II CZ 23/11

Sąd Najwyższy2011-05-25
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowanianieważność postępowaniasąd najwyższysąd apelacyjnysąd okręgowyzażalenieuchylenie wyrokuodrzucenie skargiprawo procesowe cywilne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego uchylające wyrok Sądu Okręgowego z powodu nieważności postępowania i odrzucające skargę o wznowienie postępowania.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego J. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które uchyliło wyrok Sądu Okręgowego w P. z powodu nieważności postępowania w sprawie o wznowienie postępowania, zniósł postępowanie i odrzuciło skargę. Pozwany zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 386 § 2 k.p.c. i art. 412 § 2 k.p.c., twierdząc, że został pozbawiony możności obrony swoich praw. Sąd Najwyższy uznał zarzuty za nieuzasadnione, wskazując na prawidłowość postępowania Sądu Apelacyjnego.

Sąd Najwyższy w składzie sędziów Dariusza Zawistowskiego (przewodniczący), Jana Górowskiego i Iwony Koper (sprawozdawca) rozpoznał zażalenie pozwanego J. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 29 listopada 2010 r. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 18 maja 2010 r., stwierdzając nieważność postępowania w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania, zniósł postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością i odrzucił skargę pozwanego. Pozwany J. S. zaskarżył to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 386 § 2 w zw. z art. 354 k.p.c. przez uchylenie wyroku i nieprzekazanie sprawy sądowi właściwemu, a także naruszenie art. 412 § 2 k.p.c. przez rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym i jej odrzucenie, co miało pozbawić go możności obrony. Zarzucił również błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący związku przyczynowego między przestępstwem a wyrokiem cywilnym. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Stwierdził, że nadanie postanowienia zamiast wyroku nie jest uchybieniem mającym wpływ na wynik sprawy, a Sąd Apelacyjny prawidłowo rozpoznał skargę po uchyleniu wyroku Sądu Okręgowego, zgodnie z właściwością. Podkreślił, że sąd drugiej instancji może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym w przypadku nieważności postępowania (art. 374 k.p.c.) i odrzucić skargę o wznowienie postępowania (art. 410 § 1 k.p.c.). Sąd Apelacyjny ocenił jedynie dopuszczalność skargi, a nie jej merytoryczną zasadność, co nie pozbawiło skarżącego prawa do obrony. Polemika z oceną braku związku między wyrokiem a przestępstwem została uznana za niepopartą argumentacją.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd drugiej instancji prawidłowo rozpoznał skargę po uchyleniu wyroku sądu pierwszej instancji, zgodnie ze swoją właściwością, a możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w przypadku nieważności postępowania oraz odrzucenia skargi o wznowienie postępowania jest przewidziana przepisami prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że nadanie postanowienia zamiast wyroku nie jest uchybieniem procesowym mającym wpływ na wynik sprawy, a sąd drugiej instancji działał zgodnie z przepisami (art. 374 k.p.c. i art. 410 § 1 k.p.c.) rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym i odrzucając ją, co nie pozbawiło skarżącego prawa do obrony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny (w kontekście utrzymania jego postanowienia)

Strony

NazwaTypRola
J. S.osoba_fizycznaskarżący (pozwanego)
A. D.osoba_fizycznapowód
L. D.osoba_fizycznapowód
R. S.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 374

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, jeżeli zachodzi nieważność postępowania.

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może na posiedzeniu niejawnym odrzucić skargę o wznowienie postępowania.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzeczenia w sentencji.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzeczenia w sentencji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie przez uchylenie wyroku wobec nieważności postępowania z przyczyn innych, niż skutkujące odrzuceniem pozwu w formie postanowienia, a nie wyroku i nieprzekazanie sprawy sądowi właściwemu do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 354

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Pozbawienie strony możności obrony swoich praw.

k.p.c. art. 412 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Rozpoznanie merytoryczne skargi o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym i jej odrzucenie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny prawidłowo rozpoznał skargę o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym, ponieważ zachodziła nieważność postępowania. Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił skargę o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym. Nadanie postanowienia zamiast wyroku nie stanowi uchybienia procesowego mającego wpływ na wynik sprawy. Brak związku przyczynowego między przestępstwem a wyrokiem cywilnym, niepoparty argumentacją skarżącego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 386 § 2 k.p.c. przez uchylenie wyroku i nieprzekazanie sprawy sądowi właściwemu. Naruszenie art. 412 § 2 k.p.c. przez rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym i jej odrzucenie, co pozbawiło skarżącego możności obrony. Błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący związku przyczynowego między przestępstwem a wyrokiem cywilnym.

Godne uwagi sformułowania

nadanie zaskarżonemu orzeczeniu formy postanowienia zamiast wyroku, nawet przy założeniu trafności poglądu, jaki w tej kwestii prezentuje skarżący nie jest samo przez się uchybieniem procesowym mającym wpływ na wynik sprawy bezpodstawne są więc zarzuty zażalenia w tym zakresie nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia 386 § 2 k.p.c., przez nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, który od początku był niewłaściwy do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania prawidłowo Sąd Apelacyjny, zgodnie ze swoją właściwością rozpoznał skargę po uchyleniu wyroku Sądu Okręgowego niewadliwe postępowanie Sądu Apelacyjnego w tym względzie nie może więc stanowić podstawy do formułowania zarzutu nieważności postępowania oczywiście nietrafne jest twierdzenie skarżącego, iż Sąd ten rozpoznał wniesioną skargę merytorycznie, podczas gdy przedmiotem jego oceny była jedynie jej dopuszczalność nie może odnieść skutku polemika skarżącego z oceną Sądu Apelacyjnego odnośnie do braku związku między uzyskaniem zaskarżonego skargą wyroku a popełnionym przez powoda przestępstwem oszustwa, która nie została poparta zdatną do jej podważenia argumentacją

Skład orzekający

Dariusz Zawistowski

przewodniczący

Jan Górowski

członek

Iwona Koper

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania, nieważności postępowania, właściwości sądu oraz rozpoznawania spraw na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu cywilnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej ze skargą o wznowienie postępowania i błędami sądu niższej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z wznowieniem postępowania i nieważnością, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, choć stan faktyczny nie jest szczególnie nietypowy.

Nieważność postępowania i wznowienie: Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kontroli sądowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 23/11 POSTANOWIENIE Dnia 25 maja 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Jan Górowski SSN Iwona Koper (sprawozdawca) w sprawie ze skargi J. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 1 kwietnia 2004r., wydanym w sprawie z powództwa A. D. i L. D. przeciwko J. S. i R. S. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 maja 2011 r., zażalenia pozwanego J. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 29 listopada 2010 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 29 listopada 2010 r. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 18 maja 2010 r., wobec stwierdzenia nieważności postępowania w następstwie rozpoznania sprawy ze skargi o wznowienie postępowania przez sąd niewłaściwy, zniósł postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością począwszy od rozprawy z dnia 24 lutego 2009 r. i odrzucił skargę pozwanego o wznowienie postępowania oraz orzekł o kosztach postępowania. Pozwany J. S. zaskarżył zażaleniem postanowienie Sądu Apelacyjnego w całości. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia tj. art. 386 § 2 w zw. z art. 354 k.p.c. przez uchylenie wyroku wobec nieważności postępowania z przyczyn innych, niż skutkujące odrzuceniem pozwu w formie postanowienia, a nie wyroku i nieprzekazanie sprawy sądowi właściwemu do ponownego rozpoznania, przez co strona pozwana pozbawiona została możności obrony swoich praw skutkujące nieważnością postępowania (art. 379 pkt 5 k.p.c.). Zarzucił naruszenie art. 412 § 2 k.p.c. przez rozpoznanie merytoryczne skargi o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym i jej odrzucenie, tym samym pozbawienie pozwanego możności obrony swoich praw skutkujące nieważnością postępowania (art. 379 pkt 5 k.p.c.). Skarżący zarzucił również błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, że pomiędzy przestępstwem stwierdzonym prawomocnym wyrokiem karnym wydanym przez Sąd Okręgowy w P., a wyrokiem wydanym w postępowaniu cywilnym nie zachodzi związek przyczynowy. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Nadanie zaskarżonemu orzeczeniu formy postanowienia zamiast wyroku, nawet przy założeniu trafności poglądu, jaki w tej kwestii prezentuje skarżący nie jest samo przez się uchybieniem procesowym mającym wpływ na wynik sprawy i w sytuacji, gdy nie doszło nadto do pogwałcenia przepisów, z naruszeniem których ustawa wiąże skutek nieważności postępowania, nie może wywołać takiego skutku. Bezpodstawne są więc zarzuty zażalenia w tym zakresie. 3 Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia 386 § 2 k.p.c., przez nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, który od początku był niewłaściwy do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania. Prawidłowo Sąd Apelacyjny, zgodnie ze swoją właściwością rozpoznał skargę po uchyleniu wyroku Sądu Okręgowego, co nie pozbawiło skarżącego możliwości poddania zapadłego w nim postanowienia kontroli, czemu służy wniesione zażalenie. Zgodnie z art. 374 k.p.c. sąd drugiej instancji może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, jeżeli zachodzi nieważność postępowania, a na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. może też na posiedzeniu niejawnym odrzucić skargę o wznowienie postępowania. Niewadliwe postępowanie Sądu Apelacyjnego w tym względzie nie może więc stanowić podstawy do formułowania zarzutu nieważności postępowania. Oczywiście nietrafne jest twierdzenie skarżącego, iż Sąd ten rozpoznał wniesioną skargę merytorycznie, podczas gdy przedmiotem jego oceny była jedynie jej dopuszczalność. Brak możliwości popierania przez skarżącego w tym postępowaniu jego twierdzeń odnośnie do zasadności skargi, który nie był wynikiem uchybienia przez Sąd Apelacyjny przepisom postępowania nie może zatem uzasadniać zarzutu pozbawienia go prawa do obrony swoich praw, skutkującego nieważnością postępowania. Nie może odnieść skutku polemika skarżącego z oceną Sądu Apelacyjnego odnośnie do braku związku między uzyskaniem zaskarżonego skargą wyroku a popełnionym przez powoda przestępstwem oszustwa, która nie została poparta zdatną do jej podważenia argumentacją. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji (art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI