającą pomocy w toczącym się postępowaniu. Posiada ona orientację w regułach rządzących postępowaniem cywilnym, w związku z czym można zasadnie oczekiwać, że pouczenia Sądu udzielane w trybie art. 5 k.p.c. będą wystarczające dla zapewnienia jej odpowiedniej wiedzy o możliwych i celowych czynnościach procesowych. Jednocześnie nie może umykać z pola widzenia fakt, iż niniejsza sprawa o podział majątku wspólnego nie jest sprawą skomplikowaną zważywszy na okoliczność, iż Sąd ma obowiązek działać w niej z urzędu, jeżeli chodzi o ustalenie składu i wartości tego majątku. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy oddalił zażalenie jako niezasadne (na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. ).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI