II CZ 680/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił grzywnę nałożoną przez komornika na matkę dłużnika, ponieważ nie została ona pouczona o prawie do odmowy udzielenia informacji o miejscu pobytu syna.
Prokurator złożył zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego, które oddaliło skargę E. Z. na grzywnę nałożoną przez komornika. E. Z., matka dłużnika, została ukarana grzywną za nieudzielenie informacji o miejscu pobytu syna. Sąd Okręgowy zmienił postanowienie, uchylając grzywnę, ponieważ E. Z. nie została pouczona o prawie do odmowy udzielenia informacji na podstawie art. 762 § 2 k.p.c. w zw. z art. 261 § 1 k.p.c.
Sprawa dotyczyła zażalenia Prokuratora na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, które oddaliło skargę E. Z. na postanowienie komornika o nałożeniu na nią grzywny w wysokości 1000 zł. Grzywna została nałożona za nieudzielenie informacji o miejscu zamieszkania dłużnika, mimo dwukrotnego wezwania. Sąd Rejonowy uznał skargę za nieuzasadnioną, kwestionując wiarygodność twierdzeń E. Z. o braku kontaktu z synem i jego nieprzebywaniu pod wskazanym adresem. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, uznał je za uzasadnione, ale z innych przyczyn niż podane przez Prokuratora. Sąd Okręgowy stwierdził, że postępowanie Sądu Rejonowego w zakresie oddalenia wniosku dowodowego o przesłuchanie E. Z. było prawidłowe. Jednakże, kluczową kwestią okazało się pouczenie E. Z. o jej prawach. Zgodnie z art. 761 § 1 k.p.c., organ egzekucyjny może żądać informacji niezbędnych do prowadzenia egzekucji, ale § 2 tego przepisu pozwala na uchylenie się od wykonania takiego żądania w zakresie, w jakim można odmówić przedstawienia dokumentu lub złożenia zeznań. E. Z., jako matka dłużnika, powinna zostać pouczona o prawie do odmowy odpowiedzi na wezwanie komornika do złożenia informacji o miejscu pobytu syna, zgodnie z art. 762 § 2 k.p.c. w zw. z art. 261 § 1 k.p.c. Ponieważ takie pouczenie nie zostało jej udzielone, Sąd Okręgowy uznał, że komornik nie mógł nałożyć na nią grzywny. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie i uchylił postanowienie komornika o ukaraniu grzywną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli osoba ta nie została pouczona o prawie do odmowy udzielenia informacji zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że matka dłużnika, E. Z., powinna była zostać pouczona o prawie do odmowy udzielenia informacji o miejscu pobytu syna na podstawie art. 762 § 2 k.p.c. w zw. z art. 261 § 1 k.p.c. Brak takiego pouczenia uniemożliwiał nałożenie na nią grzywny przez komornika.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia
Strona wygrywająca
E. Z.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty | spółka | wierzyciel |
| Ł. Z. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| Prokurator Prokuratury Rejonowej Bydgoszcz Północ | organ_państwowy | wnioskodawca |
| E. Z. | osoba_fizyczna | skarżąca |
| J. H. | inne | Komornik sądowy |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 761 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Od wykonania żądania informacji można uchylić się w zakresie, w jakim według przepisów części pierwszej Kodeksu można odmówić przedstawienia dokumentu lub złożenia zeznań albo odpowiedzi na zadane pytanie.
k.p.c. art. 762 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wskazuje, że osoba wezwana do udzielenia informacji o miejscu zamieszkania dłużnika powinna być pouczona o prawie do odmowy odpowiedzi.
k.p.c. art. 261 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy prawa świadka do odmowy zeznań lub odpowiedzi na pytanie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 761 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Organ egzekucyjny może żądać od osób nieuczestniczących w postępowaniu informacji niezbędnych do prowadzenia egzekucji.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 217 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
E. Z. nie została pouczona o prawie do odmowy udzielenia informacji o miejscu pobytu dłużnika, co jest wymogiem do nałożenia grzywny na podstawie art. 762 § 2 k.p.c. w zw. z art. 261 § 1 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Skarga E. Z. na postanowienie komornika była nieuzasadniona, ponieważ twierdzenia o nieznajomości miejsca pobytu dłużnika były nielogiczne i sprzeczne z ustaleniami komornika. Wniosek dowodowy Prokuratora o przesłuchanie E. Z. był bezcelowy.
Godne uwagi sformułowania
Oczywistym jest bowiem, że jeśli otrzymuje się pismo urzędowe, to należy na nie odpowiedzieć pisemnie. W związku z powyższym, w ocenie Sądu Okręgowego, Komornik nie mógł na nią nałożyć grzywny.
Skład orzekający
Aurelia Pietrzak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Nieskuteczność nałożenia grzywny przez komornika na osobę, która nie została pouczona o prawie do odmowy udzielenia informacji o miejscu pobytu dłużnika."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy osoba wezwana do udzielenia informacji jest spokrewniona z dłużnikiem i nie została prawidłowo pouczona o swoich prawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje ważny aspekt proceduralny w postępowaniu egzekucyjnym, a mianowicie konieczność prawidłowego pouczania świadków lub osób wezwanych do udzielenia informacji o ich prawach, co może mieć kluczowe znaczenie dla ważności nałożonych sankcji.
“Czy komornik może ukarać grzywną matkę dłużnika, jeśli nie została ona pouczona o swoich prawach?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionysygn. akt II Cz 680/17 POSTANOWIENIE Dnia 20 września 2017 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny - Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący SSO Aurelia Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 20 września 2017 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą we W. przeciwko dłużnikowi Ł. Z. o egzekucję świadczenia pieniężnego na skutek zażalenia Prokuratora Prokuratury Rejonowej Bydgoszcz Północ działającego na rzecz E. Z. na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 11 maja 2017 r. sygn. akt XII Co 327/17 postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że uchylić postanowienie Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy J. H. z dnia 4 stycznia 2017 r. w sprawie Km 4750/15 o ukaraniu grzywną E. Z. . SSO Aurelia Pietrzak II Cz 680/17 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 11 maja 2017 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy oddalił skargę E. Z. na postanowienie Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy J. H. z dnia 4 stycznia 2017 r. w sprawie Km 4750/15 o ukaraniu jej grzywną. Sąd Rejonowy ustalił, że wierzyciel wskazał adres dłużnika przy ul. (...) w O. . Podczas czynności terenowych w dniu 3 marca 2016 r. przy ul. (...) w O. od mężczyzny przebywającego na terenie posesji Komornik dowiedział się, że dłużnik tam nie zamieszkuje i nie ma kontaktu z rodziną, zamieszkuje natomiast matka dłużnika. Natomiast od sąsiadki z domu nr (...) komornik dowiedział się, że dłużnik mieszka obok. Dnia 9 maja 2016 r. Komornik wezwał na podstawie art. 761 kpc E. Z. , matkę dłużnika, do wskazania miejsca jego zamieszkania w terminie 7 dni. Wezwanie skarżąca odebrała dnia 11 maja 2016 r. Dnia 16 sierpnia 2016 r. Komornik ponownie wezwał skarżącą do wskazania miejsca zamieszkania dłużnika. Wezwanie skarżąca odebrała dnia 22 sierpnia 2016 r. Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2017 r. Komornik J. H. wymierzył E. Z. grzywnę w wysokości 1.000 zł i ponownie wezwał ją do złożenia informacji pismem z dnia 16 sierpnia 2016 r. w terminie 7 dni pod rygorem nałożenia kolejnej grzywny. W reakcji na powyższe E. Z. wniosła skargę. Na termin posiedzenia jawnego wyznaczonego na dzień 11 maja 2017r. skarżąca nie stawiła się. W żaden sposób nie usprawiedliwiła przyczyn swojej nieobecności, jak też nie wnioskowała o odroczenie terminu posiedzenia. Skarżąca nie przedstawiła Sądowi (poza zawartymi w treści skargi) dodatkowych, uzupełniających wyjaśnień, nie wnioskowała też o przeprowadzenie jakiegokolwiek dowodu na poparcie swoich twierdzeń. Mając zatem na uwadze powyższe oraz kontradyktoryjny charakter postępowania cywilnego Sąd Rejonowy oddalił wniosek biorącego udział w sprawie Prokuratora o przeprowadzenie z urzędu dowodu z przesłuchania skarżącej na okoliczność kiedy i jakiej informacji udzieliła telefonicznie Komornikowi i czy w rozmowie telefonicznej została zobowiązana do udzielenia informacji w formie pisemnej. W ocenie Sądu I instancji skarga E. Z. nie zasługiwała na uwzględnienie. Twierdzeniom skarżącej o nieznajomości miejsca pobytu dłużnika Sąd nie przyznał waloru wiarygodności, uznając za nielogiczne i wewnętrznie sprzeczne tłumaczenie o odbieraniu korespondencji kierowanej do syna i jednocześnie wskazywanie, iż od 4 lat nie ma z nim kontaktu. Co więcej, ten kontakt miał zostać przerwany całkowicie i wskutek kłótni. Z kolei, twierdzenie, iż syn nigdy nie przebywał i nie był zameldowany przy ul. (...) w O. pozostaje w sprzeczności z tym co ustalił komornik podczas czynności terenowych. Mając zatem na uwadze powyższe, Sąd Rejonowy nie znalazł podstaw do uznania, iż czynność Komornika sądowego J. H. - postanowienie z dnia 04.01.2017 r. naruszało obowiązujące przepisy prawa i skargę jako nieuzasadnioną oddalił. Zażalenie na postanowienie złożył Prokurator Prokuratury Rejonowej Bydgoszcz-Północ domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił Sądowi Rejonowemu naruszenia art. 217 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. poprzez niezasadne oddalenie wniosku dowodowego o przesłuchanie E. Z. . Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione, lecz z innych przyczyn niż wskazanych przez Prokuratora. W pierwszej jednak kolejności Sąd Okręgowy zauważa, iż postępowanie Sądu Rejonowego w zakresie oddalenia wniosku Prokuratora o przesłuchanie E. Z. było jak najbardziej prawidłowe. Z przebiegu postępowania wynika, iż Prokuratorowi bardziej zależało na uchyleniu kary grzywny niż samej skarżącej, a przesłuchiwanie jej na okoliczność czy w rzekomej rozmowie telefonicznej z kancelarią komorniczą została zobowiązana do udzielenie odpowiedzi na piśmie było bezcelowe. Oczywistym jest bowiem, że jeśli otrzymuje się pismo urzędowe, to należy na nie odpowiedzieć pisemnie. Zasady te obowiązują w całym postępowaniu cywilnym. Przechodząc do meritum sprawy, należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 761 § 1 k.p.c. organ egzekucyjny może żądać m.in. od osób nieuczestniczących w postępowaniu informacji niezbędnych do prowadzenia egzekucji. Jednak w myśl § 2 cytowanego przepisu od wykonania takiego żądania można uchylić się w takim zakresie, w jakim według przepisów części pierwszej Kodeksu można odmówić przedstawienia dokumentu lub złożenia zeznań w charakterze świadka albo odpowiedzi na zadane pytanie. Skarżąca jest matką dłużnika, a zatem winna zostać pouczona o prawie do odmowy odpowiedzi na wezwanie Komornika do złożenia informacji o miejscu pobytu syna ( art. 762 § 2 k.p.c. w zw. z art. 261 § 1 k.p.c. ). O powyższym prawie E. Z. nie została pouczona (k. 26 i 27 akt Km 4750/15). W związku z powyższym, w ocenie Sądu Okręgowego, Komornik nie mógł na nią nałożyć grzywny. Z tej przyczyny Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżone postanowienie i uchylił postanowienie Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy J. H. z dnia 4 stycznia 2017 r. w sprawie Km 4750/15 o ukaraniu grzywną E. Z. . SSO Aurelia Pietrzak
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI